Spoorballast storten, Utrecht CS, foto: Gerrit Serné/ProRail

ProRail bant ballaststenen uit drie steengroeves voorlopig vanwege schadelijke kwartsstof

Gesteentes uit drie gecertificeerde groeves waar spooraannemers ballast mogen afnemen, bevatten te veel schadelijke kwartsstof. Dat blijkt uit een onderzoek dat TNO in opdracht van spoorbeheerder ProRail heeft uitgevoerd. De spoorbeheerder heeft vanwege de uitkomsten besloten om ballaststenen vanuit deze steengroeves tijdelijk niet meer te gebruiken bij werkzaamheden op het spoor.

De resultaten van het eerste deel van dit onderzoek, die nog niet zijn gepubliceerd, laten volgens ProRail zien dat enkele gesteenten bij verwerking in het spoor te veel inadembare kwartsstof kunnen afgeven. De fijne, oplosbare stofdeeltjes kunnen stoflongen en longkanker veroorzaken. “Hoewel de drie steensoorten de afgelopen jaren niet zijn gebruikt door onze aannemers, neemt ProRail het advies van TNO over en hebben we aannemers laten weten dat we het gebruik van deze ballast in het Nederlandse spoor tijdelijk uitsluiten”, aldus de spoorbeheerder.

Onderzoek kwartsstof

Het gaat om het eerste deel van een TNO-studie naar kwartsstof in spoorballast. Omdat het rapport nog niet is afgerond, wil TNO donderdag niet inhoudelijke reageren. In het tweede deel bekijkt de onderzoeksorganisatie hoeveel inadembare kwartsstof er per steensoort vrijkomt bij werkzaamheden aan het spoor. De resultaten daarvan worden in de zomer van 2021 verwacht.

Woordvoerder Andy Wiemer van ProRail: “Of het ook echt zo is dat deze steengroeves uiteindelijk schadelijker zijn voor de gezondheid dat moet blijken uit deel twee van het onderzoek dat in de zomer wordt opgeleverd. Dan weet je pas wat die steengroeves doen als je ermee gaat werken.”

Deze stenen zijn tijdelijk uitgesloten:

  • Kwartsiet uit groeveTaben Roth (afgelopen jaren niet meer geleverd)
  • Granodioriet uit groeve Jelsa (afgelopen jaren niet meer geleverd)
  • Graniet uit groeve Glensanda (sinds 2019 niet meer geleverd)

Er zijn in totaal twaalf gecertificeerde groeves door heel Europa waar spooraannemers ballast mogen afnemen, waarvan er nu drie voorlopig niet meer gebruikt worden. Volgens ProRail toont het eerste deel van het onderzoek van TNO aan dat alle door ProRail benutte, groeves voldoen aan de eisen die de spoorbeheerder aan ballast stelt.

Spooronderhoud

Naast de stop van het winnen van nieuwe spoorballast uit de drie groeves, hebben baanwerkers ook te maken met spoorballast met kwartsstof die jaren geleden in het Nederlandse spoor is gelegd. Vakbondsbestuurder Michiel de Boer van FNV Spoor wees er eerder al op te vinden dat ProRail en de aannemers “hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid” hebben. “Naast de aanpak bij de bron (nieuwe ballast red.) hebben we nog tot in lengte van dagen te maken met onderhoud aan de stenen die al in het spoor liggen. Er zal dus zeker serieus naar moeten worden gekeken hoe we hier mee om gaan.”

Woordvoerder Andy Wiemer wijst erop dat hiervoor een Arbeidshygiënische strategie wordt gevolgd. “Daarbij gaat het om nathouden van de spoorballast en het dragen van goede persoonlijke beschermingsmiddelen. Dat is en blijft heel erg belangrijk”, zegt hij. “Als er geen kwarts inzit dan is stof op zichzelf iets waar rekening mee wordt gehouden. Daar is die Arbeidshygiënische strategie ook voor opgesteld, want ook tegen stof zonder kwarts moet je je beschermen. Wij gaan als ProRail extra op controleren dat de maatregelen nageleefd worden.”

Prijs- en tijdsdruk

Aannemers gaven eerder aan dat prijs- en tijdsdruk vanuit ProRail er juist voor zorgt dat er weinig aandacht is voor bestrijding van het stof. Wiemer: “In principe hoor je ervoor te zorgen dat je stof zo veel mogelijk voorkomt en als daar nathouden bij hoort dan moet je dat toepassen.” Hij wijst erop dat ProRail samen met de aannemers en Railpro de SALT-trein (StofArmLosTrein) op de markt heeft gebracht om rond dwarrelend stof te voorkomen. “Dat hebben we niet voor niets gedaan. Ballast moet nat gehouden worden waar dat kan.”

Op de vraag of de verantwoordelijkheid op deze manier niet te veel bij de aannemer neergelegd wordt, geeft de woordvoerder aan dat het gaat om een ketenverantwoordelijkheid waar “iedereen zijn steentje aan heeft bij te dragen”.

ProRail bepaalt op basis van het tweede onderzoek dat in de zomer verschijnt of de eisen voor de stenen die aannemers mogen gebruiken, moeten worden bijgesteld. Dan wordt ook duidelijk of de tijdelijke stop van de nu uitgesloten steengroeves van kracht zal blijven.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

3 reacties op “ProRail bant ballaststenen uit drie steengroeves voorlopig vanwege schadelijke kwartsstof”

Wiebe Goossen|13.05.21|14:13

Wie heeft die groeven dan eigenlijk ‘gecertificeerd’?

Rob Klemann|15.05.21|19:43

Gedurende vier decennia heb ik stofvrije ballastmaterialen mogen leveren aan N S/Is8, Railpro. De kwaliteitscontrole werd in de groeven en op het werk, verricht door de kwaliteitsdeskundigen van Is8 en door het Z W L later KOAC.
Een prachtige referentie was de bouw van de Willemsspoortunnel, hiervoor was benodigd 80.000 ton stofvrije Basalt.

Rob Klemann is oud-directeur van groeve S.A. Transcar te Thon-Samson (B), van De Keerkring en oud- eigenaar van Rotim-Steenbouw B.V.

Rob Klemann|15.05.21|19:58

Gedurende vier decennia, heb ik stofvrije ballastmaterialen mogen leveren aan N S/ Is8 en Railpro.
De kwaliteitscontrole werd, zowel in de groeven als op het werk verricht door de medewerkers van Is8 en door het Z W L / KOAC.
Ik refereer aan de levering van 80.000 ton stofvrije Basalt in de Willemsspoortunnel.
Rob Klemann, oud-directeur van de groeve S.A. Transcar te Thon-Samson (B) De Keerkring B.V. en oud-eigenaar van Rotim-Steenbouw B.V.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.

ProRail bant ballaststenen uit drie steengroeves voorlopig vanwege schadelijke kwartsstof | SpoorPro.nl
Spoorballast storten, Utrecht CS, foto: Gerrit Serné/ProRail

ProRail bant ballaststenen uit drie steengroeves voorlopig vanwege schadelijke kwartsstof

Gesteentes uit drie gecertificeerde groeves waar spooraannemers ballast mogen afnemen, bevatten te veel schadelijke kwartsstof. Dat blijkt uit een onderzoek dat TNO in opdracht van spoorbeheerder ProRail heeft uitgevoerd. De spoorbeheerder heeft vanwege de uitkomsten besloten om ballaststenen vanuit deze steengroeves tijdelijk niet meer te gebruiken bij werkzaamheden op het spoor.

De resultaten van het eerste deel van dit onderzoek, die nog niet zijn gepubliceerd, laten volgens ProRail zien dat enkele gesteenten bij verwerking in het spoor te veel inadembare kwartsstof kunnen afgeven. De fijne, oplosbare stofdeeltjes kunnen stoflongen en longkanker veroorzaken. “Hoewel de drie steensoorten de afgelopen jaren niet zijn gebruikt door onze aannemers, neemt ProRail het advies van TNO over en hebben we aannemers laten weten dat we het gebruik van deze ballast in het Nederlandse spoor tijdelijk uitsluiten”, aldus de spoorbeheerder.

Onderzoek kwartsstof

Het gaat om het eerste deel van een TNO-studie naar kwartsstof in spoorballast. Omdat het rapport nog niet is afgerond, wil TNO donderdag niet inhoudelijke reageren. In het tweede deel bekijkt de onderzoeksorganisatie hoeveel inadembare kwartsstof er per steensoort vrijkomt bij werkzaamheden aan het spoor. De resultaten daarvan worden in de zomer van 2021 verwacht.

Woordvoerder Andy Wiemer van ProRail: “Of het ook echt zo is dat deze steengroeves uiteindelijk schadelijker zijn voor de gezondheid dat moet blijken uit deel twee van het onderzoek dat in de zomer wordt opgeleverd. Dan weet je pas wat die steengroeves doen als je ermee gaat werken.”

Deze stenen zijn tijdelijk uitgesloten:

  • Kwartsiet uit groeveTaben Roth (afgelopen jaren niet meer geleverd)
  • Granodioriet uit groeve Jelsa (afgelopen jaren niet meer geleverd)
  • Graniet uit groeve Glensanda (sinds 2019 niet meer geleverd)

Er zijn in totaal twaalf gecertificeerde groeves door heel Europa waar spooraannemers ballast mogen afnemen, waarvan er nu drie voorlopig niet meer gebruikt worden. Volgens ProRail toont het eerste deel van het onderzoek van TNO aan dat alle door ProRail benutte, groeves voldoen aan de eisen die de spoorbeheerder aan ballast stelt.

Spooronderhoud

Naast de stop van het winnen van nieuwe spoorballast uit de drie groeves, hebben baanwerkers ook te maken met spoorballast met kwartsstof die jaren geleden in het Nederlandse spoor is gelegd. Vakbondsbestuurder Michiel de Boer van FNV Spoor wees er eerder al op te vinden dat ProRail en de aannemers “hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid” hebben. “Naast de aanpak bij de bron (nieuwe ballast red.) hebben we nog tot in lengte van dagen te maken met onderhoud aan de stenen die al in het spoor liggen. Er zal dus zeker serieus naar moeten worden gekeken hoe we hier mee om gaan.”

Woordvoerder Andy Wiemer wijst erop dat hiervoor een Arbeidshygiënische strategie wordt gevolgd. “Daarbij gaat het om nathouden van de spoorballast en het dragen van goede persoonlijke beschermingsmiddelen. Dat is en blijft heel erg belangrijk”, zegt hij. “Als er geen kwarts inzit dan is stof op zichzelf iets waar rekening mee wordt gehouden. Daar is die Arbeidshygiënische strategie ook voor opgesteld, want ook tegen stof zonder kwarts moet je je beschermen. Wij gaan als ProRail extra op controleren dat de maatregelen nageleefd worden.”

Prijs- en tijdsdruk

Aannemers gaven eerder aan dat prijs- en tijdsdruk vanuit ProRail er juist voor zorgt dat er weinig aandacht is voor bestrijding van het stof. Wiemer: “In principe hoor je ervoor te zorgen dat je stof zo veel mogelijk voorkomt en als daar nathouden bij hoort dan moet je dat toepassen.” Hij wijst erop dat ProRail samen met de aannemers en Railpro de SALT-trein (StofArmLosTrein) op de markt heeft gebracht om rond dwarrelend stof te voorkomen. “Dat hebben we niet voor niets gedaan. Ballast moet nat gehouden worden waar dat kan.”

Op de vraag of de verantwoordelijkheid op deze manier niet te veel bij de aannemer neergelegd wordt, geeft de woordvoerder aan dat het gaat om een ketenverantwoordelijkheid waar “iedereen zijn steentje aan heeft bij te dragen”.

ProRail bepaalt op basis van het tweede onderzoek dat in de zomer verschijnt of de eisen voor de stenen die aannemers mogen gebruiken, moeten worden bijgesteld. Dan wordt ook duidelijk of de tijdelijke stop van de nu uitgesloten steengroeves van kracht zal blijven.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

3 reacties op “ProRail bant ballaststenen uit drie steengroeves voorlopig vanwege schadelijke kwartsstof”

Wiebe Goossen|13.05.21|14:13

Wie heeft die groeven dan eigenlijk ‘gecertificeerd’?

Rob Klemann|15.05.21|19:43

Gedurende vier decennia heb ik stofvrije ballastmaterialen mogen leveren aan N S/Is8, Railpro. De kwaliteitscontrole werd in de groeven en op het werk, verricht door de kwaliteitsdeskundigen van Is8 en door het Z W L later KOAC.
Een prachtige referentie was de bouw van de Willemsspoortunnel, hiervoor was benodigd 80.000 ton stofvrije Basalt.

Rob Klemann is oud-directeur van groeve S.A. Transcar te Thon-Samson (B), van De Keerkring en oud- eigenaar van Rotim-Steenbouw B.V.

Rob Klemann|15.05.21|19:58

Gedurende vier decennia, heb ik stofvrije ballastmaterialen mogen leveren aan N S/ Is8 en Railpro.
De kwaliteitscontrole werd, zowel in de groeven als op het werk verricht door de medewerkers van Is8 en door het Z W L / KOAC.
Ik refereer aan de levering van 80.000 ton stofvrije Basalt in de Willemsspoortunnel.
Rob Klemann, oud-directeur van de groeve S.A. Transcar te Thon-Samson (B) De Keerkring B.V. en oud-eigenaar van Rotim-Steenbouw B.V.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.