Spoorsector moet praktische toepasbaarheid van innovatie in de gaten houden

2022, ProMedia

Datagedreven werken raakt steeds meer ingeburgerd in de spoorsector. Tegelijkertijd is het een uitdaging om iedereen binnen een organisatie in deze ontwikkeling mee te krijgen. Daarnaast moet er oog zijn en blijven voor de menselijke maat en voor de praktische toepasbaarheid van innovatie. Dat waren enkele conclusies van het SpoorPro seminar datagedreven modernisering van het spoorvervoer.

Op dinsdag vond in Utrecht het SpoorPro seminar plaats. Een kleine honderd deelnemers bespraken daar het inwinnen van en het werken met data. Er waren niet alleen presentaties van seminar-partners Alstom, GeoNext en Ricardo, maar ook van NS, NS Stations, ProRail en de provincie Groningen. Het evenement werd afgesloten met een paneldiscussie, waarbij sprekers Thymo van den Brug (ProRail) en Erik Sonneveld (Alstom) gezelschap hadden van Peter Boom, director rail asset management and digitalisation bij Royal HaskoningDHV.

Milan Toet van NS trapte het seminar af met een presentatie over wat het digitaliseren van assets betekent voor het zogeheten wijzigingsproces. Zo heeft de Intercity Nieuwe Generatie tien keer zoveel meetpunten aan boord dan bij het VIRM-materieel het geval is. En waar in het verleden updates hooguit viermaal per jaar werden doorgevoerd, loopt dat op tot zo maar dertig keer per jaar. Volgens Toet kunnen nieuwe testomgevingen het software wijzigingsproces ondersteunen.

Meten is weten

Martijn Wolf van Ricardo gooide het over een andere boeg en sprak tijdens het seminar over het gebruik van data uit energiemeters. Daaruit blijkt dat er weliswaar voor details en inzichten op bepaalde punten nog extra data nodig is, maar dat energiemeterdata over het algemeen waardevolle informatie geeft. Dat geldt helemaal waneer het gecombineerd of verrijkt wordt met algemene data. De verbeterde inzichten kunnen uiteindelijk helpen om tot mogelijkheden voor energiereductie te komen.

Sonneveld legde de nadruk op samenwerking in de digitale keten, om zo de vlootprestaties te verbeteren. Door domeinkennis of ervaring uit het veld te combineren met datakennis kom je tot toegevoegde waarde. En door de digitale keten flexibel te houden, kom je tot verschillende samenwerkingsmodellen met verschillende klanten. Zo werkt Alstom met HTM vooral aan duurzame vlootverbetering, terwijl de samenwerking met het GVB bestaat uit Monitoring-as-a-service.

Sander Santvoort (Ricardo) borduurde voort op het onderwerp onderhoud met zijn presentatie over diagnose als basis voor efficiënt onderhoud. Als functieverlies direct gemeld kan worden, kan de verstoring van de dienstregeling beperkt blijven. Weten wat er precies defect is maakt bovendien het onderhoud efficiënt, zorgt voor lagere kosten en een snellere terugkeer van het materieel.

Santvoort aan het woord tijdens het SpoorPro Seminar

Inwinnen van en werken met data

Een gloedvol betoog over datagedreven werken was er van Van den Brug namens ProRail. Hij lichtte enkele van vele voordelen toe van wat de spoorbeheerder kan door middel van nieuwe monitoring- en dataverwerkingstechnieken en hoe deze zullen evolueren in de komende jaren.

Jean Keultjens van NS Stations liet zien waar de inzet van gespecialiseerde drones in kan resulteren, namelijk een 3D digital twin van Utrecht Centraal. Met dergelijke modellen verschaft de vervoerder zich onder meer informatie over passagiersstromen. Op die manier kwam het tot de conclusie dat het niet altijd de stroom mensen aan kan op Bijlmer Centraal, hetgeen er afgelopen weekend nog toe leidde dat treinen er niet stopten voor de tienduizenden voetbalfans en concertgangers.

De afsluitende presentatie was er een van Nico Schaefers van GeoNext over het inwinnen van informatie, bijvoorbeeld vanuit meetwagens of uit beelden uit vliegtuigen. Ook kun je verassend veel informatie uit puntenwolken halen, legde Schaefers uit. Denk daarbij aan de hoeveelheden aanwezige ballast, het profiel van de vrijruimte of de spoorgeometrie.

Vertrouwen

De afsluitende discussie stond in het teken van de menselijke maat: hoe betrek je iedereen bij de beweging richting datagedreven werken. Nieuwe technologieën en processen kunnen weerstand oproepen, realiseert Van den Brug zich, maar hij stelde tevens dat zodra je bijvoorbeeld iemand die aan het spoor werkt kan overtuigen, dat hij of zij al snel een ambassadeur van de vooruitgang wordt.

Een punt van discussie was hoe onmisbaar de mens op het vlak van duiding is. Deelnemers vragen zich af of het niet juist dankzij menselijke input en inzicht is dat datagedreven werken werkt. Daarnaast ligt het risico op innoveren om het innoveren op de loer. Van den Brug wijst erop dat weliswaar soms zonder duidelijk doel gewerkt wordt, maar dat je die soms die ruimte om te proberen nodig hebt om tot die ene onverwachte oplossing te komen.

Peter Boom wijst met het oog op de toekomst op het belang van duidelijke kaders en regelgeving, om er zo voor te zorgen dat de bedrijven in de spoorsector op het punt van datagedreven werken op een vergelijkbare manier optrekken.

Tenslotte spreekt Sonneveld het vertrouwen uit dat de markt voor data en datagedreven oplossingen volwassen genoeg is om uitdagingen en aandachtspunten te kunnen overwinnen. Die kennis is aanwezig in de markt. Daarvoor hoeven we niet te wachten op de volgende technologische stap.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Nick Augusteijn

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.