TGV trein van SNCF

Rapport: financiële situatie spoor Frankrijk onhoudbaar

De financiële situatie van de Franse spoorwegen is totaal onhoudbaar en daardoor is de concurrentiepositie zwak. Dat blijkt uit een rapport over de staat van het Franse spoor, geschreven door ex-directeur KLM/Air France Jean-Cyril Spinetta. Aanbevelingen zijn onder andere om de gebruiksvergoeding te verlagen en regionale lijnen te liberaliseren. Ook vindt hij dat er een reorganisatie plaats moet vinden, om de status van het spoorpersoneel te veranderen.

Het snoeiharde rapport ‘L’avenir du Transport ferroviaire’ is gericht aan president Emmanuel Macron. Het beschrijft de huidige situatie van het Franse spoor en geeft aanbevelingen hoe dit te verbeteren. Het rapport windt er geen doekjes om: het rendement van het spoor is veel te laag en daarom is het onmogelijk om op huidige voet door te gaan met het Franse spoorbeleid. Bovendien loopt de concessie van SNCF in 2021 af. Volgens Spinetta zal de vervoerder de veranderingen wel door moeten voeren als ze concurrentie op het spoor over drie jaar het hoofd willen bieden.

Een van de problemen is het spoorgoederenvervoer. Het gebruik van het spoor is al jaren aan het dalen, niet alleen in percentage van het gehele vervoer, maar ook in harde getallen. Dat is geen verrassende conclusie: in september 2017 uitte de Franse Rekenkamer al zijn zorgen over de staat van het spoorgoederenvervoer. Volgens de Rekenkamer is spoorgoederenvervoer fragiel omdat het beleid samenhang en effectiviteit mist. Spinetta’s rapport bevestigt dit.

Oplossingen

Het rapport wil in principe dat Frankrijk Duitsland achterna gaat. Wat betreft reizigersvervoer, is het volgens het rapport belangrijk om haast te zetten achter liberalisering van de regionale lijnen. In diezelfde lijn zou de spoorbeheerder SNCF de ruimte moeten krijgen zelf zijn budget te beheren. Effectief betekent dit dat de staat zich terug zou moeten trekken. Regionale overheden zouden moeten gaan meebetalen aan het regionale spoorvervoer.

Spinetta gaf vrijdag uitleg over zijn rapport op het kanaal France Inter. “Spreek me niet van winstgevendheid, het slaat nergens op,” zei de ex-KLM topman. Vooral het regionale spoor zou enorm verliesgevend zijn: “De TER kost 4 miljard per jaar en levert maar een miljard euro op. 90 procent van het transport vindt plaats op 30 procent van het netwerk.”

Over de status van het spoorpersoneel verklaart hij: “Het ligt niet aan de loon, het ligt aan de afbakening van het beroep en de organisatie van het werk. Spoorwerkers moeten accepteren dat de arbeidsomstandigheden moeten veranderen in een veranderende wereld.”

Uitbreiding hogesnelheidslijn

Een opvallende conclusie is dat de uitbreiding van de hogesnelheidslijn stopgezet zou moeten worden. Spinetta beschouwt het TGV-netwerk in principe als voltooid. Ook zouden er minder diensten moeten worden gereden en de status van spoorpersoneel zou moeten heroverwogen. Voor dat laatste zijn al onderhandelingen met de vakbonden gepland. Wat betreft het spoorgoederenvervoer zou de oplossing liggen bij het verlagen van de gebruiksvergoeding.

Ook in Duitsland zijn er plannen om de gebruiksvergoeding te verlagen. Dit stond vorig jaar in het Masterplan Spoorgoederenvervoer en vorige week werd bekend dat dit ook in het regeerakkoord was opgenomen. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaf aan heil te zien in een Nederlandse versie van het Masterplan Spoorgoederenvervoer. Op 4 en 5 april komt de internationale spoorsector in Amsterdam bij elkaar om te praten over de gebruikersvergoeding voor het spoor tijdens de Track Access Charges Summit 2018.

Stedelijke centra

Spinetta is van mening dat de concentratie van investering moet worden verschoven. In plaats van in het hele land in het spoor te investeren, moet er meer geld gestoken worden in de grote stedelijke centra, omdat buiten deze centra mensen gebruik kunnen maken van andere vervoersmiddelen.

Ondanks dat Spinetta graag zou willen zien dat de staat zich terugtrekt als het komt op financiën van SNCF, toch zou totale privatisering niet de oplossing zijn. “Dat is onmogelijk,” aldus Spinetta.

Lees ook:

Onderwerpen: ,

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

3 reacties op “Rapport: financiële situatie spoor Frankrijk onhoudbaar”

Teko Salverda|23.02.18|12:37

Een van de factoren die bijdragen aan de slechte situatie is het volstrekt overbodige personeel. Zo zie je zelfs op kleine stations chefs die eens per uur naar buiten komen, de conducteur een handje geven, en vervolgens het vertreksein geven. Daarna weer terug om verder te gaan met de kruiswoordpuzzel. Of gezellig te keuvelen met de loketbediende. En dit alles in ploegendienst.

H VanBeurden|24.02.18|17:48

In Frankrijk noemt men dat service aan de reiziger, bovendien werkt alles op kleine lijntjes vaak nog mechanisch en heb je dus echt wel personeel nodig. Het echte probleem is dat er weinig treinen (doelbewust) in onlogische dienstregeling rijden en er al decennia willens en wetens wordt bezuinigd op alles (onderhoud, service…) en lijnen bij bosjes worden gesloten. Tel daarbij lage bevolkingsdichtheid en gebrek aan concurrentie en je komt vanzelf op dit punt terecht…

Chris in the Cloud|18.03.18|10:48

Wat ik nu zeg klinkt misschien vreemd, maar ik adviseer de SNCF eens te gaan kijken bij …… jawel ……. NS. Zij hebben jaren geleden de transitie al doorgemaakt en weten dus waarover ze spreken. In ruil daarvoor zou NS dan wel een aandeeltje in Thalys mogen hebben, lijkt me.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.