Nachtelijke werkzaamheden aan het spoor, spooronderhoud, foto: ProRail

Nieuw normenstelsel spooronderhoud moet verstoringen voorkomen

ProRail is bezig met het ontwikkelen van een nieuw normensysteem voor klein onderhoud aan het spoor. Met dit systeem beoordeelt de spoorbeheerder de staat van spooronderdelen en bepaalt of er onmiddelijk actie vereist is of dat de reguliere onderhoudsplanning aangehouden kan worden. De onmiddelijke-actiewaarde betekent dat ProRail code rood afgeeft en er geen treinen meer mogen rijden.

ProRail ontwikkelt het nieuwe normenstelsel, omdat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in 2013 vaststelde dat de normen die de spoorbeheerder eerder hanteerde als afkeurnormen niet voldeden. Daarnaast concludeerde ILT dat ProRail van zijn eigen normen afweek zonder dat goed geregeld te hebben. Volgens de Inspectie leidde dit in het verleden tot enkele grote treinverstoringen.

Tot voor kort werd er niet direct actie ondernomen als er een code rood werd afgegeven. Inmiddels heeft ProRail de procedure hiervoor aangepast. In een recent rapport stelt ILT vast dat ProRail duidelijke verbeteringen heeft laten zien. Het is echter nog te vroeg om vast te stellen “of de grond voor de overtredingen en tekortkomingen is weggenomen”. “Daarvoor is het nodig dat het nieuwe normenstelsel volledig operationeel is”, aldus ILT.

Afkeurwaarden spoor

Naar aanleiding van het inspectierapport in 2013 ontwikkelde ProRail een nieuw normensysteem. Vorig jaar heeft de spoorbeheerder heeft nieuwe, concrete afkeurwaarden ontwikkeld en ingevoerd. Als bijvoorbeeld een wissel een dergelijke afkeurwaarde bereikt, staakt ProRail het treinverkeer over deze wissel.

In het nieuwe normenstelsel maakt ProRail onderscheid tussen drie normen. De onmiddelijke-actiewaarde (OAW) bepaalt wanneer het spoor niet meer gebruikt mag worden. De onderhoudswaarde (OW) bepaalt wanneer het spoor onderhoud nodig heeft en de interventiewaarde (IW) bepaalt wanneer het spoor met beperking gebruikt mag worden. De normen zijn van toepassingen op zes systemen, namelijk wissels, spoor, overwegen, seinen en borden, detectie en bovenleiding.

De onmiddelijke-actiewaarde (OAW) is vorig jaar al in gebruik genomen. ProRail wil de onderhoudswaarde en de interventiewaarde begin 2017 implementeren. Het nieuwe normenstelsel zal uiterlijk in 2019 volledig zijn ingevoerd in de PGO-contracten.

Prestatie Gericht Onderhoud

Volgens ILT hebben de normen voor het spoor grote gevolgen voor de contracten. “Want normen die scherper worden zullen meer inspanning van de aannemers vereisen dan op dit moment contractueel is afgesproken.” Mogelijk zullen de aannemers daar een hogere vergoeding voor vragen.

In 2009 is ProRail begonnen met de introductie van het Prestatie Gericht Onderhoud (PGO), waarbij het spooronderhoud wordt aanbesteed. In deze contractvorm krijgen spooraannemers meer vrijheid dan in de OPC-contracten om hun werkzaamheden zelf naar eigen inzicht in te richten. Dit was voor ILT aanleiding om deze vorm van onderhoud en de aanbesteding ervan vanaf 2011 te volgen.

Verbeteringen

In 2013 concludeerde de Inspectie dat de afkeurnormen niet voldeden. Ook bleek dat het beeld van ProRail over de fysieke staat van de infrastructuur onvoldoende overeenkwam met de werkelijke staat. Sindsdien heeft ProRail diverse verbeteringen in gang gezet.

Zo startte de spoorbeheerder in 2014 met het programma SpoorData dat ervoor moet zorgen dat eind 2017 alle  relevante gegevens over spoorobjecten voor alle betrokken spoorpartijen beschikbaar zijn. In het verleden was de data over spoorobjecten nog in handen van meerdere spoorse partijen. Het is de bedoeling dat de informatie straks uit één bron afkomstig is waartoe alle partijen toegang hebben.

Ook het nieuwe normenstelsel moet ervoor zorgen dat het Prestatie Gericht Onderhoud verder verbetert. ProRail heeft voor het nieuwe normenstelsel een opleidingstraject ontwikkeld om experts op te leiden en te certificeren. Deze experts beoordelen of een spoorobject nog bereden kan worden als de interventiewaarde is overschreden.

Resultaten

Het is de bedoeling dat de planning van het op orde brengen van de data over spoorobjecten gelijkt loopt met de uitrol van de nieuwe PGO-contracten. Inmiddels wordt 13 van 21 gebieden volgens de PGO-methode onderhouden. Eind 2019 moeten alle gebieden volgens een PGO-contract zijn aanbesteed. Volgens ProRail en ILT zijn de resultaten van PGO over het geheel genomen positief. Het aantal verstoringen en de treinhinder daalt sneller in de gebieden waar PGO wordt toegepast.

Het Prestatie Gericht Onderhoud heeft in de afgelopen diverse ontwikkelingen doorgemaakt. Dit jaar zijn er voor het eerst contracten volgens de PGO 3.0-contractvorm aanbesteed. In deze contractvorm wordt de Failure Mode, Effects and Criticality Analysis-methodiek (FMECA) toegepast. Dit is een methodiek voor onderhoudsmanagement, waarmee ProRail nog sterker stuurt op het voorkomen van storingen met gevaarkleuren voor risico’s (rood, oranje, geel en groen). Uiteindelijk is het de bedoeling dat in alle onderhoudsgebieden met deze nieuwe contractvorm wordt gewerkt.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.