VIRM dubbeldekker

Regionale vervoerders spannen kort geding aan om onderhandse gunning NS

176 treinstellen worden voorzien van het ERTMSMarieke van Gompel

Verschillende regionale vervoerders spannen een kort geding tegen de Staat aan om te voorkomen dat de NS opnieuw het alleenrecht krijgt om het grootste deel van het spoor te bedienen. Blijkt uit berichtgeving van De Volkskrant en NU.nl. De Federatie Mobilieitsbedrijven (FMN) bevestigt de berichtgeving.

De volgende spoorconcessie loopt van 2025 tot 2034. Als het kabinet ligt, krijgt NS de gunning om opnieuw het treinverkeer op het Hoofdrailnet te verzorgen. Andere vervoerders staan daarmee buitenspel.

Arriva, Transdev/Connexxion, Keolis, QBuzz en EBS, die zijn verenigd in de FMN, vinden dat ook zij de ruimte moeten krijgen om mee te praten over de aanbestedingen in bepaalde regio’s. “Wij vinden dat het proces niet goed is doorlopen. Ook andere partijen moeten hierbij worden betrokken”, zegt een woordvoerder van FMN.

Onlangs maakte staatssecretaris Vivianne Heijnen wel bekend dat NS de internationale spoorvergunning verliest en dat er op dat vlak meer marktwerking komt. Dat is volgens de regionale vervoersbedrijven niet genoeg.

“Ministerie leidt aan extreme tunnelvisie”

De Europese belangenorganisatie ALLRAIL waarschuwde het Kabinet onlangs voor “extreme tunnelvisie”, betreffende de onderhandse gunning aan NS. “Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat leidt aan een extreme tunnelvisie als het gaat om de toekomst van het Nederlandse Hoofdrailnet die haar basis vindt in het “voornemen” dat voormalig staatssecretaris Van Veldhoven in juni 2020 naar de Tweede Kamer stuurde. Daarin presenteerde de voormalige Staatssecretaris haar plan om NS een nieuwe onderhandse concessie te geven, waarmee zij van 2025 tot 2035 alle treindiensten van het hoofdrailnet verzorgt”, aldus ALLRAIL in een brandbrief aan de kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat.

In de brief waarschuwt ALLRAIL de Tweede Kamer dat het voornemen van Van Veldhoven “in strijd is met Europese marktordeningswetgeving en de rechtmatigheidstoets bij het Europese Hof van Justitie in Luxemburg nooit zal kunnen doorstaan.” Volgens de belangenorganisatie zou het ministerie al “diverse waarschuwingen hebben ontvangen, maar deze structureel wegwuiven en bovendien verzwijgen voor het politieke besluitvormingsniveau.” ALLRAIL zegt dat het ministerie daarmee haar “actieve informatieplicht richting de Tweede Kamer” heeft geschonden.

Er komt op Europees niveau een verbod op onderhandse gunningen per 1 januari 2025. Dit zou het ministerie willen ontlopen door de geplande hoofdrailconcessie in december 2023 te gunnen, claimt ALLRAIL, dat toevoegt dat IenW hiermee “veel kwaad bloed” heeft gezet in Brussel.

‘Belangen van de reiziger het beste gediend door onderhandse gunning’

“De continuïteit, frequentie en kwaliteit van de dienstverlening voor de reiziger is voor het ministerie van IenW van het allergrootste belang”, verklaarde een woordvoerder onlangs in een reactie tegenover zusterpublicatie SpoorPro. “Reizigers hebben openbaar vervoer nodig, om mee te kunnen doen aan het openbare leven in heel Nederland (en daarbuiten). Ons huidige complexe netwerk is een groot goed.”

Over het voornemen tot onderhandse gunning van het openbaar vervoer op het Hoofdrailnet zegt de woordvoerder: “na zeer uitvoerige onderzoeken en een zorgvuldig proces is duidelijk geworden dat de belangen van de reiziger de komende jaren het beste kunnen worden gediend door onderhandse gunning onder het overgangsrecht dat het vierde spoorpakket biedt.”

Momenteel is het ministerie bezig dit voornemen nader uit te werken in een Programma van Eisen. Ook dat verloopt via een zorgvuldig proces, waarbij met alle relevante stakeholders in binnen- en buitenland wordt gesproken en worden betrokken bij het proces, zo ook de Europese Commissie en bijvoorbeeld AllRail, vult de zegspersoon aan.

In september wordt het tussenresultaat van dit proces – het Programma van Eisen – met de Tweede Kamer gedeeld. Het wordt op 11 oktober besproken in de Tweede Kamer. “Daarna gaat het ministerie aan de slag met het feitelijke besluit: de concessie.”

Dit bericht verscheen eerder op zusterpublicatie OVPro.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Sander van Vliet

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.