Duurzame dwarsligger, foto: ProRail

Proeftuin met duurzame dwarsliggers in Zwolle

ProRail heeft vorige week in het spoor tussen Zwolle en Heino een proeftuin ingericht met vier verschillende soorten alternatieve, duurzame dwarsliggers. Het gaat om een proef van twee jaar, waarbij de toepasbaarheid van de dwarsliggers wordt getest en tevens gekeken wordt naar de mate van geluids- en trillingsreductie. 

Eén ligger is gemaakt van zwavelbeton, één van gerecycled kunststof en twee anderen van verschillende soorten composiet. Volgens ProRail gaat het om dwarsliggers die duurzamer zijn dan de breed toegepaste betonnen NS90-dwarsligger. De laatste dwarsligger werd vorige week door aannemer Swietelsky in het spoor gelegd. Het doel van de proeftuin is om te kijken hoe de alternatieve dwarsliggers presteren in het Nederlandse spoor. Daarnaast wil ProRail ook kijken of trillingen en geluid kunnen worden teruggedrongen.

Aankondiging proeftuin

ProRail kondigde de proeftuin aan via TenderNed, waarna meerdere partijen interesse toonden. Projectmanager Innovatie Lisette van Duin is vanuit ProRail verantwoordelijk voor de proeftuin. “We waren daarbij op zoek naar leveranciers die al een bestaand product hadden dat direct toepasbaar is. Het voordeel van een proeftuin is dat we de markt kunnen uitdagen om met innovatieve ideeën te komen die nog niet onder de specificaties vallen.”

De spoorbeheerder wil in twee jaar tijd onderzoeken hoe de dwarsliggers functioneren als ze in het spoor liggen. “Omdat er treinen over deze dwarsliggers rijden, moeten ze wel voldoen aan bepaalde veiligheidseisen. We hebben criteria opgesteld die in verificatietabellen zijn opgenomen. De dwarsliggers van diverse geïnteresseerde partijen werden hierop getoetst en daarbij vielen een aantal liggers af. Uiteindelijk zijn er vier duurzame dwarsliggers geselecteerd die in de baan zijn gelegd.”

Tekst loopt verder onder afbeelding.Duurzame dwarsligger, foto: ProRail

Data analyseren

“Iedere maand vinden er visuele inspecties plaats van de dwarsliggers. Op een later tijdstip willen we sensoren op alle dwarsliggers plakken. We willen daarbij verschillende data analyseren zoals de doorbuiging, de temperatuur enzovoorts. Dit gaan we vervolgens vergelijken met de NS90-dwarsligger.” Een van de leveranciers heeft al sensoren op zijn dwarsliggers bevestigd.

Volgens Van Duin is het voor het eerst dat zoveel dwarsliggers tegelijkertijd worden getest. De deelnemende leveranciers leveren kosteloos hun dwarsliggers, ProRail zorgt voor het stuk spoor waar de dwarsliggers getest worden. De proeftuin wordt gefinancierd door de Klimaatenveloppe, een subsidieregeling van de overheid.

Het uiteindelijke doel van de proeftuin is om duurzame dwarsliggers te hebben die door de aannemers als alternatief voor de standaard betonnen dwarsligger toegepast kunnen worden in het Nederlandse spoor. Op dit moment liggen er 170 dwarsliggers per 100 meter spoor in Nederland. Ons land telt in totaal zo’n zevenduizend kilometer spoor. “In tegenstelling tot wat diverse media vorige week meldden heeft ProRail niet als doel om de betonnen dwarsligger overal te vervangen. Het doel is dat we ook alternatieven voor de betonnen dwarsligger hebben. Daarnaast verwachten we dat de dwarsliggers gemaakt van ander materiaal beter trillingen reduceren. Dit moet de proef echter nog uitwijzen.”

Specificaties aanpassen

De proeftuin maakt het op termijn mogelijk om de specificaties voor dwarsliggers, die zijn toegestaan voor het Nederlandse spoor, aan te passen of te verruimen. “Dit geeft meer leveranciers de kans om met andere typen dwarsliggers te komen. Sommige van de dwarsliggers die nu onderdeel uitmaken van de proeftuin worden bijvoorbeeld al wel in Duitsland of België toegepast, maar nog niet in Nederland.”

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

2 reacties op “Proeftuin met duurzame dwarsliggers in Zwolle”

Loek van der Heide|15.07.19|15:07

(‘proeftuin spoorliggers Zwolle-Heino-wijhe….)
Een leuk experiment met aaibare naam… voor Prorail….
Hoe zit het dan met de gewenste herstelverdubbeling Olst-Deventer,
die op last vd Duitsers in 40-‘45 was opgebroken?
Prorail, gebruik dan de in te leggen aanvullende verdubbeling Olst Deventer
voor een Überprüfungs Strecke.
Kunnen ‘wij’. v.u. Lwd/Gng eens met omloop Deventer-Apeldoorn
Toch noch in Randstad Holland komen zonder geklooi met bussen
tussen Meppel. & ‘T Harde e.v…

Henry Mulder|16.07.19|03:23

Hr. v.d. Heide: Mis ik iets? Hoe kunt u, komende uit Lwd/Gng en veroordeeld om te bussen tussen Meppel en ’t Harde, de omloop Deventer/Apeldoorn gebruiken om in de randstand te komen? Dat vind ik knap.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.