Werkzaamheden Moerdijkbrug, foto: Hans Hendriksen van Sweco

ProRail: alle stakeholders betrekken vanwege ervaringen Moerdijkbrug

ProRail heeft van de problemen die tussen 2015 en 2016 op de Moerdijkbrug speelden geleerd om voortaan alle stakeholders te betrekken bij spoedoperaties op het spoor. Dat zegt Karin van Looij, manager onderhoud en operatie Regio Randstad Zuid bij ProRail. “Vroeger lieten we onze oren te veel hangen naar de reizigersvervoerders en DB Cargo. Nu spreken we met alle vervoerders voorafgaand aan een buitendienststelling.” De spoorbeheerder heeft door intensief samen te werken met de sector in 2017 de verstoringen op de spoorbrug verholpen.

SpoorPro behandelt deze maand twee hoofdpijndossiers op het spoor die zijn opgelost: de spoortunnel in Barendrecht en de Moerdijkbrug. Vandaag deel twee over de herstelwerkzaamheden aan de Moerdijkbrug.

In Barendrecht werkte ProRail in 2015 en 2016 intensief samen met de gemeente, veiligheidsregio, brandweer en vervoerders om de onterechte blussingen in de tunnel te verhelpen. “Deze aanpak hebben we herhaald bij het verhelpen van de verstoringen op de Moerdijkbrug die zich in ongeveer dezelfde periode afspeelden”, aldus Van Looij. “Normaal gesproken gingen we eerst het plan uitwerken en daarna in gesprek met stakeholders. Dit idee hebben we los gelaten en we besloten om voortaan parallel met elkaar in gesprek te gaan. Dit was een spannend proces, want NS-reizigers hebben andere wensen dan goederenvervoerders en hun klanten.”

Verstoringen treinverkeer

Problemen op de Moerdijkbrug hadden in 2015 en 2016 een enorme impact op het treinverkeer. In 2015 werden vanwege gebreken aan de rails op de brug 247 treinen opgeheven en 213 raakten vertraagd. In 2016 liep het aantal storingen op. In dat jaar werden er maar liefst 1465 treinen opgeheven en liepen 865 vertraging op. Door tijdelijke maatregelen voorafgaand aan het herstel van de brug en door het oplossen van de problemen werd de hinder in 2017 vrijwel tot nul gereduceerd. Alleen een storing na de vernieuwingswerkzaamheden van het spoor op de brug in augustus zorgde nog voor uitval en vertraging van het treinverkeer.

(Tekst loopt door onder afbeelding)Storingen Moerdijkbrug, bron: ProRail

Ingegoten spoor

Op de Moerdijkbrug is in 2003 een voor die tijd nieuwe methode toegepast, waarbij de spoorstaven werden ingegoten in een rubberen laag. Hoewel het ingieten van de spoorstaven een tijdrovende klus is, verlengt deze methode de levensduur van de rails en de brug zelf. Over de spoorbrug rijden ruim twintig verschillende vervoerders, waarvan een aantal met zware goederentreinen van en naar de Rotterdamse haven rijdt. Daardoor is de belasting van het spoor en de brug op deze route erg hoog.

“We stelden in 2003 vast dat als er niet zou worden ingegrepen, dat de verwachte levensduur van de brug niet zou worden gehaald. De levensduur was minstens honderd jaar”, legt Van Looij uit. “Daarom besloten we om de methode van het ingegoten spoor toe te passen. Daarmee werden de trillingen opgevangen, waardoor zowel de spoorstaven als de brug eronder wordt beschermd. Op dat moment was de verwachting dat er de eerste dertig jaar geen problemen zouden zijn.”

Spoedoperatie

“In 2013 werden alle spoorlassen op de Moerdijkbrug vervangen”, vertelt Van Looij. “In 2015 traden echter al de eerste storingen op door schade aan de spoorstaven. In de loop van 2016 kwam dit nog een paar keer voor. Uit nader onderzoek bleek dat de degeneratie (slijtage, red.) van de spoorlassen veel sneller verliep dan normaal.”

“We probeerden in overleg met de vervoerders een buitendienststelling te plannen om de slijtage aan te pakken, maar dit kregen we niet voor elkaar”, aldus Van Looij. Dat leidde ertoe dat er tussen woensdag 13 april en vrijdag 15 april een spoedoperatie moest plaatsvinden, omdat het spoor anders niet meer veilig berijdbaar zou zijn. Dit leidde tot grote woede onder de private spoorgoederenvervoerders en operatoren in Nederland zoals RFF, Locon en LTE die niet waren betrokken bij de gesprekken. Het verzoek van hen om de herstelwerkzaamheden in het weekend te laten plaatsvinden, werd door ProRail naast zich neergelegd.

Gevolgen goederenvervoer

Vanwege deze werkzaamheden konden er geen treinen over de Brabantroute rijden, waar de Moerdijkbrug deel van uitmaakt. 226 goederentreinen moesten worden omgeleid. Diverse treinen moesten worden geannuleerd en verladers kregen te maken met langere transitotijden en vertraagde aanlevering van lading.

Voor brancheorganisatie RailGood was de maat vol. De vertegenwoordiger van de private goederenvervoerders en operatoren diende een klacht in bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Hans-Willem Vroon van RailGood: “De Moerdijkbrug was jarenlang een probleem dat maar niet opgelost werd. Deze spoedoperatie en de wijze waarop deze kortstondig er zonder tijdig en goed overleg doorheen werd geduwd door ProRail was voor ons de druppel die de emmer deed overlopen.”

De ACM stelde RailGood in het gelijk en oordeelde dat bij de brancheorganisatie aangesloten vervoerders te laat werden betrokken bij de werkzaamheden aan de Moerdijkbrug. ProRail beloofde naar aanleiding van het besluit van ACM voortaan alle spoorvervoerders “gelijktijdig te betrekken” bij spoedoperaties aan het spoor.

Langetermijnoplossing

Er moest vervolgens nog een langetermijnoplossing komen voor de spoorbrug, zodat het treinverkeer hier de komende decennia veilig over kon rijden. Deze oplossing bestond uit het vernieuwen van het spoor op de brug en het verminderen van het aantal lassen. Inmiddels was duidelijk dat we deze oplossing in samenwerking mer alle belanghebbenden moesten oppakken”, vertelt de manager onderhoud en operatie. “We hebben in samenspraak met alle vervoerders besloten om in augustus 2017 het spoor drie weken buiten dienst te stellen. Dit was een spannend proces, want NS-reizigers hebben andere wensen dan goederenvervoerders en hun klanten.”

Vroon: “We zijn van een klacht naar een intensieve samenwerking gegaan. Uit het besluit van ACM is gebleken dat bij het plannen van een spoedoperatie of buitendienststelling tijdig alle partijen daarin moeten worden meegenomen. De klanten van het spoorvervoer kunnen dan tijdig worden geïnformeerd en treinen kunnen voorspelbaar en met een betere kostenbeheersing worden omgeleid via alternatieve routes. Een herstelplan moet op tafel worden gelegd en besproken. Het is goed dat door het besluit van ACM hierover duidelijke jurisprudentie is geformuleerd.”

Stakeholders betrekken

Van Looij: “Mooi is dat we van de twee cassussen (Barendrechttunnel en Moerdijkbrug, red.) zo veel hebben geleerd. De grootste les voor ProRail was: betrek alle stakeholders. Dit heeft ons er toe gebracht dat alle belangen op een evenwichtige manier worden meegenomen.”

“ProRail is de zaken na de spoedoperatie in april op een andere manier gaan aanpakken”, vult woordvoerder Coen van Kranenburg aan. “We voerden terwijl er nog aan het ontwerp werd gewerkt druk overleg met vervoerders en reizigersorganisaties. Volgens de oude methode had het zeker twee jaar geduurd.”

“Het toont – net als in het dossier Barendrechttunnel – aan dat ProRail door te luisteren naar anderen en door af te wijken van de gebaande paden een schijnbaar onoverkomelijk probleem met hulp van alle belanghebbenden heeft opgelost. Dat is een les waar wij zelf en de sector nu bij andere issues die we tegenkomen veel profijt van hebben.”

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en adjunct-hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.