Een NS-intercitytrein rijdt voorbij station Tilburg Universiteit

Ministerie beperkt miljoenentekort PHS met versoberingsmaatregelen

Het mogelijke financiële tekort van Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) is opgelopen tot 354,6 miljoen euro. Dit komt deels door een kostenstijging en deels door een veranderde rekenmethode. Dat blijkt uit de basisrapportage Programma Hoogfrequent Spoorvervoer. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kijkt naar versoberingsmaatregelen.

Als het niet lukt om de tekorten terug te dringen, dan wordt de scope van het spoorprogramma bijgesteld. Dit kan echter consequenties hebben voor de kwaliteit van de treindienst, zoals langere rijdtijden, of voor de doelstellingen van het grote spoorproject. Het ministerie heeft een risicoreservering vastgesteld van 250 miljoen euro. Het inzetten van deze reservering is volgens het departement “pas de laatste stap”. 

Potentieel tekort

Het potentieel tekort is nu vastgesteld op 354,5 miljoen euro, zonder beheersmaatregelen kan het zelfs oplopen tot 468 miljoen euro. In juni vorig jaar werd het potentieel tekort – het verschil tussen raming en budget – nog ingeschat op 245 miljoen euro. Een potentieel tekort betekent dat wanneer de binnen het programma geïdentificeerde kosten en risico’s zich ook daadwerkelijk voordoen, er sprake is van een budgettekort als er geen maatregelen worden getroffen om dit te voorkomen. Het totale budget voor PHS is 3,6 miljard euro.

Volgens staatssecretaris Van Veldhoven heeft de stijging van het vastgestelde mogelijke tekort deels te maken met een andere rekenmethode. “Als het potentieel tekort nu op dezelfde wijze zou worden berekend dan zou het potentieel tekort 260 miljoen euro zijn. De toename is het saldo van mee- en tegenvallers en met name een hogere indexering van de kosten dan het budget.”

Totaalkosten PHS
Bron: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Kostenoverschrijdingen

Al sinds 2015 zijn er kostenoverschrijdingen bij spoorproject PHS. In 2016 nam spoorbeheerder ProRail verschillende maatregelen om de programmabeheersing te versterken en risico’s te verkleinen.

Als een van de belangrijkste risico’s voor kostenoverschrijdingen worden de financiële gevolgen van marktspanning boven de normale prijsontwikkelingen genoemd. De Auditdienst Rijk van het ministerie van Financiën concludeert in een rapport van feitelijke bevindingen bij de Basisrapportage PHS dat hier in de PHS-raming geen rekening mee is gehouden.

De Auditdienst vindt dat ProRail hier proactiever mee om moet gaan door het “risicogestuurd uitvoeren van intern toezicht”. Daarnaast geeft de organisatie aan dat het goed is om een second opinion uit te laten voeren op de totale PHS-kostenraming.  Het ministerie zou daar vervolgens “meer regie” op moeten voeren.

Spoorprogramma

Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer heeft als doel om treinen met hoge frequenties te laten rijden op de drukste trajecten in Nederland. Daarnaast moeten meer Sprinters zorgen voor samenhangende regionale OV-systemen. Andere doelen van het spoorprogramma zijn kwalitatief goede reistijden naar alle delen van Nederland en toekomstvaste routes voor het spoorgoederenvervoer.

Op een aantal trajecten is PHS al toegepast, zoals op de corridor Amsterdam-Utrecht-Eindhoven. Voor de corridor Schiphol-Utrecht-Nijmegen is inmiddels vastgesteld dat een treindienstmodel met zes Intercity’s en zes Sprinters niet haalbaar is. Als een van de redenen wordt de benodigde aanpassingen in de infrastructuur genoemd. Daarnaast kan de regio het exploitatietekort niet dragen. Staatssecretaris Van Veldhoven geeft aan daarom uit te gaan van een model met zes Intercity’s en vier Sprinters.

Verder meldt Van Veldhoven dat de aanbesteding van het project ‘spoorzone Ede-Wageningen’ eind 2018 is mislukt. Er worden nu al wel enkele PHS-maatregelen uitgevoerd, maar ondertussen wordt gekeken naar een nieuwe aanbestedingsstrategie en versoberingsopties. Daarbij wordt gedacht aan een soortgelijk aangepast treindienstmodel zoals op de corridor Schiphol-Utrecht-Nijmegen.

Het is de bedoeling dat PHS de komende jaren wordt uitgerold op de volgende trajecten:

  • Eind 2021 (dienstregeling 2022) 5e en 6e IC Amsterdam-Utrecht- Arnhem (nu 4 IC’s per uur).
  • In de periode 2023-2024 5e en 6e sprinter Rotterdam-Dordrecht (nu 4 sprinters per uur).
  • Eind 2024 (dienstregeling 2025) 3e en 4e IC Breda-Eindhoven (nu 2 IC’s per uur).
  • Eind 2024 (dienstregeling 2025) 7e en 8e IC en 5e en 6e sprinter Den Haag-Rotterdam (nu respectievelijk 6 en 4 per uur).
  • In de periode 2025-2028 5e en 6e sprinter Utrecht-Geldermalsen.
  • In de periode 2025-2028 3e en 4e sprinter Tilburg-Breda.
  • In de periode 2025-2028 5e en 6e IC tussen Alkmaar-Amsterdam en 5e en 6e sprinter Uitgeest-Amsterdam.
  • In de periode 2025-2028: op de OV SAAL-corridor 5e en 6e sprinter via de knoop Weesp op de trajecten Schiphol-Almere en Amsterdam- Hilversum (nu op beide trajecten 4 sprinters per uur), de 5e en 6e IC Schiphol-Amsterdam-Almere en de 3e en 4e IC in de spits tussen Almere-Amsterdam Centraal (nu 2 IC’s per uur).
  • Eind 2026 Goederenroutering Zuid-Nederland.

Programmaorganisatie

Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer wordt door ProRail in opdracht van IenW uitgewerkt en uitgevoerd. ProRail en IenW overleggen daarbij met NS, goederenvervoerders en betrokken gemeenten en provincies over de diverse maatregelen. Bij zowel het ministerie als ProRail is een programmaorganisatie ingericht.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Ministerie beperkt miljoenentekort PHS met versoberingsmaatregelen”

Pat Rick|09.05.19|13:19

Het financieringsmechanisme is nu dat ProRail nu er belang bij heeft om het budget zo hoog mogelijk te krijgen en dit op te maken, zonder enige moeite te doen

Afhankelijk van het tekort zou men onderdelen uit PHS kunnen halen, bijvoorbeeld uit deel uit SAAL, die dan ingevuld worden door een alternatieve vervoersoplossing met betere performance zoals uitbouw van het metro A’dam PPS gefinancieerd. Hier zou ProRail zich ook voor kunnen inschrijven, maar dan moet zich diversificeren en moeite doen

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.