Theemswegtrace

Theemswegtracé in Rotterdam krijgt vorm

Het spoorgoederenverkeer van en naar de Rotterdamse haven ondervindt nu veel hinder wanneer de Calandbrug bij Rozenburg open staat. Andersom ervaart de scheepvaart hetzelfde bij een gesloten brug. Om een einde te maken aan dit oponthoud en voor te sorteren op de groei van zowel treinverkeer als de scheepvaart richting de Rotterdamse haven, investeren het Havenbedrijf, de overheid en Europa in de aanleg van het Theemswegtracé. Volgens planning wordt het nieuwe tracé eind 2021 in gebruik genomen.

Het Theemswegtracé is een vier kilometer lang traject dat straks vanaf de Merseyweg loopt over een verhoogd spoorviaduct langs de Theemsweg en via de Neckarweg tot aan de Moezelweg. Het spoor gaat daarbij twee boogbruggen passeren, een bij de Thomassentunnel en een bij de Rozenburgse sluis. Vervolgens sluit het tracé ter hoogte van de A15 weer aan op de bestaande spoorbaan.

Kabels en leidingen

De aanleg van het nieuwe stuk spoor is een enorme uitdaging, legt directievoerder Port Development van Havenbedrijf Rotterdam Steven de Mos  uit. “In het gebied waar we het Theemswegtracé aanleggen, liggen overal leidingen van de chemiebedrijven in de omgeving. Daar kun je geen spoor overheen leggen en verplaatsen is vaak ook geen optie. De enige plekken waar geen leidingen liggen zijn onder de Theemsweg zelf en het fietspad. Daarom besloten we het fietspad te verleggen. Daarnaast ontkwamen we er niet aan om toch wat leidingen te  verleggen en bouwden we een leidingbrug. Dat zijn enorme operaties omdat het betekent dat de productie bij de bedrijven hier moet worden stilgelegd. Daarna moeten sommige leidingen wel een week afkoelen voordat er aan gewerkt kan worden.”

Naast de werkzaamheden zelf, die complex zijn vanwege het volgebouwde gebied, is in de voorbereidende fase veel werk gaan zitten in overleg met het grote aantal eigenaren van grond, leidingen en bouwwerken. Het stilleggen van de productie doet geen enkel bedrijf graag, maar op een spoorlijn over eigen terrein en installaties met gevaarlijke stoffen zit niet iedere onderneming te wachten. “Er zijn ook bedrijven die gebouwen hebben moeten verplaatsen voor het tracé.”

Aan de onderbouw van het Theemswegtracé wordt sinds 2018 gebouwd door bouwcombinatie SaVE, hierin zitten aannemers Dura Vermeer, Besix en Mobilis en bruggenbouwers Hollandia en Iemants. De bovenbouw, het spoor, de bovenleidingen en diverse onderdelen van de treinbeveiligingssystemen, wordt uitgevoerd door VolkerRail in samenwerking met ProRail. ETS Spoor levert de materialen. Het beheer van het Theemswegtracé komt straks in handen van ProRail. Met het project is een investering van 300 miljoen euro gemoeid.

De tekst loopt door onder de foto.

Schulpen windscherm Calandkanaal

Windschermen

Naast de twee bruggen die in april en in mei dit jaar op hun plaats werden gehesen en geschoven was ook de afbraak van een deel van de kenmerkende windschermen langs het kanaal een ingrijpend project. In jaren tachtig van de vorige eeuw werden er 128 betonnen schalen van vijfentwintig meter hoog langs het kanaal geplaatst omdat hoge zeeschepen bij het aanmeren voor de Rozenburgse sluis erg veel last hadden van de harde wind op het kanaal.

Dankzij de schulpen is er tot windkracht zeven geen sleepboot meer nodig om de schepen in bedwang te houden. Het Theemswegtracé steekt straks echter schuin door het scherm. Drie van de meest brede schalen moesten daarvoor het veld ruimen. Om er voor te zorgen dat de werking van het windscherm intact blijft, werd aan de andere kant van het spoor een nieuwe rij met achtentwintig smallere schalen gestort.

Wokkels

Een andere uitdaging was de Rozenburgse brug, vertelt De Mos. De brug is niet alleen in verticaal opzicht een boogbrug. Het zou in theorie ook horizontaal gezien een boogbrug moeten zijn, omdat het tracé op de plek van de brug een bocht maakt. Omdat dit technisch niet mogelijk is, werd de brug extra breed en komt het spoor er in een boog op te liggen. Verder is er bij de bruggen veel aandacht besteed aan de preventie van geluid en trillingen. Het tracé ligt dan wel in een industriegebied, maar aan de overkant van het water ligt het dorp Zwartewaal met een jachthaven en (recreatie)woningen. De bruggen zelf worden daarom bekleed met geluidswerende panelen. Om de tuien van de bruggen zijn als een wokkel extra kabels gewikkeld die bij harde wind de luchtstroom zo geleiden dat voorkomen wordt dat de draagconstructie gaat trillen. Naast het voorkomen van geluid, komt dit ook de levensduur van de brug ten goede.

De tekst loopt door onder de foto.

brug rozenburgse sluis

Ergste gehad

“Met de leidingen en wegen verplaatst, het verdiepen van de autoweg bij de Thomastunnel, de sloop van de schermen en de plaatsing van de bruggen, hebben we nu het ergste werk nu gehad”, zegt de Mos. “We zijn nu vooral bezig met het afwerken van de bruggen en bouwen van de staanders en liggers van de viaducten. In totaal gebruiken we 700 prefab liggers van Spanbeton. Die zijn een jaar van tevoren begonnen met de productie. Zij kunnen er twee per dag maken en wij gaan er zeven per dag leggen.”

Naar verwachting kan VolkerRail in januari beginnen met de bovenbouw waarna aan het einde van 2021 de aansluitingen op het bestaande spoor gemaakt kunnen worden. Vanaf dat moment moet het Theemswegtracé ook meteen in gebruik worden genomen, omdat de bestaande route via de Calandbrug dan niet meer te gebruiken is. “Waar nu vijftig treinen per dag kunnen passeren, gaan we straks richting de 200 treinen per dag”, zegt De Mos. “Dat is ook nodig vanwege de nieuwe terminals die gebouwd worden op de Maasvlakte. De groei die daar plaatsvindt wil je niet via de weg opvangen.”

De tekst loopt door onder de foto.

Havenspoorlijn Rotterdam

Het huidige spoor wordt na de opening van het Theemswegtracé afgebroken. De Calandbrug heeft het einde van zijn technische levensduur bereikt, maar krijgt na de definitieve buitendienststelling van het spoor een opknapbeurt en wordt vervolgens overgedragen aan Rijkswaterstaat. Er komt waarschijnlijk een verbindingsweg te liggen op de plaats van het spoor, maar plannen daarvoor zijn nog in de maak.

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Uw abonnement helpt onze journalisten bij het zoeken naar de waarheid in de spoorsector.

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding ‘eerste maand gratis.

start 1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.