Een Intercitytrein van NS rijdt onder de natuurbrug Weerterbergen door, foto: ProRail

Tekort Programma Hoogfrequent Spoor loopt op tot 245 miljoen euro

Het financiële tekort van het grote spoorproject Programma Hoogfrequent Spoor (PHS) is tot 245 miljoen euro opgelopen. Dat komt door budgettaire tegenvallers. Zo viel het project PHS Nijmegen duurder uit dan verwacht. Dat schrijft staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer.

ProRail houdt de staatssecretaris en de Tweede Kamer op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom PHS door regelmatig een voortgangsrapportage op te stellen. De 14e voortgangsrapportage besloeg de periode van 1 april 2017 tot 1 januari 2018.

In deze periode is het tekort opgelopen van 200 miljoen euro tot 245 miljoen euro. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn onder andere de hogere kosten van de projecten bij Rijswijk-Delft Zuid en PHS Nijmegen, en een extra benodigde wissel bij Ede-Wageningen. Ook zijn de studiekosten van verschillende projecten en corridors toegenomen. In 2016 werd al duidelijk dat het financiële tekort opliep. Toen ging het om 323 miljoen euro. Dat werd later bijgesteld naar 200 miljoen euro.

Geen vaststaand feit

Het potentieel tekort van het grootschalige programma kan zelfs oplopen tot 500 miljoen euro, mits er geen beheersmaatregelen worden genomen, staat in de voortgangsrapportage. De reden van dit enorme tekort is een combinatie van mogelijke kostenstijgingen, eventuele noodzakelijke aanvullende maatregelen en mogelijk omvangrijkere risico’s. Het rapport gaat niet in op welke maatregelen en risico’s dit zijn. “De toename van het potentieel tekort is nadrukkelijk nog geen vaststaand feit,” schrijft ProRail in de rapportage.

De staatssecretaris vroeg aan ProRail om een risico-inventarisatie op te stellen welke ontwikkelingen komende jaren kunnen spelen rond PHS, welke risico’s dat met zich meebrengt en welke keuzes te maken zijn. Dit deed ze om meer grip op de financiën van het gehele grootschalige programma.

“Een scherper inzicht kan juist maken dat het eindbeeld negatiever lijkt,” schrijft ze. Het beeld is inderdaad niet bepaald rooskleurig: in eerste instantie werd gedacht dat het mogelijk tekort zelfs op kon lopen tot 800 miljoen euro. Van Veldhoven: “Door besparingen bij projecten, besluitvorming over behandelen en opstellen, een taakstelling voor opstelterreinen op de corridor Alkmaar-Amsterdam en de recente belsuitvorming over PHS Amsterdam is dit beeld teruggebracht naar circa 500 miljoen euro.” Van Veldhoven heeft aan Rijkswaterstaat om een second opinion gevraagd.

Risicoreservering

Van Veldhoven heeft naar aanleiding van de voortgangsrapportage de ‘risicoreservering’ opgehoogd van 100 miljoen euro naar 250 miljoen euro. Dit is het budget dat kan worden ingezet als de kosten inderdaad de pan uit rijzen. Ze heeft een aanpak van drie stappen om te voorkomen dat het zover komt. Ze heeft aan ProRail gevraagd om voorstellen te doen voor beheersmaatregelen. Mochten de voorstellen ontoereikend zijn, wordt bekeken of de scope van het programma kan worden verkleind. De risicoreservering wordt als laatste toevlucht gezien.

Het totale budget voor PHS is 2,8 miljard euro. Volgens de staatssecretaris is het ‘niet ongebruikelijk’ om een tekort van ongeveer 10 procent te zien bij zulke grote projecten. Dat staat in lijn met het actuele potentieel tekort.

Resultaten

In haar brief benadrukt Van Veldhoven dat het programma wel concrete resultaten oplevert. Ze zegt dat uit reacties van reizigers blijkt dat mensen zich minder richten op het halen van een specifieke trein, omdat er toch elke tien minuten een langskomt. Bij project DSSU werden onder andere de seinen, sporen en wissels rondom station Utrecht Centraal onder handen genomen. Het aantal storingen rondom Utrecht is afgenomen dankzij dit project, meldt de staatssecretaris.

Het doel van Programma Hoogfrequent Spoor is om meer treinen te laten rijden op de drukste trajecten van Nederland, om voldoende capaciteit te creëren voor de verwachte reizigersgroei. Sinds december 2017 rijden er zes intercity’s per uur tussen Amsterdam Centraal en Eindhoven. Voorheen waren dat vier intercity’s. Andere spoorlijnen waar PHS wordt toegepast zijn Rotterdam – Den Haag en Nijmegen – Schiphol. Het programma moet in 2028 worden afgerond.

Lees ook:

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.