BAM Infra elektrische hoogwerker

Railinfrabranche wil af van nachtwerk

De branche moet afwegingen maken op basis van risico’s die nachtwerk met zich meebrengen. Foto ter illustratie. BAM Infra Nederland

“Als branche zien wij nachtwerk als een gezondheidsrisico en daarom moeten we er vanaf.” Dat waren de laatste woorden van railAlert-voorzitter Ira Helsloot tijdens het op 17 januari gehouden symposium over nachtwerk. Helsloot gaf daarmee een duidelijk signaal af aan de railinfrabranche dat het tijd is voor verandering. railAlert is op 6 en 7 maart vanzelfsprekend aanwezig op RailTech Europe en zal ook daar deze boodschap verkondigen.

Het Theater De Lieve Vrouw in Amersfoort verwelkomde op 17 januari ruim honderd betrokkenen uit de railinfrabranche om na te denken en samen te spreken over de consequenties van het stoppen met nachtwerk. Zorgt het voor meer ongevallen? Wat zijn de consequenties van werken in de nacht op de gezondheid? En wat zijn de consequenties op het inkomen en de instroom? Deze vragen stonden centraal en werden beantwoord door vakkundige sprekers.

Voppen: ‘We kunnen veranderen’

railAlert-voorzitter Ira Helsloot en John Voppen, CEO van ProRail, trapten de bijeenkomst af. Helsloot is sinds 2019 voorzitter van railAlert en bij zijn sollicitatiegesprek met het toenmalige bestuur werd al als speerpunt voor de daaropvolgende jaren benoemd om te stoppen met het nachtwerk. “Het is dus geen nieuw idee, maar onder andere de coronacrisis heeft onze aandacht afgeleid. Vandaag zie ik als een herstart. Nachtwerk is ongezond, daar zijn we het met z’n allen over eens. Maar veranderen is nogal een opgave. Ook John heeft als CEO van ProRail al eerder een lans gebroken voor een verschuiving van nachtwerk naar dagwerk.”

Voppen erkende op het symposium nog eens het belang van het onderwerp. “Ik zie het als een verantwoordelijkheid voor iedereen in de sector om de stap te zetten naar meer dagwerk. Wij kunnen er nu al mee beginnen, maar we maken het onszelf soms zo moeilijk met allerlei procedures en belemmeringen. We kunnen veranderen. Daarvan ben ik overtuigd. En ja, door meer overdag te gaan werken is het ook onvermijdelijk dat de reiziger daar hinder van gaat ondervinden. Dat wil ik hen best uitleggen. Dus nogmaals, we kunnen nu beginnen. En voor ProRail geldt, we zeggen het niet alleen, maar we gaan het ook doen.”

‘Geen wet die stelt dat er ’s nachts gewerkt moet worden

Na de plenaire opening volgden vier deelsessies. Carin Benders, projectleider bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, besprak de wet- en regelgeving rondom nachtwerk. Zij haalde de Arbowet aan waarin staat dat alle werknemers veilig en gezond moeten kunnen werken. Benders: “Werkgevers en werknemers hebben samen de verantwoordelijk voor het gezond en veilig werken en voor de invulling van deze wet in de eigen organisatie of branche. De wet is er om risico’s te voorkomen en nachtwerk is duidelijk een risico voor de gezondheid. Waarom wordt er dus ’s nacht nog gewerkt, als dat gezien wordt als risico?”, riep ze op als vraag.

Daarnaast benadrukte Benders dat er geen enkele wet is die stelt dat er ’s nachts gewerkt moet worden om veiligheidsrisico’s overdag te voorkomen. “De afweging is onderling gemaakt door de branche en diezelfde branche heeft ook de mogelijkheid en verantwoordelijkheid om die afweging op basis van feiten te actualiseren. De branche moet afwegingen maken op basis van risico’s. Nachtwerk is een risico en dus moet er een verschuiving plaatsvinden. Dagwerk is nu nog een uitzondering en dat moet nachtwerk worden.”

RIVM roept op tot proactieve aanpak

Jakko van Kampen van het RIVM ging in zijn sessie dieper in op de gezondheids- en veiligheidsrisico’s van werken in de nacht. Voor gezondheidsrisico’s is het duidelijk. Hij wees op het duidelijke advies van de gezondheidsraad. “Vermijd nachtwerk zoveel mogelijk. Er is een sterk bewijs dat nachtwerk leidt tot suikerziekte, hart- en vaatziekten en slaapproblemen.”

Van Kampen gaf tips uit de literatuur en onderzoeken over wat je als individu of bedrijf kunt doen om veiliger en gezonder te werken in de nacht. “Kijk als bedrijf kritisch naar de roosters en planning en zorg daarbij voor gezondere, veiligere roosters. Een proactieve aanpak is ook aan te raden. Zoals het bieden van slaapmogelijkheden aan werknemers en zorgen voor fel licht tijdens de nacht.”

Vakvereniging benoemt urgentie

Hoe staan de werknemers tegenover nachtwerk? Die vraag beantwoordde Chris van Veldhuizen, directeur van Vakvereniging HZC. De vereniging profileert zich als ‘dé bond voor echte vakprofessionals in bouw, infra en aanverwante sectoren’. Uit een rondgang onder werknemers blijkt dat zij verschillend denken over nachtwerk. “Het is heerlijk rustig werken in de nacht.” En andere werknemer zei: “Het werk is soms moeilijk vol te houden als ik veel nachten aan het werk ben.” Weer iemand anders merkte op: “Ik heb de toeslagen nodig om mijn hypotheek te betalen.” Een vierde werknemer zei: “Mijn vrienden vinden dat ik als gevolg van het nachtwerk te weinig uit ga.”

“Een diffuus beeld dus”, merkte Van Veldhuizen op. “Wat wel blijkt, is dat de nadelen zwaarder wegen voor de werknemers dan de voordelen. Ik zie het als een plicht naar de medewerkers toe om het nachtwerk in te dammen. Daarbij rekening houdend met het sociale leven, aangezien nachtwerk ten koste gaat van tijd met familie en vrienden. Daarnaast trekt het een grote wissel op de gezondheid van mensen. Ik vind dus dat wij om tafel moeten met de betrokken partijen om tot een oplossing te komen om een einde te maken aan het nachtwerk.”

Van Veldhuizen benoemde de urgentie van de discussie: jonge instromers in de branche willen ’s nachts niet meer werken en het oudere werknemersbestand eerder wil eerder stoppen. Dat kan resulteren in een snel groot verlies van kennis en kunde waardoor we de nieuwe generatie niet meer kunnen opleiden.

Rijkswaterstaat over kansen en bedreigingen

Anton van Opzeeland van Rijkswaterstaat gaf in zijn deelsessie een presentatie over de uitdaging waar we voor staan. “In het nieuws meldt ProRail meer overdag te willen werken. Tegelijkertijd publiceert Rijkswaterstaat een lijst van wegen waar je als weggebruiker komend jaar meer vast staat. Dat vormt kansen en bedreigingen waar we samen mee aan de slag moeten. Maar hoe gaan we hiermee om?”, vroeg Van Opzeeland. Een slimme planning van werkzaamheden, waardoor de overlast kort en hevig is, is een antwoord. De andere kant van de medaille is, is dat er door overdag te werken extra filedruk ontstaat.

Hoe gaan we dan om met de paradox die komt kijken bij het werken in de nacht naar overdag? Enerzijds resulteert die in meer hinder, anderzijds is het gezonder en veiliger werken voor de werknemer. En wat kunnen we concreet doen? Een rode draad in het verhaal van Van Opzeeland is de uitnodiging om met elkaar in gesprek te gaan en te blijven. Daarbij moeten we de nadruk leggen op de hele keten die betrokken is bij de projecten. Zodat we toewerken naar een samenwerking waarin gezondheid en veiligheid centraal staan.

80 procent van nachtwerk kwijt

Na de vier deelsessies volgde de afsluiting van de dag. De conclusie was duidelijk: de railinfrabranche moet af van het nachtwerk. “Dat moet het streven zijn”, zei Helsloot. “Wij kunnen tachtig procent kwijt. Er zal ongetwijfeld altijd een beetje nachtwerk over moeten blijven, maar dat moeten we beter dan nu structuren, zodat mensen een beter ritme hebben. Het kan. ProRail staat erachter en dat is de grootste opdrachtgever. Wij als vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers gaan het gewoon regelen.”

railAlert start binnenkort met enkele pilots waarin het gaat laten zien dat het stoppen met nachtwerk realistisch is. Helsloot: “In die pilots hopen we te ontdekken wat de belemmeringen waren om niet eerder te stoppen met nachtwerk. We gaan die belemmeringen nu oplossen. Samen met de top van de branche, zoals ProRail. De toekomst van de sector staat op het spel. We hebben niet de luxe om lang te wachten. Als we over vijf jaar niets hebben gedaan, dan is de oude garde vertrokken die de nieuwe garde moet opleiden. Die nieuwe garde wil niet komen, want het nachtwerk is helemaal niet aantrekkelijk als je net een gezin aan het opbouwen bent. De urgentie is dus enorm hoog.”

railAlert op RailTech Europe 2024

railAlert nodigt iedereen die in de spoorsector actief is van harte uit op haar stand (standnummer 2.305) tijdens RailTech Europe ’24 op 6 en 7 maart in Utrecht. Tijdens RTE’24 komen ruim 8500 bezoekers uit meer dan 100 landen naar Utrecht. Daar bezoeken zij de beurs en nemen deel aan vier conferenties over ontwikkelingen in hogesnelheidstreinen, ERTMS & veiligheid, concurrentie in passagierstreinen en het terugdringen van emissies. Daarnaast vinden er meer dan 20 workshops plaats die handelen over technologie, veiligheid, beheer en evolutie van communicatie en meer. In de stand van railAlert komen bezoekers alles te weten over veilig werken aan het spoor, ontwikkelingen rondom de Digitale Veiligheidspas en het thema ‘nachtwerk’.

Lees ook:

Auteur: railAlert

Bron: railAlert

4 reacties op “Railinfrabranche wil af van nachtwerk”

C. Koelewijn|31.01.24|16:03

Ja, en reizigers willen af van de soms eindeloze werkzaamheden die overdag het treinverkeer lamleggen en ervoor zorgen dat er soms weken geen treinverkeer mogelijk is…

Harm van Dijk|31.01.24|18:24

Er is heel wat bedacht de afgelopen ’tig jaar aan middelen om veilig werken overdag mogelijk te maken.
Blokkijker, mobiele werkplaats, etc.
Met voortschrijdende techniek de moeite waard om dat weer eens te bekijken.
Er kan meer dan je denkt en er kan meer als je denkt.

Eric Smeenge|02.02.24|12:49

als we mensen willen motiveren om aan het spoor te werken zullen we wel moeten,wie wil er nog elk weekend of elke nacht werken?niemand toch?en er zijn mogelijkheden genoeg als er maar over nagedacht word.

Chris de Boer|18.02.24|17:08

Nachtwerken zou wat mij betreft enkel en alleen aan beroepen toegestaan moeten worden die instaan voor de gezond- en veiligheid van de mensen in Nederland. Waarbij ik concreet denk aan de hulpdiensten, zorg, defensie en politie/beveiliging. Railinfra lijkt me nou een typische baan die men prima buiten spitstijden op doordeweekse dagen kan plannen. Zo krijgen de Infrawerkers ook de kans hun kroost naar school te brengen (en te halen), op tijd thuis te zijn en normaal vakantie te kunnen nemen.

Reageer ook

U bent ingelogd als ""

Indien dit onjuist is, kunt u uitloggen.

Nog maximaal tekens

Railinfrabranche wil af van nachtwerk | SpoorPro.nl
BAM Infra elektrische hoogwerker

Railinfrabranche wil af van nachtwerk

De branche moet afwegingen maken op basis van risico’s die nachtwerk met zich meebrengen. Foto ter illustratie. BAM Infra Nederland

“Als branche zien wij nachtwerk als een gezondheidsrisico en daarom moeten we er vanaf.” Dat waren de laatste woorden van railAlert-voorzitter Ira Helsloot tijdens het op 17 januari gehouden symposium over nachtwerk. Helsloot gaf daarmee een duidelijk signaal af aan de railinfrabranche dat het tijd is voor verandering. railAlert is op 6 en 7 maart vanzelfsprekend aanwezig op RailTech Europe en zal ook daar deze boodschap verkondigen.

Wilt u dit artikel lezen?

Word nu SpoorPro Premium Abonnee en krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt. Ook krijgt u €100 korting op het SpoorPro Seminar ‘Elektrisch werken aan het spoor’.

start abonnement

Overzicht alle abonnementen

Auteur: railAlert

Bron: railAlert

4 reacties op “Railinfrabranche wil af van nachtwerk”

C. Koelewijn|31.01.24|16:03

Ja, en reizigers willen af van de soms eindeloze werkzaamheden die overdag het treinverkeer lamleggen en ervoor zorgen dat er soms weken geen treinverkeer mogelijk is…

Harm van Dijk|31.01.24|18:24

Er is heel wat bedacht de afgelopen ’tig jaar aan middelen om veilig werken overdag mogelijk te maken.
Blokkijker, mobiele werkplaats, etc.
Met voortschrijdende techniek de moeite waard om dat weer eens te bekijken.
Er kan meer dan je denkt en er kan meer als je denkt.

Eric Smeenge|02.02.24|12:49

als we mensen willen motiveren om aan het spoor te werken zullen we wel moeten,wie wil er nog elk weekend of elke nacht werken?niemand toch?en er zijn mogelijkheden genoeg als er maar over nagedacht word.

Chris de Boer|18.02.24|17:08

Nachtwerken zou wat mij betreft enkel en alleen aan beroepen toegestaan moeten worden die instaan voor de gezond- en veiligheid van de mensen in Nederland. Waarbij ik concreet denk aan de hulpdiensten, zorg, defensie en politie/beveiliging. Railinfra lijkt me nou een typische baan die men prima buiten spitstijden op doordeweekse dagen kan plannen. Zo krijgen de Infrawerkers ook de kans hun kroost naar school te brengen (en te halen), op tijd thuis te zijn en normaal vakantie te kunnen nemen.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.