Kantoor Inktpot ProRail Utrecht, foto: ProRail

Spoorsector fel tegen wetsvoorstel voor omvorming ProRail

Het wetsvoorstel voor de omvorming van ProRail van een privaat bedrijf naar een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) heeft tot grote bezwaren van de spoorsector, reizigersorganisaties en werkgeversverenigingen geleid. De partijen vragen staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om haar besluit te heroverwegen.

De verschillende partijen wijzen erop dat als het gaat om hogere kosten de staatssecretaris nog de ‘nodige slagen om de arm’ houdt. De staatssecretaris kondigt aan dat er wordt vastgelegd dat ProRail niet aftrekbare btw niet in de gebruiksvergoeding mag doorberekenen, maar het is volgens hen nog onduidelijk hoe waterdicht dit zal zijn.

Splitsing

Spoorvervoerder NS wijst erop dat de splitsing tussen NS en ProRail in de jaren negentig heeft ‘ingrijpende gevolgen’ heeft gehad voor het functioneren van het spoorsysteem. De samenhang tussen de verschillende functies in dit systeem ging voor een belangrijk deel verloren en het ontbrak destijds aan efficiënte afstemming tussen NS en ProRail.

De spoorvervoerder wijst erop dat beide organisaties de afgelopen jaren hard hebben gewerkt aan meer samenhang, waarbij veel is bereikt. “De huidige gelijkwaardige horizontale relatie wordt, door van ProRail een zbo te maken, een verticale relatie. Hiermee wordt één van de fundamenten van het succes van de bestaande samenwerking weggehaald, namelijk de gelijkwaardige relatie tussen beheerder en spoorwegondernemingen. Er ontstaan daardoor nieuwe verbanden met andere verhoudingen en rollen. In het Wetsvoorstel krijgt ProRail een wezenlijk andere positie dan de spoorwegondernemingen.”

ProRail uit de spoorsector

Vakbond FNV Spoor wijst erop dat ProRail-medewerkers door de omvorming van ProRail de ‘status van ambtenaar krijgen’ en de spoorbeheerder opschuift naar het ministerie. “Hierdoor haal je ProRail uit de spoorsector en zal de balans in de sector worden verstoord. ProRail verliest haar onafhankelijkheid. NS zal dit ervaren als dat ProRail op de schoot van het departement zit.”

Volgens FNV gaat ProRail dan ‘met de rug naar het veld’ staan en met ‘het gezicht naar Den Haag’. “Net als bij de Fiscus en het UWV is het niet bevorderlijk voor de klantvriendelijkheid en effectiviteit gebleken. Bovendien geeft deze ingreep voeding aan de voor NS en ProRail ongewenste idee dat de stations op termijn onder ProRail worden geplaatst.” FNV Spoor vraagt Van Veldhoven om ‘in het belang van vakmensen op het spoor’ de herpositionering van ProRail te heroverwegen.

‘Besluit heroverwegen’

Ook VNO-NCW roept het ministerie op om het besluit te overwegen. De werkgeversvereniging maakt zich zorgen dat wanneer ProRail als zbo verder van marktpartijen af komt te staan dat dit kan leiden tot ‘een ongelijk speelveld op het spoor’. Dit terwijl marktpartijen ‘juist op gelijkwaardige basis moeten opereren’. “Omdat ProRail dichter naar de overheid wordt getrokken krijgt ProRail mogelijk onbedoeld een grotere machtspositie tegenover de gebruikers van het spoor”, waarschuwt VNO-NCW.

Een reorganisatie alleen gericht op het veranderen van de structuur van ProRail zorgt volgens de wergeversvereniging voor een ‘interne oriëntatie’, waar ‘de diensten aan reizigers en bedrijven onder gaan lijden’.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

5 reacties op “Spoorsector fel tegen wetsvoorstel voor omvorming ProRail”

Tjeerd Meere|01.12.18|20:08

Ik vraag mij dan af. Wie heeft hierom gevraagd? Is het beter voor de reizigers? Wordt het treinreizen daardoor goedkoper? Wie wordt hier beter van? Kennelijk wil de sector zelf dit helemaal niet. De sector heeft juist geleerd weer op goede wijze samen te werken. De taakorganisatie Prorail en de markt organisaties- dus vervoerders, infra aannemers e.d. hebben nu een goede status. Nederland loopt binnen Europa zeker niet achter! Dus een volkomen overbodig idee / plan wat OV Nederland betreft.

Rian van der Borgt|06.12.18|12:21

Niemand heeft hierom gevraagd en de stas heeft ook niet kunnen uitleggen welk probleem hiermee zou worden opgelost. Er was recent nog een consultatie; de probleemomschrijving daarin was er geen:
“ProRail omvormen tot een zbo is een principiële keuze. Deze keuze is ingegeven vanuit de overtuiging dat de huidige rechtsvorm en het daarbij behorende aansturings- en toezichtmechanisme niet goed aansluiten op publieke besteding van middelen.”
Als er geen probleem is, is er ook geen oplossing nodig.

Henk de Raadt|06.12.18|16:08

Evenals dividendbelasting en privatisering van zorg is de gebruiker (reiziger/vervoerder/verlader) niet gebaat bij deze ontwikkelingen. Transparantie naar buiten over de besteding van belastinggeld wordt minder omdat de minister alleen na een WOB verzoek inzage wil geven in (grotendeels) zwartgemaakte pagina’s. Dat komt het vertrouwen in de spoorbeheerder niet ten goede, deze komt net als in de andere falende sectoren (failliete ziekenhuizen als voorbeeld) tegenover het algemeen nut te staan.

Twan Laan|07.12.18|08:43

ProRail heeft de laatste jaren veel stappen in de goede richting gemaakt en moet de gelegenheid krijgen, om op die ingeslagen weg verder te kunnen gaan. Een door iedereen-behalve-Den-Haag ongewenste omvorming leidt tot onrust bij de werknemers, onrust bij de spoorwegondernemingen, en kan het verbeteringstraject dat ProRail is ingeslagen, ingrijpend verstoren. De Stas doet er goed aan, de Haagse stokpaardjes terug in haar onderste bureaula te stoppen.

Pat Rick|07.12.18|12:33

ProRail hoeft niet te concurreren, dus het is geen echt bedrijf. Als je het wel een bedrijf laat zijn, dan krijg je wel de kosten, managementstructuur met bedrijfspolitiek, samen met de ondermaatste prestaties zoals dit nu is. ProRail heeft zelfs STER-spotjes om hun bestaansrecht te rechtvaardigen (alsof men voor iets anders kan kiezen). ProRail moet een saaie organisatie worden van specialisten die vakwerk afleveren (beter dan Kamperlijn, HSL-Zuid, Maaslijn).

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.