spooronderhoud, werkzaamheden

‘Minder onderhoudskosten trein verbetert concurrentiepositie spoor’

Meer en beter gebruik van digitalisering in de spoorsector kan ertoe leiden dat de kosten voor het onderhoud aan treinen 20 procent dalen. Dit is één van de beste manieren om de concurrentiepositie van het spoorvervoer te verhogen ten opzichte van weg- en vliegverkeer. Vanwege de hoge aanschafkosten van een trein, moet er worden ingezet op een flinke verlaging van de totale levenskosten van een trein. 

Dit blijkt uit onderzoek van adviesbureau Roland Berger. De onderzoekers interviewden 80 leidinggevenden in de spoorsector, waaronder spoor(goederen)vervoerders, spoorbeheerders en afgevaardigden van vervoersautoriteiten in 15 Europese landen. Volgens hen waren meer efficiëntie in het onderhoud, een betere winstgevendheid of financiële duurzaamheid en digitalisering de grootste kansen voor de huidige spoorsector, maar met name van digitalisering wordt momenteel nog veel te weinig gebruik van gemaakt. Onderlinge concurrentie, de weigering om benodigde informatie te delen en te weinig kennis van zaken op het gebied van digitalisering hinderen het optimale gebruik van nieuwe innovaties.

Kansen spoorsector, (bron: Roland Berger)

Predictive of condition-based maintenance

Digitalisering kan met name voordelig uitpakken voor de kosten van het onderhoud van treinen of spoor. Juist nu is een besparing van de kosten belangrijk vanwege schaarse financiële middelen die in de industrie beschikbaar zijn. Het grootste voordeel dat hiermee kan worden behaald is de mogelijkheid voor ‘predictive of condition-based maintenance‘. Digitale data kan gemakkelijk gebruikt worden om heel precies en snel duidelijk te krijgen waar onderhoud aan het spoor of aan de voertuigen nodig is.

Hoewel dit al jaren bestaat, wordt in veel gebieden het onderhoud nog steeds vaak uitgevoerd op basis van standaardtijden of regels die zijn vastgesteld. Dit is allesbehalve ideaal. Onderhoud wordt dan namelijk uitgevoerd, terwijl dit nog lang niet nodig is of het wordt juist te laat uitgevoerd waardoor voertuigen stranden of er problemen ontstaan op het spoor. Dit leidt tot onnodig veel kosten. Reparaties uitvoeren is namelijk beduidend duurder dan het plegen van goed en tijdig onderhoud vooraf.

Datanetwerk

Overigens vonden de onderzoekers van Roland Berger in het onderzoek dat goederenvervoerders het verste zijn in de implementatie van digitale systemen om het onderhoud te verbeteren. Vaak gebruiken zij nu al data om informatie te krijgen over de juiste inzet van capaciteit, het accuraat bijhouden van de locatie van het rollend materieel en het gedrag van de bestuurder. Stedelijke vervoerders gebruiken daarentegen nauwelijks data en maken veelal nog gebruik van ouderwetse systemen waarvoor nauwelijks data wordt gebruikt.

Dit gebruik van data zou echter nog veel beter kunnen worden door de komst van een vrijelijk te gebruiken datanetwerk waarin alle betrokken partijen data delen. Dus niet alleen bijvoorbeeld een vervoerder en een spoorbeheerder, maar alle vervoerders, treinbouwers, aannemers en onderhoudsbedrijven. Wanneer alle betrokken partijen vrijelijk hun informatie over het onderhoud zouden delen, kan veel beter ingezet worden op condition based en predicitive maintenance, zo meent het adviesbureau.

Beschikbaarheid

Behalve een verlaging van de onderhoudskosten zelf, kan een betere planning van het onderhoud er ook voor zorgen dat spoorwegondernemingen minder reservematerieel nodig hebben. Nu kan een gebrek aan voldoende reservematerieel nog leiden tot hoge kosten, ofwel omdat dit leidt tot boetes van de concessieverlener of omdat de vervoerder aanvullend materieel moet kopen of huren. Door het onderhoud op basis van werkelijke noodzaak uit te voeren, kan veel beter gepland worden en dit kan er weer voor zorgen dat er minder geïnvesteerd hoeft te worden in reserve-onderdelen.

Overigens lijken vervoerders en spoorbeheerders best veel interesse te hebben in het onderhoud op basis van noodzaak. Het grootste probleem blijkt te zijn dat de vervoersautoriteiten dit tegenhouden. Regelmatig onderhoud is nu vaak in het contract met de vervoerder of de spoorbeheerder opgenomen. Zij moeten dus ook nog overtuigd worden dat een dergelijke innovatie oplossing uiteindelijk juist een kostenbesparing kan opleveren.

Concurrentie

De grootste hindernis voor de invoering van een dergelijk datanetwerk blijkt momenteel echter nog de onderlinge concurrentie en gebrekkige uitwisseling van informatie. Voor de optimale werking van een volkomen open uitwisseling van spoordata, moeten alle spelers zo veel mogelijk data delen over de locomotieven, voertuigen en het spoor. ‘Hoe meer data er wordt uitgewisseld, hoe vollediger de informatie over technische problemen en de noodzaak voor onderhoud’, stellen de onderzoekers in het rapport.

Juist in de spoorsector is dit heel goed mogelijk, omdat er al veel communicatie bestaat tussen het rijdend materieel, het depot, de locomotieven en het personeel. Maar hoewel de concurrentie tussen vervoerders, overheidsinstanties en spoorbeheerders beperkt is, blijkt er nog te veel angst te bestaan voor een eventueel misbruik van informatie.’Op het gebied van openheid op het gebied van efficiëntie en kostenverlaging, moet nog heel veel gebeuren voordat dit kan plaatsvinden’, zo valt de lezen in het rapport. De onderzoekers geven een advies: ‘concurreer op het gebied van de uitvoering van het vervoer, de verkoop en de marketing, maar werk samen in het onderhoud.’

Inge Jacobs

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Inge Jacobs

Inge is redacteur van SpoorPro en vaste redacteur van OVPro, het vakblad voor OV-professionals.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.