Directeur Libor Lochman van CER

Libor Lochman: na vijftien jaar Brussel is het tijd voor iets nieuws

Hij staat in Brussel sinds 2006 bekend als ‘De man van het spoor’. De 57-jarige Tsjech Libor Lochman neemt na vijftien jaar afscheid van de CER (Gemeenschap van Europese Spoorweg-  en infrastructuurbedrijven) waar hij de afgelopen negen jaar directeur van was. “Het is tijd voor iets anders”, zegt hij er zelf over. “Maar ik zal de spoorwegsector zeker niet verlaten, en je kunt me van tijd tot tijd in Brussel vinden.”

De charismatische Lochman sprak uitgebreid over zijn carrièrekeuzes in de uitzending van RailFreight Live afgelopen vrijdag 2 oktober. Zijn volgende carrièrestap wil hij nog niet bekendmaken. “Dat is een verrassing”, zei hij gekscherend. “Maar ik denk dat het goed is om op zoek te gaan naar nieuwe kansen, en dat de organisatie een nieuwe directeur heeft. Ik weet zeker dat Alberto Mazzola de juiste persoon is voor deze functie. ”

Verhuizen naar Brussel

Geboren en getogen in Tsjechië, maakte Lochman de overstap naar de hoofdstad van de EU in 2006, toen hij startte bij de Gemeenschap van Europese Spoorweg- en Infrastructuurbedrijven (CER) als hoofd technische zaken. Eerder was hij al betrokken bij de technische interoperabiliteit van het spoor in verschillende werkgroepen en vanuit de sector werd hij aangesteld om deze te vertegenwoordigen voor de EU-instellingen.

Dat was een grote verandering, geeft hij toe. “Ik was de eerste in de koepel van technische ingenieurs die met elkaar praatten, en totaal niet op de hoogte van wat er in Brussel gebeurde. Dat was een kleine wereld. Nu had ik plotseling een politieke verantwoordelijkheid. Dat was een uitdaging, maar ik raakte er geleidelijk aan gewend.”

Interoperabiliteit

Het hoofdonderwerp waar Lochman zich mee bezig hield, waren de Technische Specificaties voor Interoperabiliteit (TSI’s), technische normen om interoperabiliteit te bewerkstelligen in de lappendeken die het Europese spoorwegnet was en deels nog steeds is. “Deze TSI’s zijn vandaag de dag echt bepalend voor de technische wereld.”

De grote verandering in 2006 was dat de CER de vertegenwoordigende instantie werd van de spoorwegsector in Brussel. “Daarmee nam het de rol van het beheer van de TSI’s op Europese schaal over. Dat was het moment dat er behoefte was om dit technische werk namens de industrie in Brussel te coördineren. ” En zo verhuisde de toen 43-jarige Lochman van Velim, een klein stadje nabij Praag naar Brussel.

ERTMS

“Ik ben altijd al bezig geweest met de spoorwegsector”, vertelt Lochman. Dit was het geval toen hij werkte voor het Spoorwegtestcentrum in Velim, maar zelfs daarvoor, toen hij zijn carrière begon als seingever. Het onderwerp dat al die jaren op zijn agenda staat is ERTMS. “Dit is hoe ik begon: met ERTMS. En nu, 30 jaar later, heb ik nog steeds met ERTMS te maken. Het staat altijd op de agenda, ongeacht de discussie. ”

“Ik ben vanaf het begin van het schrijven van de specificatie betrokken geweest tot het punt van het testen van het systeem en het observeren van de uitrol in Europa. We hadden een erg goede start, maar vertraagden op de een of andere manier. Misschien vanwege uiteenlopende belangen, en omdat we niet het unieke begrip hadden van de technische specificaties. Dit alles heeft geresulteerd in de lappendeken die we nu in Europa hebben.”

Volgens Lochman is de uitrol van het ERTMS in Europa in ieder geval tien jaar te laat. “Ik had verwacht dat de hele uitrol op de Europese corridors twintig jaar zou duren. ‘Ik herinner me dat ik ergens tien jaar geleden sprak en het publiek vertelde dat we een laatste kans hebben om dit te doen. Het lijkt erop dat we deze laatste kans naar voren schuiven. Maar nu hebben we stabiele specificaties. Nu hebben we de inzet van de lidstaten en de Europese Commissie. We moeten het doen. We moeten nu handelen”, benadrukt hij.

De vervuiler betaalt

Een ander onderwerp dat sinds zijn aankomst in Brussel rood gemarkeerd is in zijn agenda, is het gelijk speelveld tussen spoor, weg en luchtvaart. Of in CER-terminologie: de gebruiker betaalt, de vervuiler betaalt. En net als bij ERTMS is het een onderwerp dat ook bij opvolger Mazzola op de agenda komt te staan. “We hebben nog een lange weg te gaan.”

“Sinds infrastructuurbeheerders verantwoordelijk werden voor het aanbieden van toegang tot het spoor aan alle vervoerders op niet-discriminerende basis, betaalt de spoorwegsector een vergoeding voor elke gereden kilometer op een spoor. Zoiets heb je niet op de weg of in de luchtvaart. Dit is een enorme discriminatie, die dramatisch is voor het goederenvervoer per spoor. Je hebt een competitieve kostenbasis nodig om te kunnen concurreren met andere modaliteiten”, legt hij gepassioneerd uit.

Om in de Brusselse termen te blijven, is de “internalisering van externe kosten” waar de CER voor pleit. “Is dit geen mooie term?” Lochman lacht. Maar hij legt uit: “Als spoorwegsector dekken we de volledige externe kosten van het spoorvervoer. We betalen wat we veroorzaken, in tegenstelling tot wegtransport en luchtvaart. Dit resulteert in een bepaalde eindprijs voor de klant, die als zodanig niet concurrerend is. We verwachten dat het principe ‘de gebruiker betaalt de vervuiler betaalt’ zal worden verankerd in de komende Europese richtlijn, maar er moet nog veel werk worden verzet.

Tijd om te vieren

Gelukkig kan Lochman zijn opvolger ook redenen geven om iets te vieren. “In 2023 of uiterlijk 2024 komt er een stille vloot in Europa.” Geluidsreductie is een van de onderwerpen die Lochman van zijn lijstje kan strepen, aangezien de meeste wagons in Europa momenteel worden voorzien van composiet remblokken in plaats van ijzeren remblokken.

“Geluidsreductie van treinen staat al meer dan vijftien jaar op mijn agenda. Wagenlawaai is zelfs een van die onderwerpen in de TSI’s. Het begon met geluidsreductie in passagierstreinen, maar gelukkig hebben we nu ook een programma voor goederentreinen. We hebben enorme vooruitgang geboekt. Dit is geweldig, want het is iets dat je echt kunt horen als klant, of als burger. We kunnen nu zeggen “hé burgers, jullie horen ons niet. Dus help ons alstublieft om meer vracht naar het spoor te verplaatsen.”

Liefde voor spoor

Lochman zal de post van uitvoerend directeur op 1 januari 2021 doorgeven aan Mazzola. “Tegen die tijd is het precies negen jaar geleden dat ik deze functie heb aanvaard. “Ik ben benoemd op 1 januari 2012. In totaal heb ik vijftien jaar bij de CER gewerkt. En ik heb altijd voor die tijd ook altijd al in het spoor gezeten, door de jaren heen ben ik stapsgewijs naar Brussel gegroeid.”

Ondanks de ernst van zijn rol staat Lochman er om bekend vrijuit te spreken en op een spontane en hartstochtelijke manier. “Ik heb nooit van voorbereide vragen en antwoorden gehouden. Je mag me alles vragen. Het belangrijkste is dat je gefocust bent en houdt van wat je doet.”

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten om u de achtergronden bij het nieuws te geven en actualiteiten te duiden. 

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de actie eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Majorie van Leijen

Majorie van Leijen is redacteur van SpoorPro.nl en het internationale vakblad voor professionals in het spoorgoederenvervoer RailFreight.com.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.