Spoorproject OV SAAL

Under sleeper pad OV SAAL vermindert spooronderhoud

Bij het spoorproject OV SAAL is een innovatieve methode gebruikt om de vergruizing van spoorballast en als gevolg daarvan spoorverzakkingen tegen te gaan. Onder de dwarsliggers zijn ‘under sleeper pads’ toegepast. Dit elastisch onderlegmateriaal vergroot het contactvlak tussen de stenen en de onderzijde van de dwarsliggers, waardoor de aslasten van de trein beter worden verdeeld.

Wanneer een trein over het spoor rijdt, worden de krachten via de spoorstaaf en dwarsligger naar de ballast overgebracht. Hierdoor slijten de stenen (ballast) en bij overmatige plaatselijke slijtage wordt dit ook wel ballastvergruizing genoemd.

OV SAAL staat voor openbaar vervoer Schiphol – Amsterdam – Almere – Lelystad. Spoorleverancier ETS Spoor heeft voor dit project ruim vijfduizend dwarsliggers met under sleeper pads (sleeper is het Engelse woord voor dwarsligger) geleverd. “Vroeger werden houten dwarsliggers in het spoor gebruikt. Uit milieu-overwegingen mogen deze niet meer gebruikt worden. Hout is elastischer en zachter dan beton. Het ballast drukte zich in het hout, waardoor een groter contactvlak voor minder slijtage van de ballast zorgde”, vertelt Joris-Jan Gerritse van ETS Spoor.

Ballastbed

Het elastische onderlegmateriaal is gemaakt van polyurethaan met een gesloten celstructuur, waardoor het product een levensduur heeft van minimaal 40 jaar, zonder dat het zijn werking verliest. Een scheidende beschermlaag beschermt het sylodyn, zoals het materiaal heet, tegen het ballast. De under sleeper pad vergroot het contactvlak tussen de dwarsligger en het ballastbed, waardoor er geen sprake meer is van puntbelasting. Bovendien worden de trillingen gereduceerd en de aslasten verdeeld over een groter gebied. Met name bij transitiezones – overgangen van het reguliere spoor naar een betonconstructie, zoals bijvoorbeeld een spoorbrug – treedt ballastvergruizing op, wat leidt tot hoogteverschillen. Under sleeper pads bieden uitkomst, zegt Gerritse.

Sleeper pads, ETS Spoor

Trillingen en geluid

“Er zijn verschillende typen under sleeper pads. Er zijn under sleeper pads die specifiek voor versteviging van het ballastbed zorgen. Bij toepassing daarvan wordt het ballast in de zool van de dwarsligger gedrukt waardoor de doorschuifweerstand velen malen hoger is. Bij krappe bogen zorgt dit bijvoorbeeld voor een stabiele ligging van het spoor.
”

“Verder bestaan er types die speciaal worden gebruikt om trillingen te reduceren. Trillingen kunnen schade veroorzaken. Deze types zijn ideaal om trillingen, die afkomstig zijn van de door een passerende trein, te dempen. Een voordelige neveneffect is een geluidsreductie.” Daarnaast zijn er under sleeper pads die toegepast worden bij wissels. “Met het toepassen van under sleeper pads bij wisselsligger wordt de levensduur van wissels verlengd én de stabiliteit verbeterd.”

Spooronderhoud

Verzakt spoor kan men corrigeren met behulp van een onderstopmachine. Een stopmachine wordt gebruikt voor het lichten en schiften (zijdelings verplaatsen) van het spoor. Dit is een kostbaar proces. Door de verlenging van de levensduur van het ballastbed, is het minder vaak nodig om een stopmachine in te zetten. “Met een under sleeper pad verleng je de levensduur van het spoorballast met honderd procent. De investering wordt dus direct terugverdiend.”

Daarnaast treedt golfslijtage minder snel op bij toepassing van under sleeper pads. “De golfslijtage door passerende treinen neemt af, waardoor spoorstaven minder vaak hoeven worden geslepen. Golfslijtage is slijtage aan de spoorstaaf, waardoor er golfjes in het loopvlak van de spoorstaaf ontstaan. Als je dit laat zitten dan kan dit verschillende negatieve gevolgen hebben, zoals geluidsoverlast en ballastvergruizing.”

Ballastmatten

De meest toegepaste manier om geluid vanuit het spoor tegen te gaan is met ballastmatten. Deze worden onder het ballast geplaatst, op het moment dat het spoor op een kunstwerk of andere harde constructie gebouwd wordt. Wanneer de situatie zich niet leent voor ballastmatten, of wanneer niet het gehele ballastbed word vernieuwd, zijn under sleeper pads een goed alternatief. Under sleeper pads worden al jaren gebruikt door spoorbeheerders in Duitsland, Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland. Producent Getzner heeft openbare case studies, waarin dieper wordt ingegaan op de behaalde resultaten.

Lees ook:

Treinverkeer dreigt stil te komen staan vanwege spoorverzakkingen

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Under sleeper pad OV SAAL vermindert spooronderhoud”

Erwin de Graaf|10.03.16|11:18

USP’s op kunstwerken kennen we natuurlijk al wel wat langer en in bijvoorbeeld de Velsertunnel liggen er al een stuk of 8.000, omdat een ballastmat hier niet mogelijk bleek.

Als de USP’s niet op een kunstwerk zijn toegepast is dat voor Nederland pas innovatief, maar ik vraag me af of dit hier van toepassing is.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.