Staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu, foto: ANP

Dijksma: ProRail wordt zbo, weinig gevolgen voor personeel

ProRail wordt een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) met rechtspositie onder het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Deze ‘tussenconclusie’ heeft staatssecretaris Dijksma van Infrastructuur en Milieu maandag bekendgemaakt. Daarmee laat ze de overweging om van de spoorbeheerder een agentschap te maken vallen. Volgens de bewindsvrouw voorkomt de keuze voor een zbo dat de omvorming van de spoorbeheerder ingrijpende gevolgen heeft voor het personeel. De arbeidsvoorwaarden en het pensioen zullen daarbij behouden blijven.

Tijdens een medewerkersbijeenkomst is gebleken dat het ProRail-personeel zich grote zorgen maakt over de  rechtspositie, de arbeidsvoorwaarden, het pensioen en over de grotere invloed van de politiek op de organisatie. Volgens Dijksma neemt de vorm van zbo met eigen rechtspersoonlijkheid ‘deze zorgpunten beter weg’, dan de alternatieven zoals een agentschap.

Onafhankelijkheid ProRail

“Daarnaast wordt in een zbo de onafhankelijkheid van ProRail het beste geborgd, zowel ten aanzien van de Inspectie Leefomgeving en Transport als een aantal taken van ProRail en het toezicht daarop”, schrijft de bewindsvrouw. Volgens Dijksma wordt de governance eenvoudiger omdat de Raad van Commissarissen zal verdwijnen. De staatssecretaris wordt ‘stelselverantwoordelijk’ voor de zbo, wat inhoudt dat ze verantwoordelijk wordt voor de inrichting maar niet voor de dagelijkse praktijk.

De bewindsvrouw krijgt er een aantal sturings- en verantwoordelijkheden bij. Zo komt ProRail na een omvorming onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vallen. Ook kan zonder tussenkomst van een Raad van Commissarissen de Raad van Bestuur worden benoemd, schorsen en ontslagen.

Uitvoering publieke taken

De staatssecretaris moet vaak bij de Tweede Kamer op het matje komen om verantwoording af te leggen over ProRail omdat het gaat om het uitvoeren van publieke taken. De huidige rechtsvorm van een BV sluit daar volgens haar niet bij aan. Volgens de bewindsvrouw is een het een logisch gevolg dat de uitvoering van publieke taken die bekostigd worden door de overheid, ook een publiekrechtelijke vorm krijgen. “In het geval van ProRail gaat het om taken die de markt niet in concurrentie kan uitvoeren en om jaarlijkse uitgaven van ongeveer twee miljard die grotendeels door het Rijk worden gefinancieerd.”

Dijksma benadrukt dat het ministerie in de aansturing zich zal richten op de hoofdlijnen en niet de dagelijkse operatie. “Hiermee wil ik de zorg van het personeel wegnemen dat de politiek zich bezighoudt met het dagelijkse functioneren van de organisatie.” Doordat de afstand tussen ProRail en IenM kleiner wordt zou ProRail volgens de staatssecretaris beter advies en input kunnen geven voor het spoorbeleid.

Omvorming ProRail

De bewindsvrouw belooft dat bij de omvorming de kosten ‘niet op de reiziger, de verladers en de investeringen op het spoor worden afgewenteld’. Aan het einde van het jaar wordt een definitief besluit genomen over de organisatievorm van ProRail.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu sorteert met de bekendmaking voor op het Algemeen Overleg Spoor van aankomende donderdag in de Tweede Kamer. Het nieuws over de omvorming van ProRail tot een zbo werd vorige week vrijdag al naar de media gelekt. Daar is door de spoorsector met grote verontwaardiging op gereageerd. De spoorsector is faliekant tegen de plannen van het ministerie om ProRail om te vormen naar een publieke organisatie.

Lees ook:

‘Besluit omvorming ProRail onzorgvuldig en onfatsoenlijk’

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.