Directeur ERTMS Wim Fabries van het ministerie van Infrastructuur en Milieu

Wim Fabries: rekening houden met ‘upgrade’ naar ERTMS Level 3

Nederland gaat klip en klaar ERTMS Level 2 uitrollen, maar in het aanbestedingsproces wordt er rekening gehouden met een toekomstige ‘upgrade’ naar Level 3. Dat zegt directeur ERTMS Wim Fabries van het ministerie voor Infrastructuur en Milieu. “Wat buitenstaanders zich weinig realiseren is dat als een product morgen te koop is, het niet vandaag daadwerkelijk in de systemen te integreren is. Techniek en operatie zijn twee afzonderlijke dingen, daarom is het van belang dat we nu doorgaan op de ingeslagen weg.”

Wim Fabries geeft op 28 maart een presentatie over de uitrolstrategie van Nederland tijdens de ERTMS-conferentie in de Jaarbeurs in Utrecht.

Aanbesteding contracten

Het Europese spoorsysteem ERTMS ligt in Nederland al op de Hanzelijn, de Betuweroute, de spoorlijn Amsterdam-Utrecht en de HSL Zuid. Er is gekozen om de contracten voor de levering van de systemen voor het spoorwegmaterieel en de infrastructuur apart aan te besteden. Op dit moment zit het programmabureau ERTMS in de afronde fase van de totstandkoming van de technische documenten over hoe het beveiligingssysteem wordt gebouwd. “Als we weten hoe het er uit ziet, dan kunnen we de businesscase updaten, bieden we de documenten ter review aan en moet het Kabinet een besluit nemen. Na bespreking in de Tweede Kamer, kan het worden aanbesteed.”

“We moeten bij de dingen die we nu doen kijken naar hoe dit past in de bestaande infrastructuur en vooruitkijken. Tegelijkertijd moeten we ook het advies uit de Fyra-enquête opvolgen en kiezen voor proven technologie. Als ik nu kijk, dan is Level 3 nog geen bewezen technologie. We zijn nu bezig met de voorbereiding van ERTMS Level 2 met Baseline 3.”

ERTMS Level 3

ProRail onderzoekt op dit moment samen met Network Rail en SNCF de mogelijkheid om een ‘hybride ERTMS Level 3’-variant op het spoor toe te passen. Naar verwachting wordt er in oktober van dit jaar gestart met live testen op een tracé van Network Rail in Engeland. De verwachting is dat met de uitrol van deze variant de kosten lager zullen uitvallen en dat er een grotere capaciteitswinst wordt behaald dan met Level 2. Bij Level 3 verdwijnt de baangebonden detectie en de bekabeling, waardoor de kosten van de installatie lager uitvallen. Treinen geven zelf hun positie en lengte door via het communicatiesysteem voor het spoor GSM-R. Dit zorgt ervoor dat de treinen korter achter elkaar kunnen rijden.

“Ik kijk met belangstelling naar deze ontwikkelingen, ook in Engeland. We houden onze ogen hiervoor open. We houden rekening met de komst van Level 3 in de toekomst door hiervoor in de aanbestedingen mogelijkheden in te bouwen, opdat we kunnen overstappen zodra we daar klaar voor zijn.”

Personeelbezetting

Een belangrijk aandachtspunt voor de ERTMS-uitrol is de ‘bemensing’. “Voor ons eigen programmabureau zijn we er goed in geslaagd om voldoende deskundigen aan te trekken. Als het programma is afgerond, dan vliegen ze weer uit naar hun moederbedrijven, waarmee kennis behouden blijft. In Denemarken is het overgrote deel van de deskundigen die aan de uitrol van ERTMS werken ingehuurd. Daar stroomt alle kennis straks weer weg. Dat is in Nederland niet het geval.”

“Waar we ons wel zorgen over maken is de bulk aan mensen die we nodig hebben als we ERTMS eenmaal gaan installeren op het spoor. Deze zorg wordt groter als bijvoorbeeld Duitsland op hetzelfde moment als Nederland start met de uitrol.”

Er moeten op grote schaal spoormedewerkers opgeleid worden om met ERTMS te gaan werken, zoals machinisten, treindienstleiders en spoormonteurs. Het beheer van het spoor zal straks anders verlopen en het is goed om af te spreken hoe dit er uit gaat zien voor de eerste lijn, tweede lijn en derde lijn.”

“Er ontstaat straks bijvoorbeeld een grote behoefte aan spoormonteurs. Hier zou nog wel eens een tekort in kunnen ontstaan. Dit beroep verandert met betrekking tot de beveiliging straks met de komst van ERTMS. Bij het huidige beveiligingssysteem ATB is alles lokaal georganiseerd, wat betekent dat monteurs ter plaatse moeten gaan om iets te repareren. Bij ERTMS gaat het veel meer om het herstellen van storingen op afstand.”

Andere werkwijze spoorpersoneel

Voor machinisten en treindienstleiders verlopen de processen straks ook anders, vertelt Fabries. “Als een trein stil komt te staan, dan ziet het proces er voor een machinist heel anders uit. Het is belangrijk dat we hier veel tijd aan besteden. Zij moeten weten hoe ze een trein weer aan de praat krijgen als deze stil komt te staan. Machinisten moeten het ERTMS-systeem begrijpen. Dat geldt ook voor de treindienstleiders, de vrijgave van blokken werkt namelijk onder ERTMS heel anders dan onder ATB.

Het ERTMS-programmabureau gaat de opleidingen faciliteren door de stof te definiëren. “De spoorbedrijven leiden hun medewerkers vervolgens zelf op. Wij bedenken de leerstof vanuit het perspectief van de machinist en de treindienstleiders. Dit doen we op basis van de gesprekken die we eerder met deze spoormedewerkers hebben gevoerd.”

De uitrol van ERTMS in de spoorinfrastructuur start op twee plekken in Nederland, onderverdeeld in Perceel Noord en Perceel Zuid. In Perceel Noord begint de uitrol op de spoortrajecten rondom Haarlem. In het zuidelijk perceel wordt gestart met het traject Kijfhoek-Roosendaal. Daarna volgen andere spoortrajecten.

 “We hebben bij alle keuzes die we hebben gemaakt gekeken naar de wensen van onze stakeholders. Op basis van de input vanuit de markt hebben we bijvoorbeeld ook het traject Venlo-Eindhoven aan de uitrolstrategie toegevoegd.”

Oplevering ERTMS

Naar verwachting duurt de aanbesteding één tot twee jaar. De aanbesteding zal starten na bespreking in de Tweede Kamer, volgend op een Kabinetsbesluit. Na de contractering wordt het systeem in detail ontworpen, gebouwd, aangelegd en getest. Naar verwachting is daar vier jaar voor nodig. De oplevering van het eerste baanvak staat vooralsnog gepland voor 2023. Een intensief test- en proefbedrijf, deels in een lab en deels buiten, wordt naar verwachting afgerond in 2024. Daarna kunnen de eerste twee trajecten in gebruik worden genomen.

Directeur ERTMS Wim Fabries van het ministerie voor Infrastructuur en Milieu geeft op 28 maart een presentatie tijdens de RailTech Europe 2017 ERTMS-conferentie. Bezoek de congrespagina voor meer informatie: http://www.railtech.com/railtech-2017/conference/

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.