Baanwerkers, Utrecht Centraal, werkzaamheden

Financiële strop van 475 miljoen voor ProRail, werkzaamheden spoor vaker overdag

De kostenoverschrijdingen bij diverse grote spoorprojecten die de afgelopen maanden aan het licht kwamen, blijken nog maar het topje van de ijsberg te zijn. ProRail kampt met een tekort van maar liefst 475 miljoen euro. Dat blijkt uit een doorlichting van de financiën van de spoorbeheerder door onafhankelijk onderzoeksbureau PwC. Mogelijke maatregelen om het tekort op te vangen zijn het verplaatsen van spoorwerkzaamheden naar de dag en het schrappen van regionale lijnen uit het hoofdrailnet.

Het gaat om het beschikbare budget tot en met 2028. De miljoenenstrop is een nieuwe tegenslag voor staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu, die al langere tijd onder vuur ligt van de Tweede Kamer vanwege steeds nieuwe meldingen van kostenoverschrijdingen bij spoorprojecten. Volgens het ministerie is er geen ruimte in het Infrastructuurfonds om het tekort aan te vullen. Daarom zijn er maatregelen nodig met mogelijk negatieve gevolgen voor spoorvervoerders en reizigers.

Spoorwerkzaamheden

Zo stelt pwc voor de treinvrije periodes (TVP’s) uit te breiden en meer werkzaamheden overdag uitvoeren. De werkzaamheden overdag zijn in het laatste decennium sterk beperkt om de veiligheid van baanwerkers te verhogen. In de nacht is er meer ruimte om het spoor buitendienst te stellen. Een nadeel van nachtwerk is dat de kosten hoger zijn vanwege  toeslagen en arbeidstechnische beperkingen voor nachtwerk.

PwC stelt verder voor om bepaalde, regionale spoorlijnen uit het hoofdrailnet te halen. Als deze lijnen uit het hoofdrailnet worden gehaald en onder ‘een ander juridische regime’ worden geplaatst, dan kunnen de gebruikseisen worden aangepast. Dit gebeurde eerder al bij de Hofpleinlijn, dat is omgebouwd tot een metrodienst voor RandstadRail. Ook de Hoekse Lijn wordt op dit moment omgebouwd tot metroverbinding. Straks wordt de decentrale overheid verantwoordelijk voor de borging van het beheer en de veiligheid op het lokale spoor.

Wisselsanering

Het saneren van 25 procent van de wissels kan volgens pwc een kostenbesparing opleveren. De gemiddelde kosten voor een wissel bedragen op jaarbasis tussen de 20.000 en 40.000 euro. Het verwijderen van 1750 wissels (25 procent van 7000) met een gemiddelde besparing levert een totale besparing op van zo’n 50 miljoen euro.

Het stimuleren van vrije marktwerking voor de levering van materialen door ProRail kan de commerciële prijs van de materialen beïnvloeden. Hoewel de toelevering van materialen aan de markt is overgelaten, speelt ProRail een leidende rol in de specificatie van de onderdelen en de vrijgave van materialen. Onvolledigheid van specificaties en de manier waarop dit toelatingsproces verloopt, kan volgens pwc een obstakel zijn voor leveranciers om toelating te vragen.

Spoorgoederenvervoer

Ook wordt voorgesteld om goederenvervoer op bepaalde lijnen uit te sluiten zodat er het spoor een ander slijtagegedrag vertoont. Dit maakt het mogelijk om een ander onderhoudsregime toe te passen, waardoor de levensduur van bepaalde assets wordt verlengd. Het stimuleren van vervoerders om met infravriendelijk materieel te rijden, kan ook helpen om slijtage te verminderen.

PwC stelt voor om de systematiek van de gebruikersvergoeding voor het spoor aan te passen. Mogelijk betekent dit dat de kosten nog meer stijgen. Naast het doorbelasten van een groter deel van de kosten stelt het onderzoeksbureau voor om vervoerders prikkels te geven zodat zij maatregelen nemen die slijtage aan de infrastructuur beperken.

Spooronderhoud

Rover vindt dat ProRail het spooronderhoud weer zelf moet gaan uitvoeren. “Het pwc-rapport wijst er op dat het uitbesteden van het onderhoud aan aannemers financieel riskant is. Het in eigen beheer uitvoeren van het onderhoud leidt ertoe, dat ProRail technische kennis opbouwt en beter weet wat de staat van onderhoud van de infra is.”

Ook vraagt de reizigersorganisatie zich af of ProRail en NS wel door moeten gaan met het Programma Hoogfrequent Spoor in het licht van de kosten en de bedrijfsrisico’s. Met het hoog op de kostenoverschrijdingen bij DoorStroomStation Utrecht dient verder heroverwogen te worden of deze zelfde maatregelen ook nog in Amsterdam worden getroffen.

Reizigershinder

Rover zegt dat als er gekozen wordt voor ‘reizigersonvriendelijke maatregelen’ zoals minder treinen door buitendienststellingen overdag dat reizigers meer de auto ingejaagd worden en verladers kiezen voor de vrachtauto. Maatschappij Voor Beter OV vindt het ook ‘volstrekt onaanvaardbaar’ is dat maatregelen voor kostenbesparingen voor verdere reizigershinder gaan zorgen. “De treinreiziger wordt nu al blootgesteld aan de ene buitendienststelling na de andere infrastoring.”

Marieke van Gompel

Lees ook:

Gespannen relatie IenM en ProRail bereikt kookpunt

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Financiële strop van 475 miljoen voor ProRail, werkzaamheden spoor vaker overdag”

Rob Kerner|18.09.15|22:33

Ik wil de uitdaging graag aangaan om de spoorsector in Nederland her in te delen en te optimaliseren. Eerste keuze moet de politiek maken. Een bedrijf voor alles of infra en vervoerders scheiden. Indien gescheiden moet worden dan ook goed. Dus alle stations, rails evenals de totale regie en afhandeling van calamiteiten alsmede grote bouwprojecten en regulier onderhoud en storingen in eigenbeheer van de opvolger van het huidige Prorail. Maar dit zal wel door blijven rommelen helaas.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.