Animatie van een NS-trein op een Spoordijk

‘Baanlichaam spoor loopt tegen de grens aan van wat mogelijk is’

De komende jaren zal er in Nederland vaker, sneller en bovendien met zwaardere treinen gereden worden. Het spoor in Nederland is veelal op een relatief slappe bodem aangelegd, waardoor het belangrijk is om inzicht te krijgen in de reactie van het zogeheten baanlichaam op de verwachte belasting. Daar doen ProRail, de TU Delft en Deltares de komende jaren naar. Daarvoor wordt onder meer een toetsmethodiek ontwikkeld, zo zeggen de betrokken in de uitzending van SpoorProTV.

De baanlichamen, ook wel spoordijken genoemd, zijn op dit moment gewoon veilig, benadrukt programmamanager Baanlichaam Jasper Ingram van ProRail. Wel is het zo dat sommige van deze baanlichamen, bijvoorbeeld die van het drukbereden traject Delft-Schiedam, al zo’n 100 jaar oud zijn. “Je kan daar niet tot in het oneindige op blijven rijden, zeker niet als we vaker, sneller en met zwaardere treinen gaan rijden. Dan loop je op een gegeven moment tegen de grens aan van wat mogelijk is.”

ProRail, de TU Delft en Deltares willen daarom op de juiste plekken de juiste maatregelen nemen. Daarvoor moeten allereerst de risicolocaties in kaart gebracht worden. Vervolgens moet er een toetsmethodiek beschikbaar zijn, zodat er beter aan het baanlichaam gerekend kan worden.

“Modellen voor wat belasting met een constructie doen, bestaan al. Maar voor wat het met het fundament doet, het baanlichaam, daarover is minder bekend. Daar zit de uitdaging voor de wetenschap”, zegt Rolf Dollevoet, professor Railbouwkunde aan de TU Delft.

‘Hoe gedraagt de ondergrond zich in relatie tot het systeem’

Het onderzoek met de partijen vooral in staat stellen om vooruit te kijken, om zo meer te weten te komen over welke grenzen de ondergrond aan de plannen stelt. Kortom, wat is de eventuele reactie van het baanlichaam op zwaardere belasting, wat kan het effect zijn van cyclische belasting, en wat betekent het voor de waterspanning in de ondergrond?

“De manier waarop we nu een spoordijk testen is door middel van een stilstaande trein, zegt Joris van Ruijven van Deltares. “De ondergrond in Nederland is een beetje als een spons, die met een trein een beetje wordt ingedrukt. Maar een trein rijdt en er zijn er meerdere van. Juist die situatie willen we beter in kaart brengen: wat betekent het wanneer zo’n spons herhaaldelijk wordt ingedrukt?”

Daarmee moet tevens meer duidelijk worden wat er gebeurt als je er een dienstregeling op los laat, vult Dollevoet aan. “Hoe gedraagt de ondergrond zich in relatie tot het systeem? Dat willen we uitzoeken en juist dat maakt dit onderzoek uniek.”

Bekijk hier het interview met de betrokkenen:

‘Op korte termijn’ eerste testresultaten

Voor de TU Delft betekent dit onder meer dat er zeven of acht PhD-studenten aan de slag gaan om de gaten in bestaande kennis op te vullen. Dat zal door middel van laboratoriumtest gebeuren, maar ook door middel van veldwerk.

“De concepten die vanuit de wetenschap ontwikkeld worden, waaronder de toetstmethodiek, moet tot praktisch toepasbare kennis leiden waar ingenieursbureau’s mee aan de slag kunnen”, aldus Van Ruijven.”

De eerste testresultaten worden op de korte termijn verwacht, die vervolgens gelijk toegepast moeten kunnen worden, zo verzekeren de betrokken.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Nick Augusteijn

3 reacties op “‘Baanlichaam spoor loopt tegen de grens aan van wat mogelijk is’”

Ron Swart|14.10.21|13:40

ProRail heeft in 2016 leergeld betaald, omdat bij de elektrificatie van het baanvak Zwolle – Kampen de ondergrond van het baanlichaam niet is versterkt. Bij proefritten gingen de bovenleidingsmasten verwaarlijk zwaaien en moesten worden vastgezet met bigbags. De provincie Overijssel als opdrachtgever was not amused, omdat de baanvaksnelheid niet verhoogd kon worden naar 140km/h – zoals was afgesproken.

asierts|15.10.21|08:29

Dat had niks met een verouderde spoorbaan te maken, maar met nulkommanul vakkennis. Zeer verwijtbaar! Dit probleem wordt steeds groter, en wordt niet opgelost met nieuw theoretisch-academisch onderzoek. Het gaat immers om het verdwijnen van oude bestaande kennis.

asierts|15.10.21|08:35

Er was meer dan genoeg kennis. Denk maar aan eerdere verzwaringen, of aan de 199 km/u proeven op het nog tweesporige Asd-Ut. Ook in Dld is er veel ervaring, denk aan de 230 km/u Ausbaustrecke Hamburg-Berlijn. Het echte punt in NL is dat de vakkennis bij ProRail is verdampt, en bij de IB’s met pensioen is gegaan…

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.