Hogesnelheidstreinen op station Gare du Nord in Parijs, foto: ANP

‘Gelijk speelveld komt Europees spoorvervoer ten goede’

De Europese Commissie moet meer werk maken van het creëren van een gelijk speelveld voor de verschillende vormen van mobiliteit, zodat de trein beter kan opboksen tegen de luchtvaart en het wegtransport. Dat zei Maurizio Castelletti woensdag in de uitzending van SpoorProTV. Castelletti is binnen het betreffende directoraat van de Europese Commissie verantwoordelijk voor de realisatie en implementatie van de Single European Railway Area (SERA).

“We leggen het nog altijd af tegen het vliegtuig en het wegtransport”, zegt Castelletti stellig. “Het spoor presteert ondermaats en we hebben nog altijd geen eenduidig Europees netwerk. Daar moeten we aan werken”, aldus de Italiaan.

Het uitroepen van 2021 als Europees Jaar van het Spoor moet de betrokkenen nieuwe energie geven. Dit jaar staat namelijk in het teken van een aantal belangrijke mijlpalen. Zo bestaat de Europese richtlijn voor de ontwikkeling van de spoorwegen dit jaar dertig jaar. Daarnaast is het veertig jaar geleden dat de eerste TGV ingezet werd en dertig jaar geleden dat de eerste hogesnelheidslijn in Duitsland geopend werd.

Duurzame mobiliteit

Dergelijke zaken moeten mensen niet alleen aan de voordelen van de trein herinneren, zoals de lagere CO2-voetafdruk en de veiligheid, maar ook wijzen op het ongerealiseerde potentieel van het spoor als manier van reizen naar de toekomst toe.

Castelletti ziet het treinverkeer dan ook als belangrijke pilaar van de Europese strategie voor duurzame mobiliteit. Zo moet de capaciteit van Europese hogesnelheidslijnen de komende twintig jaar verdrievoudigd worden, terwijl het goederenvervoer moet verdubbelen.

“Zijn deze doelen haalbaar? Absoluut! Maar we moeten erop bedacht zijn dat reputatieschade voor het spoor op de loer ligt. Hoe vaak zijn er in het verleden mooie beloftes gedaan die niet uitkwamen, waardoor de trein nog steeds achter loopt op het vliegtuig en de auto? Om dat te veranderen moet er een cultuuromslag plaatsvinden. Het roer moet radicaal om”, zegt Castelletti. “We moeten alle betrokken duidelijk maken wat er moet gebeuren.”

Bekijk hier het video-interview met Maurizio Castelletti:

ERTMS

Een van de pijnpunten is de uitrol van het European Rail Traffic Management System (ERTMS), dat achterloopt op schema. In april 2020 was het systeem op slechts 78 procent van de trajecten geïnstalleerd waarvan eind 2019 de oplevering voorzien was. In het Europese implementatieplan staat dat 15.682 kilometer spoor tegen 2023 gereed moest zijn. Daarvan is op dit moment slechts 38 procent gerealiseerd. Dat bleek in januari uit marktonderzoek door de Europese Commissie.

Castelletti is het met haar eens en zou graag zien dat er meer geïnvesteerd wordt in digitale technologie, traffic management- en veiligheidssystemen. “ERTMS is daarbij essentieel, omdat je de capaciteit van het spoor ermee kan vergroten. Je maakt immers beter gebruik van het bestaande netwerk. Nieuwe trajecten kosten namelijk niet alleen veel geld, het duurt ook nog eens erg lang om ze te realiseren.” Daarnaast ziet de Italiaan graag meer geld vloeien naar een Europa-breed treinnetwerk met grensoverschrijdende interoperabiliteit en directe verbindingen tussen de Europese grote steden in 2030.

De vervuiler betaalt

Een van de manieren waarop dat kan is door in ieder geval een deel van het geld uit de tolheffing voor vrachtwagens op basis van CO2-uitstoot naar het spoor te dirigeren. Een van de speerpunten in de nieuwe Mobiliteitstrategie van de Europese Unie is het beprijzen van CO2, ook voor transport.

“Gezien de uitstoot van vrachtauto’s en de ongelukken die er nog al eens mee gebeuren is het mijns inziens niet onredelijk om de opbrengst van de CO2-heffing in het spoor te investeren. Op die manier hanteer je het principe dat de vervuiler betaalt”, aldus Castelletti. Ook het aanmoedigen van investeringen van de private sector zou het spoor een extra zetje in de goede richting kunnen even, besluit de Italiaan.

Europees Jaar van het Spoor

De officiële aftrap van het Europees Jaar van het Spoor 2021 is op 29 maart in Portugal. Vakblad RailTech zal hiervan de live stream uitzenden. Op 30 maart staat RailTech Europe de gehele dag in het teken van het Europees Jaar van het Spoor. Hierbij geven onder anderen staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat, Florian Böhn hoofd van de afdeling spoor bij het Duitse ministerie van Verkeer en Digitale Infrastructuur en Elisabeth Werner, directeur Land Transport van het Europese directoraat voor Transport (DG Move) een presentatie.

Lees ook:

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Nick Augusteijn

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.