Spurt-trein, Arriva

‘Regionaal spoorvervoer de dupe van tekorten bij ProRail’

Het regionaal treinvervoer buiten de Randstad lijkt te moeten bloeden voor de tekorten die bij ProRail zijn ontstaan. Dat zeggen de ChristenUnie en de SP. Vorige week bleek dat ProRail tot en met 2028 een tekort heeft van een half miljard. Staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu noemde bezuinigingen op regionale spoorlijnen als een van de mogelijke oplossingen om het gat in de begroting te dichten. Ook de lokale overheden zijn inmiddels in opstand gekomen tegen de plannen.

“Nadat de staatssecretaris de provincies voor miljarden aan plannen heeft laten maken voor het verbeteren van het regionaal vervoer, blijkt ze nu praktisch geen geld te hebben om een plan uit te voeren”, aldus Tweede Kamerlid Arie Slob van de ChristenUnie. “Als er echt geen geld blijkt voor investeringen, raakt dat de reizigers van Groningen tot Gelderland en Overijssel tot Limburg keihard. Ik wil van de staatssecretaris weten hoe we, gegeven die situatie, oog kunnen houden voor het vervoer in de regio’s buiten de randstad.”

Vorige week werd bekend dat ProRail in het budget voor spoorprojecten en spooronderhoud  een half miljard tekort komt. Dat bleek uit een doorlichting van de financiën van de spoorbeheerder door onafhankelijk onderzoeksbureau PwC. Om het tekort op te vangen zijn er verregaande maatregelen nodig. Zo zouden spoorwerkzaamheden deels weer naar de dag worden verplaatst en mogelijk regionale lijnen uit het hoofdrailnet geschrapt.

Regionale spoorlijnen

In het rapport van PwC werd het afstoten van de regionale lijnen Harlingen Haven – Leeuwarden, Leeuwarden – Stavoren, Zwolle – Kampen, Geldermalsen – Dordrecht, Mariënberg – Almelo, en Apeldoorn – Zutphen van het hoofdrailnet als oplossing genoemd voor de tekorten. Daardoor hoeft het Rijk niet meer de kosten voor onderhoud voor haar rekening neemt.

SP-Kamerlid Farshad Bashir: “Het is ondenkbaar dat de tekorten bij ProRail zo worden opgelost. Dagelijks maken vele duizenden reizigers gebruik van deze lijnen, zoals bijvoorbeeld de lijnen in Friesland tussen Leeuwarden-Harlingen Haven en Leeuwarden-Stavoren. Deze zijn regionaal van groot belang. Het afstoten hiervan is onacceptabel.”

Tweede Kamer

De provincie Gelderland stuurt namens de provincie Overijssel, gemeenten Arnhem en Nijmegen en de regionale vervoerders een pittige brief naar staatssecretaris Mansveld. Daarin reageren de lokale overheden op de berichten dat er geen meer geld wordt geïnvesteerd in regionale spoorprojecten voor de lange termijn. Donderdag wordt tijdens de landelijke spoortafel gesproken over de toekomst van het regionale spoor.

Mansveld wordt volgende week tijdens een AO Spoor in de Tweede Kamer het vuur aan de schenen gelegd over de financiële tekorten bij ProRail en de samenwerking tussen het ministerie en de spoorbeheerder.

Arie Slob stelde de volgende Kamervragen over deze kwestie aan de staatssecretaris:

1. Kent u het bericht ‘Gelderland woedend: Mansveld veegt verbetering Gelders spoor van tafel’ en ‘Provincies moeten bloeden voor tekort ProRail’?

2. Kunt u de Kamer zo spoedig mogelijk een overzicht sturen van alle door de provincies en vervoerders ingediende wensen voor de herijking inclusief een inschatting van de kosten van deze wensen?

3. Klopt het dat door de tegenvallers bij ProRail en door risicoreserveringen van de in totaal circa 900 miljoen investeringsruimte voor het spoor tot 2028 nog slechts 9 miljoen vrije ruimte resteert?

4. Klopt het dat er voor miljarden aan wensen is neergelegd en u slechts 167 miljoen beschikbaar heeft en dat dit bedrag naast de vrije investeringsruimte spoor van 9 miljoen is opgebouwd uit het benutten van vrije investeringsruimte regionaal/lokaal, het programma kleine functiewijzigingen en het programma kleine stations?

5. Klopt het dat u de 167 miljoen grotendeels wilt besteden aan extra geld voor de PHS-corridor A2 Amsterdam-Eindhoven, voor be- en bijsturing van ProRail, voor het voldoen aan arbo-normen op emplacementen en aan enkele MIRT-projecten en dat voor de regio’s slechts 2,6 mln studiegeld resteert en 12 mln voor “wayfinding” op de stations?

6. Klopt het dat u geen geld meer beschikbaar stelt voor de kwartierdienst op de Valleilijn en voor een volgende fase investeringen op de veel geplaagde spoorlijn Arnhem-Winterswijk? Klopt het dat u in totaal slechts 2 ton geld beschikbaar heeft voor studies voor Oost-Nederland maar geen geld hebt voor realisatie van deze studies?

7. Deelt u de mening dat er geen sprake mag zijn van A reizigers in de Randstad en B reizigers in de regio’s daarbuiten? Waaruit blijkt dit in uw voorstellen voor de herijking voor investeringen en spooronderhoud tot 2028?

8. Betekent het benutten van het programma kleine stations voor de herijking dat er stationsprojecten tot 2028 worden geschrapt? Kunt u aangeven welke stations tot 2028 nog worden gerealiseerd en welke stationsprojecten niet doorgaan?

9. Kunt u aangeven wat concreet de gevolgen zijn van uw herijking voor de projecten voor grensoverschrijdend spoor vanuit Groningen en Limburg waarvoor net EU-subsidies zijn toegekend voor onderzoeken? Betekent dit dat u tot 2028 geen geld heeft voor deze projecten en dat hierdoor deze projecten alleen kunnen worden gerealiseerd indien de regio’s het volledig zelf financieren? Zo ja, hoe kunt u dit verantwoorden aangezien uw ministerie zelf deze subsidie verzoeken heeft gesteund?

10. Klopt het dat er ook nog tekorten zijn voor de andere drie PHS-corridors zodat ook deze voor 2028 niet volledig kunnen worden gerealiseerd? Hoe groot zijn de financiële tekorten op PHS-corridors die niet worden gedekt door de herijking? Kunt u aangeven wat hiervan indicatief de gevolgen zijn voor de door u voorgestelde PHS-dienstregeling?

11. Kunt u dit uitleggen aan de reiziger die eerder al geconfronteerd is met uitstel van de realisatie van PHS van 2020 tot 2028 en nu nog jaren moet wachten op hoogfrequent spoorvervoer in de Randstad terwijl deze zelfde reiziger wel ziet dat voor miljarden euro’s de snelwegen rond de vier grote steden worden verdubbeld?

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.