Betuweroute, goederenlijn

‘Visie ontbrak bij aanleg goederenspoorlijn Betuweroute’

De bouw van de Betuweroute was een doel op zich, waarbij een visie ontbrak over voor welk probleem de goederenspoorlijn een oplossing moest bieden. Tot die conclusie komt onderzoeker Hans Boom op grond van een reconstructie van de ontstaansgeschiedenis van de goederenspoorlijn. Boom promoveerde vrijdag op dit onderzoek aan Tilburg University.

Boom werkte tussen 1992 en 1995 als projectmanager van het politieke besluitvormingsproces over de Betuweroute bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De aanleg van de goederenspoorlijn kostte zo’n 4,5 miljard.

Reconstructie

Boom maakte een reconstructie van de totstandkoming van deze megaprojecten aan de hand van zo’n vijftig interviews en documentatie. Boom: “De gesprekken werden zonder voorwaarden vooraf of vragenlijsten gevoerd: bij zo’n ‘archeologisch’ onderzoek weet je wel waar je kunt zoeken maar niet wat je tegenkomt.”

Voor beide projecten gold volgens de onderzoeker dat het eigenlijke beginpunt veel eerder plaatsvond dan menigeen dacht. De visies en uitgangsposities werden al in vroegere stadia geformuleerd, maar de toepasbaarheid werd volgens Boom niet meer getoetst. De eerste projectstappen verdwenen uit beeld, zodat een duidelijke visie bij de start totaal ontbrak. Het doel van de projecten speelde na de lancering al snel geen rol meer, concludeert Boom. Bij de Betuweroute werd het middel doel van de implementatie.

Politieke besluitvorming

De besluitvorming in Haagse arena’s richt zich bij voorkeur op het ‘wat’, het ‘hoe’ en de financiën, stelt de onderzoeker. “De politieke aandacht voor het ‘waartoe’, de impact en de beoogde output van de ingeslagen wegen vervaagt al snel. Besteed daarom meer aandacht en tijd aan het tot stand brengen van een visie waarop projecten moeten stoelen.” Plannen moeten volgens hem niet te snel worden dichtgetimmerd met knellende kosten- en batenanalyses, waardoor onomkeerbare beslissingen worden gemaakt.

Hans Boom schreef eerder samen met Marcel Metze het boek ‘De Slag om de Betuweroute, het spel langs de lijn’.

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is de vaste journalist van SpoorPro en hoofdredacteur van de vakwebsites van ProMedia Group.

4 reacties op “‘Visie ontbrak bij aanleg goederenspoorlijn Betuweroute’”

Arco Sierts|02.11.17|11:03

Exact hetzelfde gebeurd nu ook weer met de invoering van ERTMS/ETCS.

Komende maandag 6.11 bestaat de Motie-Cramer/Roemer 10 jaar. Huh? Welke motie? Precies: dat bedoel ik. Niemand is serieus bezig met de doelen, alles draait om technische invoering van fysieke systemen. ERTMS is het zoveelste bewijs dat het spoor alle techniek vanuit de techniek zelf beschouwt, ipv de techniek strategisch stuurt vanuit dienst-, product- en procesperspectief.

Ronald van Onselen|02.11.17|12:53

Ik ken niet alle onderzoeken maar m.i. was er wel een concept dat draagkrachtig was maar dat is mislukt omdat a Duitsland leek te willen meewerken maar dat niet deed (Hamburgse havenbelangen) en b de aftakkingen vanaf de Betuwelijn naar het noorden en zuiden waren niet/niet voldoende onderbouwd. In ieder geval had eerst meer overleg met de betrokken provincies en gemeenten moeten plaatsvinden.

Ronald van Onselen|02.11.17|12:57

Ik ken niet alle onderzoeken maar er was wel een onderbouwd concept. Echter de DB werkte mondeling wel mee maar niet daadwerkelijk (havenbelangen Hamburg en geen prioriteit).Verder was voorzien in 2 aftakkingen naar het noorden en zuiden maar5 vanwege geen/te weinig overleg met provincies en gemeenten en een magere onderbouwing was dit de tweede te voorziene!tegenslag.

Wim-Monique De Rijk|02.11.17|13:08

Intermediair heeft hierover in 1996 al een interessant artikel geschreven: “De machtigste lobby van Nederland”. De titel zegt genoeg.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.