De Raad van Bestuur van ProRail, foto: ProRail

Nieuwe ProRail-topman John Voppen: ‘ProRail blijft zelfstandig en kritisch’

ProRail blijft een zelfstandige en kritische organisatie. Ook na de omvorming van het spoorbedrijf tot zelfstandig bestuursorgaan (zbo). Dat zei de kersverse algemeen directeur John Voppen van ProRail woensdagochtend, nog voordat zijn benoeming officieel bekend werd gemaakt. “Dit is de enige manier om de maatschappelijke functie die wij hebben goed te blijven uitvoeren.”

Aan een grote, ronde tafel in de directiekamer van het ProRail-hoofdkantoor de Inktpot in Utrecht zit de nieuwe raad van bestuur van ProRail, bestaande uit algemeen directeur John Voppen, financieel directeur Hans van Leeuwen en operationeel directeur Ans Rietstra. Het zijn bekende gezichten: Hans van Leeuwen en John Voppen zaten al in de Raad van Bestuur; Van Leeuwen is herbenoemd als financieel directeur en John Voppen verruilt zijn positie als operationeel directeur voor de functie van bestuursvoorzitter. Ans Rietstra was de afgelopen 3,5 jaar directeur Projecten bij ProRail en treedt per 1 december als operationeel directeur toe tot de raad van bestuur.

Voppen: “Wij voelen enorm veel vertrouwen vanuit het ministerie, omdat wij als interne kandidaten onze koers mogen voortzetten. Het is een keerpunt. De afgelopen vijf jaar stonden echt in het teken van het verbeteren van de prestaties op het Nederlandse spoor. De komende tien, vijftien jaar staan in het teken van ervoor zorgen dat de groei mogelijk wordt.” Hij vulde de afgelopen maanden de rol van voorzitter van de raad van bestuur al uit op interim basis, na het vertrek van voorganger Pier Eringa.

Omvorming ProRail tot zbo

De Raad van Commissarissen van ProRail heeft de nieuwe leden van de Raad van Bestuur voorgedragen aan het ministerie, dat heeft ingestemd met de (her)benoemingen. Het zal de laatste keer zijn dat dit in deze hoedanigheid wordt gedaan. Als ProRail een zbo is, dan verdwijnt de Raad van Commissarissen. Met de omvorming van de ProRail van bv tot zbo valt de organisatie straks onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Voppen’s voorganger Pier Eringa stak niet onder stoelen of banken geen voorstander te zijn van de omvorming van ProRail tot zbo. De nieuwe topman denkt daar anders over: “Onze strategie voor de komende tien, twintig jaar is om de groei van het treinverkeer mogelijk te maken. Als we dat waar willen maken, moeten we ons bedrijf naar de volgende fase krijgen. Maar ook die relatie met de overheid moet echt anders. Wij gebruiken de zbo als kans om de relatie met het ministerie en de minister op een andere manier neer te zetten. Bijvoorbeeld door de rol van inhoudelijk adviseur van de overheid verder in te vullen. Dit geeft het ministerie de mogelijkheid om goede politieke keuzes te maken.”

“Ik denk dat het ontzettend belangrijk is dat wij zelfstandig en kritisch zijn om een publieke functie te kunnen vervullen. We moeten die onafhankelijke rol houden. Als dingen niet goed gaan, dan moeten we die benoemen en geen dingen beloven die we niet waar kunnen maken. Maar als er eenmaal een gezamenlijke keuze is gemaakt, is het belangrijk dat je je committeert.”

Het hoofdkantoor van ProRail in Utrecht
Het hoofdkantoor van ProRail in Utrecht.

Loopbaan

Voppen begon zijn loopbaan bij ProRail in 2005, in hetzelfde jaar dat het spoorbedrijf werd opgericht. Daarna bekleedde hij diverse topfuncties binnen het spoorbedrijf zoals financieel directeur, directeur verkeersleiding en operationeel directeur. “Op de dag dat ik bij ProRail begon was, er een grote verstoring op het spoor. Ik ging met de trein naar huis en had vertraging. Thuis zette ik de tv aan en daar zei een woordvoerder van een van de vervoerders: het ligt aan ProRail. Je kunt je nu niet meer voorstellen dat in de spoorsector de ene partij naar de andere wijst, maar in die tijd gebeurde dat nog.”

ProRail is door de jaren heen een heel ander bedrijf geworden, vertelt Voppen. “De operationele prestaties zijn enorm verbeterd. In mei van dit jaar hadden we de beste maand ooit met een punctualiteit van 93,7 procent. We zitten al jaren in de top drie van Europa. Ook het vervoersproduct is veel beter geworden. Het is een enorme prestatie dat we zoveel treinen tussen Eindhoven en Amsterdam laten rijden.”

Grote opgaven

De komende jaren zijn er echter een paar grote opgaven waar ProRail mee te maken krijgt. Een daarvan is de verwachte reizigersgroei, waarbij de schatting is dat het aantal treinreizigers tot 2030 met 30 tot 40 procent zal groeien. ProRail en NS hebben onlangs een plan ingediend bij de regering voor 20,6 miljard euro aan maatregelen om het spoor te drastisch te verbeteren. Daarin staan voorstellen voor het verkorten van de reisduur op belangrijke trajecten, de uitbreiding van stations, verbeteren van de knooppunten voor goederentreinen en de ombouw van de stroomvoorziening op het spoor van 1500 naar 3000 volt.

Van Leeuwen: “We zijn in Nederland aan de grens gekomen van wat mogelijk is. De robuustheid en kwaliteit van het spoor moet goed zijn, zodat we niet stil komen staan. Wij willen technologische ontwikkelingen pushen om een innovatieve sprong te maken. Daarbij valt te denken aan innovaties die de stabiliteit van de spoorbaan verbeteren.”

Rietstra vult aan: “We nodigen de markt uit om samen met ons te innoveren. We hebben daarin het afgelopen jaar al stappen gemaakt in het programma Toekomstbestendig werken aan het spoor. Daarin staan maatregelen om de hinder voor reizigers te beperken door bijvoorbeeld werkzaamheden aan het spoor slimmer te combineren.”

PGO 3.0

Ook is ProRail samen met spooraannemers druk bezig met het vormgeven van de nieuwe contractvorm PGO 3.0 voor het spooronderhoud. De verbetering van de contractvorm moet zorgen voor een kwaliteitsborging van het spooronderhoud en eerlijke beloning. Voppen: “Wij zijn de enige opdrachtgever in het spooronderhoud. We zien soms gedrag dat aannemers voor te weinig geld beloven om te veel te doen. Aan ons de uitdaging om de markt gezond te maken, zodat partijen elkaar niet gek maken met op prijs bieden.”

“Het begint ermee dat bedrijven een prima boterham kunnen verdienen. Als je dat hebt als goede basis in de contracten, dan kunnen we daarmee verder”, vindt de topman. Rietstra vult aan: “We hebben het spooronderhoud een tijdje aan de markt overgelaten. Nu hebben we het weer een beetje naar ons toegetrokken. Het is niet de bedoeling om partijen uit te knijpen. We moeten in samenspel zorgen dat het klopt.”

Onderbesteding budgetten

Van Leeuwen wijst erop dat er nog wat te verbeteren valt aan de verdeling van de budgetten. “Dit jaar is er zo’n 60 tot 70 miljoen aan onderbesteding in het spooronderhoud. Dit geld is door het ministerie vrijgemaakt, maar wordt dit jaar naar alle waarschijnlijkheid niet uitgegeven. Onze aandacht zal het komende jaar nog meer uitgaan naar productieplanning om te zorgen dat de budgetten goed verdeeld worden over het jaar.”

Een belangrijk speerpunt van ProRail zal volgens Voppen de komende jaren het verbeteren van de concurrentiepositie van het spoorgoederenvervoer zijn. “Ook bij het spoorgoederenvervoer verwachten we een vervoersgroei, van ongeveer tien procent. Spoorgoederenvervoer is een ander product dan reizigersvervoer. We moeten hier een inhaalslag maken. Bijvoorbeeld door de infrastructuur van de logistieke knooppunten te verbeteren, zoals in de havens. Als de infrastructuur zodanig verbetert dat een locomotief een omloop extra kan maken, dan gaan de kosten van het vervoer omlaag.”

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.