De Thalys rijdt over de hsl-brug/moerdijkbrug/brug Hollandsch Diep over het Hollandsch Diep. Foto: Hollandse Hoogte.

‘HSL-brug mogelijk niet sterk genoeg voor windschermen’

Het is mogelijk dat de constructie van de HSL-brug over Hollandsch Diep niet sterk genoeg is om het gewicht van windschermen te dragen. Een eerste berekening wijst daarop, vertelt een woordvoerder van ProRail. De HSL-brug krijgt in 2020 windschermen om te veel uitval van hogesnelheidstreinen zoals de intercity direct te voorkomen.

Ongeveer 24.000 reizigers konden door de storm van 3 januari niet met de trein over het HSL-spoor. Met harde wind kunnen treinen niet veilig gebruik maken van de brug over het Hollandsch Diep. De problemen spelen al langer. In 2015 vielen 236 treinen uit door te hoge windsnelheden, bleek eerder uit onderzoek van het AD en treinreiziger.nl. Door de hoge snelheden van de westenwind reden er tussen 6 uur ‘s ochtends en 6 uur ‘s avonds geen treinen over de HSL-brug bij Moerdijk: de intercity direct en reguliere intercity’s tussen Rotterdam en Breda vervielen. De Thalys werd omgeleid via het normale spoor.

In 2005 stelde NedTrain Consulting al vast dat spoorbrug Hollandsch Diep een risico-locatie is. Dat ontdekte de NOS na een Wet openbaarheid van bestuur of Wob-verzoek in 2016. Volgens het rapport van NedTrain zijn treinen die over de HSL-brug rijden gevoeliger voor de wind omdat het spoor op 24 meter hoogte over open veld en open water loopt. Ook staat de meest voorkomende windrichting loodrecht op het traject en omdat het dichtbij zee ligt worden kritische windsnelheden regelmatig overschreden. De gemeten windsnelheden bij de brug zijn 2,5 keer zo hoog als boven land.

Destijds werd besloten om geen windschermen te plaatsen op de nieuwe brug. ProRail-woordvoerder Coen van Kranenburg: “Er zijn twee mogelijke oplossingen denkbaar: afschermen, dat is het meest effectief maar ook het duurst, of snelheidsbeperkingen instellen op basis van verwachtingen. Daar is indertijd voor gekozen. Dit systeem werkt zoals het moet, maar omdat het meer waarschuwingen geeft dan destijds was ingeschat, veroorzaakt het vaker beperkingen.” Van Kranenburg benadrukt dat het niet alleen in Nederland een probleem is: “Dit speelt ook in Frankrijk en in Duitsland.”

Aandachtspunt

Er is in het ontwerp van de brug geen rekening gehouden met eventuele schermen. Het plaatsen van de schermen zal daarom niet zo maar gaan, zegt Van Kranenburg: “De verwachting is dat de schermen aan de brug bevestigd gaan worden. Waarschijnlijk is de constructie niet sterk genoeg; een eerste berekening wijst hier op. Dan zal de brug versterkt moeten worden. Dat is een aandachtspunt voor het project, maar het is wel mogelijk.”

De ontwikkeling van de schermen verloopt zo snel mogelijk, verklaart een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat tegenover het AD. “Mocht blijken dat het proces sneller kan verlopen, dan gaan we daar natuurlijk op aansturen. Maar we hebben niets aan schermen die er straks weer afwaaien.” Toch had de aanpassing op een dag als 3 januari er wel voor kunnen zorgen dat de treinen gewoon over de HSL-brug konden rijden. “Waarschijnlijk was de treindienst niet gestaakt, maar waren wel snelheidsbeperkingen ingesteld.”

Windwaarschuwingssysteem

De brug is voorzien van een windwaarschuwingssysteem. Daar zijn in 2012, 2014 en 2016 aanpassingen aan gedaan om het systeem te optimaliseren en snelheidsbeperkingen zoveel mogelijk te reduceren. De laatste aanpassing, die in 2016 is gemaakt, was een herijking van het systeem. Het bleek namelijk te gevoelig te zijn en gaf te vaak waarschuwingen. Daardoor werd het aantal snelheidsbeperkingen gereduceerd met 25 procent. Maar het bleek niet onvoldoende om treinen te laten rijden met hogere windsnelheden.

In april 2016 maakte het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) 40 miljoen euro vrij voor windschermen op de HSL-brug. ProRail ontving dat geld pas in najaar 2017, maar was zelf gelijk al begonnen met een planstudie. Uiteindelijk moeten de schermen in 2020 worden opgeleverd. De woordvoerder van IenW zegt dat ze niet eerder kunnen worden geplaatst “omdat ze op maat moeten worden ontwikkeld.” Er zijn in Nederland geen andere bruggen met soortgelijke windschermen.

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

2 reacties op “‘HSL-brug mogelijk niet sterk genoeg voor windschermen’”

Arco Sierts|26.01.18|09:48

Ik neem aan dat men daarbij het (uit-stekende) bovendeel van de brug bedoeld? Het lijkt me hoogst onwaarschijnlijk dat het dragende deel die last niet aan zou kunnen.

Maurits Boogaard|26.01.18|15:17

Ik neem aan dat het met name gaat om de zijdelingse belasting van de brug die door plaatsing van de schermen aanzienlijk toeneemt. Overigens hoeft men niet voor 100% afscherming te gaan. Het is voldoende als de zijdelingse windsnelheid zo ver wordt verlaagd dat normaal rijden mogelijk blijft. In het geval van zo’n halfdoorlatend scherm (bijvoorbeeld een rij paaltjes om de wind te breken) zal de zijdelingse brugbelasting minder zijn en de trein toch kunnen rijden.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.