Spoorwerkzaamheden Utrecht Centraal, bron: ProRail

ProRail gebruikt voortaan MKI bij aanbestedingen

ProRail gaat structureel gebruikmaken van de Milieu Kosten Indicator (MKI) bij het aanbesteden van projecten. Hiermee hoopt ProRail haar eigen organisatie en de verschillende spoorprojecten te verduurzamen. Ook wil de spoorbeheerder aannemers stimuleren om dit voorbeeld te volgen. Jeroen Ter Meer, Programmamanager Duurzaamheid van ProRail, sprak tijdens het Voestalpine Railpro ontbijtseminar op dinsdag 24 april over het gebruik van MKI’s bij ProRail.

MKI is een eenheid waarin de negatieve effecten op het milieu kunnen worden uitgedrukt. In totaal is de MKI opgebouwd uit elf verschillende milieueffecten, waaronder de CO2-uitstoot. In de MKI’s zitten variabelen zoals materiaalgebruik, bouwprocessen en transport verwerkt. Als al deze factoren geoptimaliseerd zijn en een zo klein mogelijk negatief effect hebben op het milieu, is de MKI-waarde laag. En vice versa.

Dankzij MKI zijn objectieve vergelijkingen van de duurzaamheid van werkprocessen en materiaalgebruik mogelijk, zegt Ter Meer: “Het is een meetlat waarmee je de duurzaamheid van producten en processen kan berekenen.” En zo kan er dus ook bij elk project gekozen worden voor de meest duurzame aanpak.

Stroomversnelling

Ondanks dat de systematiek om MKI’s te berekenen al lange tijd bestaat, is het gebruik ervan nu in een stroomversnelling geraakt, zegt Ter Meer. “Duurzaamheid staat sinds een aantal jaren pas echt op de kaart. Er is nu simpelweg meer aandacht voor. Daardoor beginnen MKI’s steeds belangrijker te worden. Als opdrachtgevers hebben daarmee te maken, en als ProRail kunnen wij hierop aansturen.” ProRail wil dat in 2020 duurzaamheid een integraal onderdeel is van aanbestedingen. Daar gaan MKI’s bij helpen.

Het instrument waarmee de MKI’s voor infraprojecten worden berekend heet DuboCalc. DuboCalc maakt gebruik van levenscyclusanalyses, ofwel LCA’s. Deze zijn opgenomen in de nationale milieudatabase. “Er lopen op dit moment ongeveer vijftien projecten waarbij DuboCalc opgenomen was in de aanbesteding,” zegt Ter Meer. De bedoeling is om DuboCalc structureel onderdeel te maken van aanbestedingen bij alle bovenbouwvernieuwingsprojecten en bij de aanleg van kunstwerken.

Gunningsvoordeel

ProRail heeft er voor gekozen om de MKI als gunningscriterium in te zetten en de markt daarmee te stimuleren. “Bedrijven die hier rekening mee houden in hun aanbesteding en een lage MKI waarde kunnen aantonen, krijgen gunningsvoordeel,” zegt Ter Meer. “Daartegenover staat dat als een aannemer de doelstelling niet waarmaakt, er een boete wordt opgelegd.”

Op die manier stimuleert de spoorbeheerder milieubewuster gedrag. “Dit vraagt extra inspanning, maar een aannemer bepaalt zelf hoe ver hij gaat. We dwingen ze nergens toe, maar we willen ze wel stimuleren,” zegt Ter Meer.

Aannemers die zichzelf willen onderscheiden kunnen tijdens het aanbestedingsproces bijvoorbeeld een nieuw, duurzaam materiaal aanbieden: “Dit materiaal staat dan vaak nog niet in de milieudatabase waar DuboCalc gebruik van maakt bij het berekenen van MKI’s. Er moet dan eerst een levenscyclusanalyse worden gedaan van dit nieuwe product. Maar dit kan de aannemer wel gunningsvoordeel opleveren. Bovendien kan de levenscyclusanalyse daarna ook weer voor andere projecten worden gebruikt, waarmee de extra inspanning bij de volgende aanbesteding minimaal zal zijn.

Meerjarenplan Duurzaamheid

ProRail heeft een meerjarenplan Duurzaamheid opgesteld in 2016. Hierin zijn doelen opgesteld voor 2030 met betrekking tot duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. Ook was de spoorbeheerder een van de ondertekenaars van de Green Deal Grond- weg- en waterbouw 2.0 in januari 2017. Het gebruik van MKI’s helpt de spoorbeheerder zijn eigen doelen te bereiken, zegt Ter Meer bij het Voestalpine ontbijtseminar. “Bij ProRail hebben we duurzaamheid op de agenda gezet. We willen er niet alleen over praten, maar het vanzelfsprekend maken.”

Lees ook:

‘Verduurzaming in de spoorsector wordt gemeengoed’

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.