Winterbestendig spoorwegwissel

ProRail: ontwerp winterbestendig spoorwegwissel ‘te onzeker’

Het winterbestendige spoorwegwissel van werktuigbouwkundige Richard de Roos heeft functionele uitdagingen en hoge kosten. Vanwege de onzekerheid die dit met zich meebracht is destijds besloten om het concept niet verder uit te werken. Dat zegt spoorbeheer ProRail in reactie op de vraag waarom er geen verder stappen zijn genomen om het innovatieve spoorwegwissel in de afgelopen jaren verder te ontwikkelen. 

Op zondag 7 februari kwam vrijwel het gehele treinverkeer stil te liggen vanwege hevige sneeuwval. De nasleep van het winterse weer was enorm, want in de gehele week daarna waren er op diverse plekken verstoringen van het treinverkeer, en met name in de Rotterdamse haven. Daardoor kwam opnieuw de discussie los over of het winterbestendig spoorwegwissel, dat in 2012 door werktuigbouwkundige Richard de Roos is ontworpen, niet alsnog moet worden toegepast. Ook de PVV stelde hierover Kamervragen.

ProRail geeft in een reactie hierop aan dat er destijds meerdere gesprekken gevoerd zijn met De Roos, waarbij er naar zijn model is gekeken en tips gegeven om het concept te optimaliseren. “Dit wissel is erg slim bedacht, maar zeker in de conceptfase waren er nog vele technische vragen. Het loste het ijsprobleem misschien op, maar had andere functionele uitdagingen en hoge kosten.”

Kedeng kedeng-effect

ProRail geeft in de schriftelijke toelichting aan dat in het wissel voegen worden geïntroduceerd waarvan het bekend zou zijn dat die stuk gaan door het ‘kedeng kedeng-effect’. Verder zouden de getoonde ontwerpen niet openrijdbaar zijn. Dit is volgens de spoorbeheerder belangrijk, omdat als een trein per ongeluk uit de verkeerde richting komt en de wissel in de verkeerde stand ligt dit tot ontsporing kan leiden. Verder is volgens ProRail de beschikbare bouwhoogte van het wissel beperkt.

Het wissel is volgens de spoorbeheerder niet uitontwikkeld, waardoor het niet voldoet aan eisen die aan het wissel gesteld moeten worden om het veilig te kunnen berijden. “Voor we het kunnen toepassen zouden er testen moeten plaatsvinden. Juist een kritisch systeem als een wissel mag niet tot onverwachte problemen leiden. Niet vastvriezen is niet vanzelfsprekend een grote wens, maar zeker niet de enige eis waar een wissel zeker op moet zijn.”

Voegen en openrijdbaarheid

Volgens Richard de Roos kloppen de beweringen van ProRail niet dat er voegen in het wissel zitten en dat het niet openrijdbaar zou zijn. De werktuigbouwkundige geeft aan dat de levensgrote gaten die bij het punstuk zitten juist zijn weggehaald, omdat die bij de huidige wissels altijd stuk gaan. “Door die gaten krijg je steeds veel schade die veel geld kost om te herstellen. Nu die gaten er niet meer zijn, is het wiel-rail contact-geluid een stuk minder geworden.” Ook treinwielen zullen daardoor minder beschadigd worden, stelt hij.

De Roos geeft daarnaast aan dat zijn wissel juist ontworpen is op openrijdbaarheid. “De huidige wissels zijn niet openrijdbaar en die leiden tot zeer grote schade als het wissel van de verkeerde kant worden bereden.” Hij wijst op een onderzoek dat is gedaan naar een rood sein-passage bij Hattemerbroek. Doordat een passagierstrein vanuit Amersfoort vier minuten vertraging had opgelopen stond het wissel toen een trein vanuit Lelystad naar Zwolle er overheen reed, verkeerd ingesteld. Daardoor raakte het wissel beschadigd. Het WIRAS kan dit soort incidenten volgens hem voorkomen.

Winterbestendig spoorwegwissel

Ontwikkelstappen

Ook andere partijen zoals de industrie en wetenschap hebben volgens ProRail onderschreven dat het wissel technisch nog niet aan alle voorwaarden voldoet en nog ontwikkelstappen door zou moeten lopen voor toepassing. De spoorbeheerder adviseert De Roos om met universiteiten te onderzoeken of verder doorontwikkeling mogelijk is.

De Roos wijst erop dat het winterbestendig spoorwegwissel juist internationaal wordt gesteund, omdat de innovatie eerder werd opgenomen in een internationaal onderzoeksproject van Shift2Rail en waarvoor vijf miljoen euro was vrijgemaakt. Een spoorwegbouwkundige van de TU Delft, waar een prototype van het wissel al bijna tien jaar ligt, gaf vorige in het radioprogramma Nieuws & Co aan zich te verbazen over het feit dat er nog niks met het ontwerp is gedaan.

De Roos vindt dat het spoorwegwissel hoge kosten zou hebben geen goed argument, omdat dit nog niet is aangetoond. Volgens hem zijn de onderhoudskosten op lange termijn veel lager, waardoor de kosten juist worden teruggebracht. Daarnaast zou er geen dure wisselverwarming meer nodig zijn. “De ontwikkelstappen ga ik zelf niet maken, want daar heb ik als particulier het geld niet voor. Ik heb een basisontwerp neergelegd. De industrie mag dat verder doorontwikkelen en certificeren.”

Lees ook:

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

8 reacties op “ProRail: ontwerp winterbestendig spoorwegwissel ‘te onzeker’”

A C F Sierts|15.02.21|15:37

L’histoire se repete. Dit gaat weer precies zoals met ATB, ERTMS, 25KV, overwegen etc.

Kenmerkend voor de spoorsector is dat de technologie niet ‘business-driven’ is, maar de business technologie-gedreven is.
Dit wil zeggen dat de technologie ‘iets moois bedenkt’ vanuit het techno-logische (!) perspectief, en dat de business dan ja of nee zegt. Omdat de techniek redeneert vanuit de techno-logica (bijv. “de beste overweg is geen overweg”, “het beste wissels is het technisch ultieme wissel”) …

A C F Sierts|15.02.21|15:44

… krijg de business dus voortdurend ‘techno-logisch prachtige technologie’ die echter (VEEL) te duur is, en onvoldoende oplevert voor de business. Dit is *HET* economische kernprobleem van de spoorsector. Alle andere issues zijn hier op terug te voeren.

Technici kunnen hier weinig aan doen, want die leren al vanaf de 1e dag om op deze manier hun technische ontwerpen te maken. Vroeger werd dit probleem gecorrigeerd vanuit de business, die spoortechnisch ook z’n mannetje stond. Nu niet meer.

A C F Sierts|15.02.21|15:55

De huidige constellatie, met een technisch hopeloos onkundige en dus NIET meer scherp (bij)sturende business control (vol met managers & juristen), leidt tot een hardnekkige innovatie-lockdown, continu-demotivatie voor technici en technische bedrijven, EN een steeds zwakker wordende spoorsector. De hardnekkige winter- en kostenproblematiek zijn daar het beste bewijs voor.

Het is derhalve cruciaal dat spoorinnovatie business-driven wordt. Hier ligt een grote taak voor de universiteiten.

A C F Sierts|15.02.21|16:11

ProRail heeft zichzelf ook in een verliezers-situatie gemanouvreerd, door te geloven in de marktwerkings-ideologie. In de ‘business-to-customer-massamarkt’ werkt dat mechanisme prima, maar in de ‘business-to-business-markt’ werkt de markt precies omgekeerd: daar moet je zelf donders goed weten wat je wilt, en ben je zelf verantwoordelijk voor innovatie. De gedachte dat de b2b-markt dat ‘vanzelf’ doet, is ronduit infantiel. ‘Meer doen met minder’ is NIET zijn belang, integendeel zelfs.

Freddie Burgess|15.02.21|17:05

Het is nog veel eenvoudiger, prorail wil voor die ene week sneeuw helemaal geen geld uitgeven.En de spooraannemers doen ook alleen maar wat ze moeten doen.Dit heeft tot gevolg dat er helemaal NIETS veranderd, ik liep in de jaren negentig ook met een brander buiten omdat de wisselverwarming niet werkte.Eind van deze week hoor je er niets meer over tot de volgende sneeuwbui.Een grote poppenkast en media gebeuren betaald door onze belastingcenten

A C F Sierts|15.02.21|17:50

@ Freddie, je stelt volkomen terecht “prorail wil voor die ene week sneeuw helemaal geen geld uitgeven”.
Dat levert 2 denkrichtingen op:

1. waarom wil ProRail dat niet? (antwoord: door de scheiding infra-exploitatie boeit het de beheerder hoegenaamd NIETS meer dat de vervoerswinkel van anderen gesloten is)

2. Ontwerp slimme wisseloplossingen die spotgoedkoop of zelfs kostenbesparend zijn! *DAT* is detechnische uitdaging. Voor dure oplossingen is GEEN markt (nb: ik heb er al 3 bedacht)

Robert Jan Roos|15.02.21|22:53

Jammer dat ProRail deze wissel niet heeft ingevoerd. In de sneeuwrijke landen in de wereld werd hier rijkhalsend naar uitgekeken en stonden in de rij deze wissel in de praktijk te testen. Waar of niet waar????😒
Heren, enige reflectie kan helpen zaken verder te brengen

Marc Busio|16.02.21|11:32

Van een negentiende-eeuws vervoerssysteem dat op kunstmatige wijze de twintigste eeuw heeft weten te overleven moet je niet verwachten dat er met innovatie in de een-en-twintigste eeuw nog veel te bereiken valt. Je kunt het ProRail niet verwijten dat ze voor die ene keer in de zoveel jaar dat het nog serieus sneeuwt niet fors gaan investeren om daar op voorbereid te zijn. Je kunt het ProRail wel verwijten dat ze de moed niet hebben om dat gewoon hardop te zeggen.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.