Karel Vinck, EU-coördinator ERTMS-programma

EU-coördinator: uitrol ERTMS gaat te langzaam en is te duur

De uitrol van het Europese beveiligingssysteem ERTMS gaat veel te langzaam en kost te veel geld. Er is een mentaliteitsverandering nodig, waarbij de sector zich flexibel opstelt en voorbereidt op verandering naar een nieuw spoorsysteem. Deze oproep deed Karel Vinck, EU-coördinator voor het ERTMS-programma, dinsdag tijdens een spoorconferentie van UIC in Milaan. 

Het ERTMS-systeem is de basis voor digitalisatie van de spoorwegen, stelt Vinck. Als ERTMS eenmaal is uitgerold, kunnen andere technologieën hierop aansluiten. Als voorbeeld noemt de EU-coördinator het systeem Automatic Train Operation (ATO). ATO is een technologie die zelfrijdende treinen mogelijk maakt en ervoor zorgt dat treinen elkaar zeer kort opvolgen, waardoor de capaciteit van het spoor verhoogt.

Migratie beveiligingssystemen

Het grootste probleem is volgens Vinck de migratie van de huidige beveiligingssystemen naar ERTMS. “Dit gaat veel te langzaam. Ik wil een oproep doen aan alle stakeholders. Hoe korter het migratieproces, hoe beter.” De EU-coördinator benoemt twee voorwaarden om het project te versnellen. De eerste is de technische specificaties die het mogelijk maken om te garanderen dat ERTMS een interoperabel Europees spoorsysteem wordt. De tweede is het aantrekken van private investeerders die de projecten voorfinancieren.

Ook directeur Libor Lochman van CER wijst erop dat de uitrol ‘zo snel mogelijk’ dient te gebeuren. Interoperabiliteit is volgens hem echter nog steeds een probleem. De ERTMS-systemen zijn internationaal onvoldoende op elkaar afgestemd, maar ook op nationale schaal zijn er nog verschillen. “We moeten van een zware financiële last naar een financieringsprogramma gaan voor het ERTMS-systeem aan boord van de treinen.” Als de systemen op de treinen interoperabel zijn, dan kunnen er verder stappen gemaakt om ERTMS op internationaal schaal verder gelijkwaardig te maken.”

Standaardisatie

Directeur Josef Doppelbauer van de European Union Agency for Railways benadrukte dat de spoorsector onderhevig is aan sterke concurrentie van andere modaliteiten. Net als het wegvervoer en de luchtvaart dient er voor de spoorwegen ook één standaard beveiligingssysteem te komen. En dat is volgens hem ERTMS. “ERTMS heeft de potentie om de technische belemmeringen in de wereld weg te halen. Daarnaast zal standaardisatie ervoor zorgen dat de kosten afnemen.”

Doppelbauer wijst erop dat op Europees niveau al een sluitende business case is geformuleerd, maar het probleem is dat er binnen de lidstaten behoefte is aan individuele business cases. “Het is een uitdaging om meer dan twintig verschillende beveiligingssystemen in Europa naar één systeem te migreren.” De Europese Rekenkamer stipte in eind vorig jaar in een rapport al aan dat het gebrek aan individuele business cases ervoor zorgt dat veel infrastructuurbeheerders en vervoerders aarzelen om te investeren in het beveiligingssysteem. De Europese Commissie zou daarom samen met ieder lidstaat een sluitende businesscase moeten maken.

EU-financiering

Tijdens het congres klonken er ook zorgen over het aankomende voorstel van de Europese Commissie voor het  Multiannual Financial Framework (MFF) voor de periode januari 2021 – 31 december 2028. Onderdeel hiervan is dat de financiering van grote transportprojecten opnieuw wordt vastgesteld. Er wordt gevreesd dat de terugtreding van de Britten uit de EU gevolgen heeft voor het budget van het ERTMS-programma.

Europarlementariër Massimiliano Salini wijst erop dat de Europese Commissie op dit moment aan het kijken is naar andere financieringsmogelijkheden voor het ERTMS-programma. “CEF en EFSI zijn wellicht goede alternatieven”, stelde hij. Het transportbudget Connecting Europe Facility (CEF) maakt op onderdeel van het huidige MFF. Europarlementariër Wim van de Camp benadrukte eerder al dat het mogelijk is om dit fonds verder uit te breiden. Een ander financieringsmiddel is de European Fund for Strategic Investments (EFSI). Vanuit EFSI verstrekt de EU leningen en vanuit CEF subsidies. In EU-verband wordt er over nagedacht om deze financieringsvormen te mixen.

Directeur Philippe Citroën van Unife zegt dat de spoorsector moet ‘vechten’ voor het ERTMS-budget. “Het is van groot belang dat we de steun van de Europese Commissie en de lidstaten krijgen.” Volgens hem is ERTMS de ‘hoeksteen van digitalisatie’ in de EU.

Versnelde uitrol

Alberto Mazzola van de Italiaanse spoorwegen Ferrovie dello Stato (FS) zegt dat het ERTMS-systeem in zeven tot tien jaar tijd moet worden uitgerold. “Als we op deze snelheid doorgaan, dan is het systeem over tweehonderd jaar pas uitgerold. We moeten aan zelfreflectie doen. Zo kan het niet langer doorgaan. Het ERTMS-systeem gaat veertig jaar mee.”

De spoorsector moet een partij zoeken die de komende veertig jaar in dit systeem willen investeren. FS heeft twee verzekeringsbanken gevonden die in het systeem willen investeren. Verder hebben de Italiaanse spoorwegen een voorstel gemaakt om ook Europees geld te investeren. “Daarbij is het de bedoeling dat we geld krijgen van de Europese Unie dat we terugbetalen met de gebruikersvergoeding voor het spoor. Vervoerders die geen ERTMS op hun spoormaterieel hebben geïnstalleerd, krijgen een boete.”

Voorfinanciering

“Overal in de EU zeggen de spoorvervoerders: je vraagt ons om geld te verspillen aan ons rollend materieel voor een systeem dat we niet gebruiken. Wij willen ze over zeven tot tien jaar een systeem bieden. Totdat het systeem er ligt, hoeven ze niet te betalen. Als ERTMS er eenmaal ligt, dan profiteren ze van de voordelen. Het is belangrijk dat er een financieel instrument wordt gevonden om de financiering vooraf te kunnen doen.

Volgens Mazzola dient het voorstel als input voor de Europese Commissie voor het aankomende financieringsprogramma. Dit kan er volgens hem voor zorgen dat het Trans-Europese vervoersnetwerk (TEN-T) verder kan worden opgeschaald.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

3 reacties op “EU-coördinator: uitrol ERTMS gaat te langzaam en is te duur”

Arco Sierts|05.04.18|11:35

Het wordt tijd dat de conclusie getrokken wordt dat er A) een fundamenteel kostenprobleem is, dat veroorzaakt wordt door B) de afwezigheid van serieuze marktwerking en innovatie op systeemtechnisch niveau. Het overheidsbeleid heeft zich zo obsessief gericht op marktwerking op vervoersniveau, dat vergeten is om de onderliggende zgn. ‘toeleverende’ markten te analyseren en te revitaliseren. Gevolg is dat prestatie en prijs onoverbrugbaar achterblijft tov de automotive- en telecomsector.

Wim Bouterse|05.04.18|15:07

Met “Dank” aan de politieke “Kleinstaterei” in Europa:
Nationale veiligheidsinstanties lijken ERTMS de facto te “saboteren” door telkens via nationale uitzonderingen hun èigen systemen en bestaan te rekken.
Dat gaat ten koste van het spoor in Europa dat wordt uitgelachen door luchtvaart en wegsector die geen last hebben van dergelijk nationaal “hobbyisme”.
Hoe kan het spoor op de huidige manier dan bijdragen om de doelstellingen van “Parijs” te halen?
Stel NU èèn EU standaard. Punt!

Wiebe Goossen|05.04.18|15:33

`De doelstellingen van Parijs` even buiten beschouwing gelaten, kan het ook geen kwaad de ERTMS-standaard nou inderdaad eens ‘standaard’ te verklaren, in plaats van met al die levels en sublevels te werken! Want dat nodigt niet direct uit om De Grote Stap te gaan maken. Spoorwegbedrijven moeten een bepaald flinke investering doen in om- of nieuwbouw van materieel en de installatie van het systeem ‘aan wal’ is ook niet zo een-twee-drie te realiseren…

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.