Goederentrein op de Betuweroute, foto: Stefan Verkerk/ProRail

Hans-Willem Vroon over Noordtak: “Gemeenteraadsverkiezingen zijn geen reden voor pappen en nathouden”

De politiek moet beslissen of de Noordtak van de Betuweroute er wel of niet komt. Dit is nodig om concrete invulling te kunnen geven aan de modal shift van goederenvervoer van de weg naar spoor en water zoals vastgelegd in de Europese Green Deal, vindt Hans-Willem Vroon, directeur van belangenorganisatie RailGood. “Kiezen we voor de truck of voor echt duurzaam vervoer via het spoor?”, vraagt hij zich af.

Vroon reageerde op de uitspraak van staatssecretaris Vivianne Heijnen van IenW dat het ‘ook een optie is dat de Noordzak van de Betuweroute er niet komt’. Heijnen bracht onlangs een werkbezoek aan de Achterhoek en Twente. Ze sprak bezorgde omwonenden over de plannen om een noordelijke aftakking van de Betuweroute te realiseren. Diverse organisaties en gemeenten hebben hun zorgen geuit en er zijn Kamervragen gesteld door Lisa van Ginneken (D66) en zelfstandig Kamerlid Pieter Omtzigt.

EU Green Deal

“Laat de regering en staatssecretaris Vivianne Heijnen met hoge prioriteit én snel kristalhelder maken wat de concrete politieke inzet en bijbehorend budget is om de EU Green Deal te implementeren en wat er van de spoorsector concreet verwacht wordt in deze”, zegt Vroon. De Green Deal  is een strategie met een set aan maatregelen van de Europese Unie om Europa voor 2050 klimaatneutraal te maken. Het spoorvervoer speelt hier een belangrijke rol in.

Tevens moet er volgens de directeur van RailGood helderheid komen over hoe het realiseren van woningbouw in kansrijke spoor- en kanaalzones, zoals in het coalitie-akkoord staat, gecombineerd gaat worden met de omgevingseffecten van groeiend vervoer per spoor en over het water. “De regering moet nu echt keuzes gaan maken. Kiezen we voor de truck of voor echt duurzaam vervoer via het spoor?”

Noordtak Betuwelijn

Voordelen voor de spoorsector

De Noordtak biedt voordelen voor de spoorsector. Zo zou de noordelijke aftakking van de Betuweroute goed kunnen worden gebruikt om meer goederen te transporteren tussen Tilburg en China. Een goederentrein kan evenveel goederen vervoeren als ongeveer 40 tot 65 vrachtwagens, waardoor het veel minder vervuilend is voor het milieu.

Vroon wijst erop dat een van de doelstellingen van de Europese Green Deal is om het marktaandeel van het spoorgoederenvervoer in de EU fors te verhogen. Doelstelling is dat in 2050 het aandeel van spoor en water in het totale goederenvervoer in de EU 75 procent is. “Dit is goed voor de economie, de leefbaarheid en het klimaat”, benadrukt hij.

Over de huidige spoortrajecten groeit het aantal goederentreinen al jaren. Komende decennia wordt forse groei van het goederenvervoer per spoor in deze corridor voorzien. De routes van en naar grensovergang Bad Benthheim over het gemengde net gaan dwars door de steden en dorpen in de Randstad, Gelderland en Overijssel.

De Noordtak zou juist voor een forse vermindering van die overlast zorgen, vooral als de verbinding langs de A18/N18 wordt aangelegd en buiten de bewoonde gebieden om. De verbinding leidt bovendien tot een betere spreiding van de treinen over de drie belangrijkste grensovergangen met Duitsland, zorgt ervoor dat de Betuweroute wordt ontlast en de omgevingseffecten nemen substantieel af.

Ook zijn er voordelen voor het regionale vervoer en kan de Noordtak ervoor zorgen dat er directe treinen tussen Nijmegen/Arnhem en Twente rijden. In met name de Randstad ontstaat er door verplaatsing van de goederentreinen naar het Oosten veel ruimte voor intensivering van het openbaar vervoer op het spoor, ook om nieuwbouw langs het spoor direct per trein te ontsluiten.

Hiermee worden volgens Vroon miljardeninvesteringen in spoorinfrastructuur in de Randstad, waar ook nauwelijks ruimte voor is, vermeden. Het draagvlak in de Tweede Kamer is bovendien groot: de motie van de staatssecretaris om de Noordtak te realiseren, is door 148 Kamerleden ondersteund.

Inpassing in het landschap

Het argument van omwonenden dat de spoorverbinding niet in het landschap zou passen, begrijpt Vroon wel, maar dit is volgens hem niet terecht. De Noordtak zou parallel lopen aan A18/N18, dus het zou het landschap niet doorkruisen. Vrachtverkeer via de weg zorgt bovendien ook voor ‘ongelooflijk veel lawaaioverlast’ en stoot veel schadelijke stoffen uit.

Vroon wijst erop dat de aanleg van andere tracés van de Betuweroute en HSL-Zuid in het verleden ook zorgen voor verhitte discussies en dit lijkt volgens hem nu te herhalen. “De geluidshinder voor de omwonenden is destijds beperkt door het plaatsen van geluidsschermen, oplossingen die ook nu mogelijk zijn”, meent hij. “Net als bij de Betuweroute, moet de spoorlijn goed worden ingepast en moeten maatregelen worden getroffen om geluid en trillingen te beperken. En wegen, fietspaden en voetpaden ongelijkvloers worden gerealiseerd.”

Vroon heeft begrip voor de emoties van de bewoners van de Achterhoek, maar vindt dat de staatssecretaris scherpe keuzes moet maken en helderheid moet scheppen. “Van papier dat geduldig is, naar concreet koers zetten, eerlijke keuzes maken en uitvoeren. Dat de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht zijn, is geen reden om wederom, net als afgelopen 9 jaar, te pappen en nathouden. Nederland verdient beter.”

Noordtak Betuweroute, route N18/A18

Verzet tegen aanleg Noordtak

Niet iedereen is blij met de plannen voor de Noordtak. Zowel in Twente als de Achterhoek, verzetten maatschappelijke- en bewonersorganisaties zich tegen deze ‘Rotterdamse’ spoorlijn. Daarop stelden Kamerleden Van Ginneken van D66 en Pieter Omtzigt vragen aan de staatssecretaris en deden ze een appèl op haar om het gesprek met inwoners aan te gaan.

Een nieuwe goederenspoorlijn in de vorm van een noordelijke aftakking van de Betuweroute zou het “karakteristieke kleinschalige en hoogwaardige Twentse landschap aantasten en plaatselijk zelfs vernietigen”, schrijven de critici op de speciaal daarvoor in het leven geroepen website Geennoordtak.nl. Bovendien draagt een goederenlijn volgens de critici op geen enkele manier bij aan de leefbaarheid in en de bereikbaarheid van de regio.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Hendriëlle de Groot

2 reacties op “Hans-Willem Vroon over Noordtak: “Gemeenteraadsverkiezingen zijn geen reden voor pappen en nathouden””

Marc Busio|02.03.22|16:43

‘Kiezen we voor de truck of echt duurzaam vervoer per spoor?’ Vervang dat ‘we’ maar door ‘het bedrijfsleven’ en dan is het antwoord duidelijk: dat kiest voor de truck! De miljarden die 15 jaar geleden in de Betuweroute zijn gestoken hebben daar niets aan veranderd en de aanleg van een Noordtak zal daar ook niets aan veranderen. Goederenvervoer per spoor is te duur, te inflexibel en te langzaam . Het is nu eenmaal een 19e-eeuws transportmiddel dat op kunstmatige wijze deze eeuw heeft gehaald.

Illya Vaes|03.03.22|14:10

Ja, ALS je het vervoer via de weg blijft bevoordelen, DAN kiest het bedrijfsleven voor vrachtwagens, net als dat het voor kinderarbeid kiest als dat niet verboden is. Is dat een reden om daar geen sterk dwingende regels resp. omstandigheden voor te kiezen?
Staal op staal levert nog altijd de minste weerstand en kost dus de minste energie (of die nu elektrisch is of niet) en rubberbanden leveren de meeste fijnstof EN lawaai!
Veel plezier met de “flexibiliteit” als je niet meer kunt ademen…

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.