Hans Rat, voormalig secretaris-generaal, UITP

Hans Rat: Nederlandse spoor omvormen tot metrosysteem

Nederland is toe aan een evolutie van een treinsysteem naar een metrosysteem. Dat is nodig omdat het Nederlandse spoor aan de randen van haar capaciteit zit. Metro’s kunnen veel sneller mensenmassa’s afhandelen en zijn minder storingsgevoelig. Dat zegt Hans Rat, voormalig secretaris-generaal van UITP. SpoorPro.nl sprak het OV-boegbeeld maandag tijdens het UITP-congres voor openbaar vervoer in Genève.

Rat: “Het spoorsysteem in Nederland heeft moeite met het afhandelen van de grote vraag. Ik denk dat de knelpunten vooral zitten in de snelheid waarin mensen in- en uitstappen uit materieel. Metro’s hebben meer deuren. Dat vult zich ook makkelijker. Er bestaan op dit moment al metrosystemen waar iedere 1,5 minuut een metro voorbijkomt.”

Afhandelen mensenmassa’s

“Als ik nu kijk hoe een mensenmassa moet in- en uitchecken bij de paaltjes voor de OV-chipkaart dan gaat dat zo onhandig. Metrosystemen zijn beter ingericht voor ‘handling of masses’. 

Om mensen snel in en uit de stations te laten komen, moeten we de configuratie van stations heroverwegen. Daarbij dient te worden gekeken naar de oppervlaktes van stations kijken zoals de afmetingen van perrons. Schiphol heeft bijvoorbeeld op dit moment al de karakteristieken van een metrostation.”

Ook aan de materieelkant moet het volgens Rat mogelijk zijn om over te stappen naar een metrosysteem. “De NS heeft vaak medebepaald hoe het rollend materieel in Nederland er uit moet zien. Ik denk dat het bijvoorbeeld mogelijk is om spoorwegmaterieel geschikt is te maken voor een metrosysteem. Dat kan bijvoorbeeld door er meer deuren in te maken.”

Onroerend goed

Daarnaast moet er volgens Rat anders naar de financiering van het openbaar vervoer worden gekeken. “In Hong Kong heeft de overheid de concessie aan het metrobedrijf gegund op voorwaarde dat het bedrijf ook het onroerend goed daarbij betrok. Het metrobedrijf moest zorgen dat het als totaliteit rendabel was. Dit heeft ertoe geleid dat het openbaar vervoer in Hong Kong geen last is voor de overheid.”

“De Randstad in Nederland heeft dezelfde potentie als Hong Kong. Maar in Nederland is de concessieverlening en woningbouw nog altijd van elkaar gescheiden. De kosten van het openbaar vervoer liggen bij de overheid. We realiseren ons nog te weinig dat de waarde van het onroerend goed die op die plaatsen ontstaat, mede wordt bepaald doordat er goede knooppunten voor het OV zijn.”

Investeringen

Het is volgens Rat teleurstellend dat de Nederlandse overheid ondertussen nog steeds doorgaat met het investeren in snelwegen. “Onderzoek wijst uit dat in samenlevingen waarbij meer mensen met het openbaar vervoer gaan, het besteedbaar inkomen hoger is. Wat de burger en de overheid uitgeven aan het OV-systeem is goedkoper dan de uitgaven voor snelwegen. De onderhoudskosten van een snelweg zoals de A2 met vijf banen aan iedere kant zijn ontzettend hoog. Wij produceren in Nederland geen auto’s en we importeren benzine. De auto creëert geen werkgelegenheid in Nederland en het OV doet dat wel.”

Rat: “Ik denk dat we terug moeten naar een situatie waarin de politiek begrijpt dat mobiliteit een onderdeel moet zijn van stedenbouw en dat dit gezamenlijk een samenleving gaat vormen. Ik mis niet alleen een visie maar ook de ambitie om er iets van te maken op rijksniveau.”

Hans Rat

Hans Rat is 13 jaar secretaris geweest van de internationale organisatie voor openbaar vervoer UITP. Onder leiding van Rat is de UITP uitgegroeid tot een invloedrijke organisatie op mondiale schaal. UITP heeft 3.400 leden uit 92 verschillende landen. 
Bij de organisatie zijn vervoersautoriteiten, vervoersbedrijven, leveranciers en academici aangesloten.

In Europa was Hans Rat, als secretaris-generaal van UITP, verantwoordelijk voor de samenwerking van de OV-sector met de Europese Commissie en het Europese Parlement. Rat is verder voorzitter geweest van de Commissie Europese economische zaken en lid van de UITP Europese Commissie.

Hans Rat maakte in 2011 nog deel uit van de Commissie Meijdam.

 Voorafgaand aan zijn functie bij UITP, speelde Rat een belangrijke rol bij het tot stand brengen van het Nederlandse reisinformatiesysteem 9292.

Ook was hij lid van de Raad van Commissarissen van Vervoerbewijzen Nederland en kan beschouwd worden als de geestelijk vader van de strippenkaart. Tevens was Rat van 1993 tot 2000 voorzitter van de Nederlandse Voetgangersvereniging.

Marieke van Gompel

Lees meer over het UITP-congres in Genève:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

2 reacties op “Hans Rat: Nederlandse spoor omvormen tot metrosysteem”

Tram Plus|30.05.13|21:00

Onslim, einde goederenvervoer per spoor.

Paul Lamote|31.05.13|09:56

Met het afschaffen van de OV-studentenkaart verdwijnt vanaf 2016 zo’n 20% van alle reizigers van het spoor. De reizigersvervoeders zullen er dan ook niet aan ontkomen om hun diensten fors in te krimpen, dus de zin van een uitbouw naar een metrosysteem ontgaat me.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.