ERTMS op de Betuweroute, foto: Stefan Verkerk/ProRail

Aanbesteding voor versnelde uitrol ERTMS gepubliceerd

ProRail heeft donderdag de aanbesteding gepubliceerd voor ASAP ERTMS. Hierin vraagt de spoorbeheerder de markt om met ideeën te komen voor een versnelde uitrol van het spoorbeveiligingssysteem ERTMS. Als de huidige planning wordt gevolgd, zal het laatste ERTMS-baanvak pas in 2050 worden opgeleverd. Doelstelling van ASAP ERTMS is om dit moment te versnellen naar 2040. ProRail zou zelfs willen dat het innovatieprogramma ervoor zorgt dat het spoorsysteem in 2035 wordt opgeleverd, maar spreekt daarbij over ‘een ambitie’.

Eind juni vond er een marktconsultatie plaats via een webinar, waarbij ProRail een toelichting op de doelstelling gaf. Ook is tijdens deze bijeenkomst het inkooptraject van de programma ASAP ERTMS toegelicht.

ProRail maakt gebruik van de procedure van het innovatiepartnerschap. Dit biedt marktpartijen de mogelijkheid om samen met ProRail innovatieve oplossingen te ontwikkelen die nog niet op de markt beschikbaar zijn. Ook is het mogelijk om innovatieve oplossingen te testen en uiteindelijk toe te passen.

Versnelde uitrol ERTMS

Het hoofddoel van ASAP ERTMS is om ERTMS versneld uit te rollen. Aan dit hoofddoel zijn de volgende versnellingen verbonden:

  • Minder of geen kabels & leidingen
  • Slimmere behuizing
  • Sneller plaatsen van objecten
  • Slimmer ontwerpen
  • Wildcard

Uit een marktverkenning en marktconsultatie blijkt volgens ProRail dat voor vier vraagstukken nog geen oplossingen op de markt beschikbaar zijn die passend zijn voor de spoorsector. Met het oog op technologische ontwikkelingen zijn er volgens de spoorbeheerder ‘kansen voor vernieuwing en verbetering’ die ertoe bij kunnen dragen om  ERTMS in 2040 aangelegd te hebben. “Dit motiveert de keuze voor een aanbesteding waar innoveren samen met de markt centraal staat.”

Innovatiepartnership

Het doel van de uitvraag is om een innovatiepartnership met marktpartijen aan te gaan voor het onderzoeken, ontwikkelen en testen van innovaties. De bedoeling is om één of meerdere opschaalbare innovaties in te kopen in de vorm van een product, dienst of werk waarmee ERTMS versneld kan worden uitgerold.

De vijf versnellingen zijn afzonderlijke percelen binnen de aanbesteding. De eerste versnelling gaat om het verminderen of verwijderen van kabels en leidingen (Perceel A). Door de invoering van ERTMS komen er allerlei nieuwe objecten rond het spoor, zoals balises, stop-marker borden en assentellers. Een groot deel van deze objecten hebben voeding en internet nodig. Hiervoor moeten er voedingskabels en glasvezelkabels worden aangelegd.

Deze kabels moeten niet alleen langs de vrije baan maar ook op emplacementen worden aangelegd. Dit betekent dat overal de grond open moet. Daarnaast is het niet altijd bekend waar de huidige kabels liggen (onder meer vanwege verzakkingen) en hoe de ondergrond eruit ziet. Dit is een kostbaar proces. Daarom wil ProRail onderzoeken hoe de ondergrond beter in zicht gebracht kan worden, op welke innovatieve wijze kabels en leidingen gelegd kunnen worden, en of er andere oplossingen zijn dan kabels om de objecten van voeding en internet te voorzien.

Behuizingen en plaatsing objecten

De tweede versnelling (Perceel B) betreft het realiseren van slimmere behuizingen. Door de invoering van ERTMS zijn er veel nieuwe behuizingen nodig voor de diverse systemen, vooral voor de zogenaamde ‘objectcontrollers’ die direct langs de spoorbaan geplaatst moeten worden. Het lijkt daarbij volgens ProRail ‘logisch om te kijken naar een combinatiebehuizing voor energievoorziening, ICT en seinwezen’. Bij dit vraagstuk zoekt de spoorbeheerder naar oplossingen voor slimme (gecombineerde) behuizingen, slimme en snelle funderings- en plaatsingsmethodieken en slimme aansluittechnieken.

Het derde punt waardoor de uitrol spoediger kan, is door het sneller plaatsen van objecten (Perceel C). Bij de uitrol van ERTMS moeten duizenden objecten zoals balises, stop-marker borden en assentellers in en direct om het spoor geplaatst gaan worden. Hoe minder buitendienststellingen hiervoor nodig zijn, hoe minder hinder voor reizigers en verladers.

Sneller ontwerpen

Perceel D betreft het sneller ontwerpen. Nederland kent nu vier door ProRail erkende ingenieursbureaus die ontwerpwerkzaamheden voor het spoor mogen uitvoeren. Ook hebben zich nieuwe partijen gemeld die samen met de huidige partners aangeven verbetermogelijkheden te hebben met behulp van digitalisering. Perceel D heeft als doel betaalbaarheid, kortere doorlooptijd van ontwerpwerkzaamheden en een standaardisatie van werkzaamheden.

De laatste versnelling is door de markt in te vullen via de Wildcard (Perceel E). Daarbij stelt ProRail de markt naast concrete vragen ook een open hulpvraag: Welke ontwikkelingen (anders dan bij vraagstukken 1 tot en met 4) zou ProRail kunnen gebruiken dan wel boosten om de uitrol van ERTMS te versnellen? Deze wildcard moet allerlei partijen de kans geven om zinvol bij te dragen juist op domeinen die ProRail zelf nog niet in zicht heeft. ProRail wel telkens zelf bepalen of en in welke mate de ‘wildcards’ daadwerkelijk bijdragen aan zijn ambities.

De motivering voor het samenvoegen van de vraagstukken in een aanbesteding is volgens ProRail dat de opdrachten nauw met elkaar samenhangen, aangezien alle vijf de vraagstukken zich richten op het slimmer en sneller uitrollen/implementeren van ERTMS. Daarnaast heeft de samenvoeging van deze opdrachten organisatorische voordelen ten opzichte van elk vraagstuk apart in de markt te zetten. Bepaalde inschrijvers hebben mogelijk interesse in meerdere percelen. Een ander voordeel is dat de transactiekosten en de administratieve lasten van zowel ProRail als de inschrijvers minimaal blijven.

Fasen

Het innovatiepartnerschap is een ontwikkelproces (research & development) waarin ProRail en marktpartijen samen één of meerdere innovaties ontwikkelen. Deze kunnen vervolgens door de ProRail worden ingekocht. De aanbesteding van het innovatiepartnerschap, de ontwikkeling van de innovatie én daarna de eventuele grootschalige inkoop bestaat uit de volgende fasen:

  • Aanbestedingsfase: selectiefase en gunningsfase
  • Onderzoeks- en ontwikkelingsfase
  • Testfase
  • Commerciële fase

Planning ASAP ERTMS

De verwachting is dat de opdracht in januari 2021 gegund kan worden.

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Onderwerpen: , ,

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.