Opening vernieuwd Utrecht Centraal, foto: ProRail

Vernieuwd Utrecht Centraal klaar na intensieve verbouwing

Het vernieuwde station Utrecht Centraal is na jaren intensief verbouwen eindelijk klaar en is woensdag officieel geopend door staatssecretaris Sharon Dijksma, directeur Pier Eringa van ProRail, directeur Roger van Boxtel van NS en wethouder Victor Everhardt van de gemeente Utrecht. Het nieuwe en ruimer opgezette station heeft een capaciteit van honderd miljoen reizigers per jaar. Ingenieursbureau Movares was veertien jaar geleden al betrokken bij de planvorming voor de verbouwing van de OV-terminal en het gebied daaromheen. Hoofdconstructeur Jan Faber en projectmanager Rudolf van Aken van Movares blikken terug. 



Faber: “Het was geweldig om vanaf de allereerste dag dat Benthem Crouwel Architects (BCA) het ontwerp ging maken mee te denken met de integratie van architectuur, constructie en installaties.” Van Aken: “Het is mooi om te zien dat zo’n groot en complex project gestaag vorm krijgt, terwijl het station ‘gewoon’ blijft functioneren.”

Openbaar vervoersknooppunt

Utrecht Centraal is het openbaar vervoer-knooppunt van Nederland met dagelijks 280.000 reizigers. Dagelijks passeren meer dan 1500 treinen het station. Rondom het station zijn de sporen recht gelegd door wissels te verwijderen en vernieuwd. Daardoor kunnen treinen het station sneller in- en uitrijden, waardoor het knooppunt klaar is voor het Programma Hoogfrequent Spoor.

Movares is vanaf het begin van het grote spoorproject betrokken bij de engineering. Het ingenieursbureau heeft in samenwerking met architectenbureau BCA alle ontwerpen gemaakt: constructief, bouwkundig, installaties en conditionering. De onderneming werkte samen met BCA de planningen en faseringen uit, de bouwkosten en bestekken en contracten. Daarnaast ondersteunde Movares opdrachtgever ProRail bij de uitvoering. In totaal leverden honderden Movares-professionals gedurende veertien jaar een belangrijke bijdrage aan de OV-terminal en de omgeving.

Aanbesteding ingenieursdiensten

Movares won in 2003 de aanbesteding voor de ingenieursdiensten van Utrecht Centraal. Faber: “We waren al betrokken bij de OV-terminal  op het moment dat het Rijk besloot dat alleen de heel grote architectenbureaus eraan mochten werken. Toen vervolgens de engineering werd aanbesteed, wilden we heel graag deze opdracht hebben, zeker omdat het in de ‘voortuin’ van ons eigen kantoor plaatsvindt. Het is geweldig om aan dit station te mogen werken.”

Van Aken: “Utrecht Centraal is een mooie en grote open ruimte geworden waar je veel overzicht in hebt. Het eens zo rommelige en gesloten stationsgebied transformeert langzaam in een veel mooiere en meer toegankelijke plek met de OVT daarin als het centrale punt.”

Jan Faber van Movares
Hoofdconstructeur Jan Faber: “De werkzaamheden vinden in de ‘voortuin’ van ons eigen kantoor plaats.”

Projectfase

“Ik vind het bijzonder dat het lukt om al die veranderingen voor elkaar te krijgen in een zo druk en compact gebied. Met zoveel verschillende betrokken partijen moet je als adviseur goed in de gaten houden wie welk belang heeft en wie welke rol vervult. Omdat we al vanaf de start van het ontwerp betrokken zijn weten onze collega’s ondanks de vele stakeholders en wijzigingen gedurende de jaren wel steeds de juiste adviezen te geven”, vertelt Van Aken.

Faber: “We hebben goede afspraken met alle disciplines en BCA hebben kunnen maken om de lijnen kort te houden en goede tekenafspraken te maken. Zodoende konden we alle tekeningen gezamenlijk gebruiken in alle projectfasen. Tot op heden plukken we daar nog de vruchten van, want zo gaandeweg komen er nog steeds kleine aanpassingen.”

Verbouwing treinstation

Utrecht Centraal bleef tijdens al deze werkzaamheden gewoon in gebruik. De verbouwing van het treinstation werd daarom opgeknipt in zes bouwstappen. Reizigers werden via steeds veranderende looproutes naar hun bestemmingen geleid. Tijdens de bouw moest alles blijven functioneren. 

“Achter de schermen is daarvoor veel werk verzet en zijn slimme oplossingen bedacht, die vaak alleen voor de tijdelijke situaties nodig waren”, aldus Van Aken. “De reizigers zagen daar maar weinig van. Soms waren er spectaculaire tests nodig zoals de praktijkproef in het Railcenter in Amersfoort.”

“Voor de brandwerendheid van de vloer van de OVT is ooit het plan ontwikkeld om sprinklers boven de sporen te monteren, om in geval van een brandende trein de brand te kunnen vertragen. Uiteindelijk bleek dit niet nodig omdat de betonnen vloer voldoende brandwerend is. De vraag bij de sprinklers was of dit niet tot kortsluiting zou leiden als ze op de onder spanning staande bovenleidingen sproeien. Er was maar één manier om dat zeker te weten:  in een praktijkproef met een brandspuit op een meter afstand van de bovenleiding testen wat er gebeurt… En gelukkig had het geen effect!”

Rudolf van Aken van Movares
Projectmanager Rudolf van Aken
: “Soms waren er spectaculaire tests nodig.”

Winkels en horeca

Naast de installaties voor de transferfunctie, zoals de verlichting, sprinklerinstallatie, brandmeldingsinstallatie en het cameratoezicht, ontwierp Movares ook de installaties voor de winkels en horecagelegenheden. 

Bij het ontwerpen van de installaties is veel aandacht besteed aan het inpassen ervan in de architectonische ambities. Omdat zoveel mensen gebruik maken van het station kreeg (brand-)veiligheid een hoge prioriteit. Om het treinstation en de omgeving voor reizigers veilig te maken stelde Movares een integraal veiligheidsontwerp op. Dit ontwerp is de basis voor alle deelprojecten in de stationsomgeving.

Bekijk hier de fotogallery van het vernieuwde station (bron: Movares).

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

4 reacties op “Vernieuwd Utrecht Centraal klaar na intensieve verbouwing”

Wiebe Goossen|09.12.16|01:35

Mooi kunststukje weer! Langzamerhand worden de resultaten van de inspanningen steeds meer zichtbaar. Hulde!

Evert Bouws|10.12.16|23:46

Eigenlijk is Utrecht Centraal nog lang niet klaar. Het stads- en streekvervoer moet zich behelpen met een ontoereikend busstation en een tramhalte ver buiten het stationscomplex. De grote fietsenstalling is er nog niet en de taxistandplaats is nauwelijks vindbaar. Het heeft ongetwijfeld voordelen, dat er minder wissels zijn en vooral dat de oorspronkelijke wirwar van sporen is gesaneerd, maar dat maakt het station ook minder flexibel in geval van stremmingen.

Michiel Zelvelder|15.12.16|13:44

ik vind het vreemd dat het station gereed zou zijn voor PHS. In de spits ondervind de reiziger in de centrale hal hinder van het ontbreken van een goede mogelijkheid om zich snel te verplaatsen. Dit komt mede door de obstakels die zijn geplaatst tussen de ingang van het station en de toegangen tot de perrons. Vele reizigers worden gedwongen gebruik te maken van de centrale hal,omdat de Noordtunnel niet aansluit op alle perrons en de middentunnel niet meer naar buiten het station loopt.

bartrazin|17.12.16|17:31

Hulde aan de aannemers al vind ik dat de nieuwe hal er kil en zakelijk uitziet met een verkeerd gekozen kleur LED verlichting(die dingen die zo lang gaan volgens de leverancier maar ik weet intussen beter en heb diverse al naar het vierkant archief kunnen sturen).
Persoonlijk was 3000 Kelvin een sfeer vollere hal opgeleverd maar ik vond de oude blauwe kleur ook mooi maar ja het moest veranderen en verandering is altijd goed?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.