PortShuttle Rotterdam service

Vervoersmonitor ACM: geringe groei voor spoorgoederenvervoer

Na een verdubbeling van het netto vrachtvolume -in de periode tussen midden jaren negentig en 2008- zit er nagenoeg geen groei meer in het spoorgoederenvervoer in Nederland. Dat blijkt uit de Vervoersmonitor 2019 van de Autoriteit Consument en Markt. De opvolger van de Spoormonitor, die tot nu toe jaarlijks verscheen, meldt een netto volume van 42,6 miljoen ton aan goederen dat per trein werd vervoerd, dat is 2,4 procent meer dan in 2018.

Zowel het binnenlands als het totale internationaal transport over het spoor nam met respectievelijk 1 en 2,5 procent toe. De groei in het internationale vervoer werd gerealiseerd in de afvoer en doorvoer van goederen. De aanvoer van goederen uit het buitenland nam, net als in 2018, juist af. Duitsland is de belangrijkste bestemming van treinen vanuit Nederland. Van alle goederen die in 2019 vanuit Nederland naar het buitenland werden vervoerd had bijna driekwart als bestemming Duitsland.

In 2019 waren er zeventien spoorgoederenvervoerders actief op het Nederlandse spoor. DB Cargo is met een marktaandeel van 45 tot 50 procent veruit de grootste vervoerder van goederen op het Nederlandse spoor. Op afstand gevolgd door partijen als Lineas, Captrain, Rotterdam Rail Feeding, LTE en RTB Cargo met elk een marktaandeel van 5 tot 10 procent en samen goed voor 35 tot 40 procent van de spoorgoederenmarkt.

Treinkilometers

Het aantal treinkilometers voor goederenvervoer ligt een stuk lager dan dat van personenvervoer, 11,2 miljoen tegenover 153,6 miljoen voor reizigerstreinen. Daarmee wordt ongeveer 93 procent van de treinkilometers door personenvervoerders gereden. Het totaal aantal gereden treinkilometers toont volgens de cijfers van de ACM een licht stijgende trend.

Tonkilometers spoorgoederenvervoer 2019

De ontwikkeling van het aantal bruto tonkilometers voor reizigers- en goederentreinen laat voornamelijk voor reizigers een stijgende trend zien. Bruto tonkilometers worden zo berekend dat een trein met een gewicht van 100 ton die 10 kilometer over het spoor rijdt, staat voor 1000 tonkilometer. Het gaat om het bruto tonnage, ofwel voor goederentreinen het gewicht van de trein plus lading. Voor reizigerstreinen stijgt het aantal tonkilometers in de periode 2015-2018 met 8 procent vooral als gevolg van gemiddeld genomen grotere en dus zwaardere treinen. Voor goederen is sprake van een zeer geringe groei in tonkilometers. Het aantal tonkilometers voor goederentreinen bedraagt bijna 15 miljard tonkilometer tegenover circa 42 miljard voor reizigers.

Volume nagenoeg gelijk

Het volume, in miljoenen netto tonnen, van spoorgoederenvervoer ontwikkelt zich positief. Netto betekent dat het alleen gaat om de lading en dus niet om het gewicht van de trein zelf. In de periode medio jaren ‘90 tot en met 2008 is het aantal netto tonnen ruim verdubbeld. In de periode daarna is het spoorgoederenvolume per saldo nagenoeg gelijk gebleven. In 2019 werd 42,6 miljoen ton goederen per trein vervoerd. Het grootste deel betreft afvoer van goederen, met name afvoer vanuit de Rotterdamse haven.

Volume spoorgoederen 2019

In de Vervoersmonitor publiceert de ACM de belangrijkste cijfers voor de vervoersmodaliteiten bus, tram, metro en trein en het spoorgoederenvervoer. Deze Vervoersmonitor vervangt de Spoormonitor van de ACM. De verbreding van spoor naar vervoer is volgens de ACM nodig omdat de markt voor openbaar vervoer in de afgelopen jaren is veranderd. “Met de opkomst van Mobility as a Service (MaaS) wordt steeds meer gedacht in termen van reizen ‘van deur tot deur’”, aldus de ACM in het verslag. Daarnaast richt het toezicht van de ACM zich op alle OV-modaliteiten die in deze Vervoersmonitor zijn opgenomen.

Uit de monitor blijkt verder dat de omzet in het openbaar vervoer tussen 2015 en 2019 met ruim 20 procent is gestegen. De vervoerders  realiseerden in 2019 gezamenlijk 4 miljard euro aan reizigersinkomsten. Daarmee lag deze groei in verhouding hoger dan die van het aantal reizigerskilometers, waarvan de toename in dezelfde vijf jaar 11 procent bedroeg. De exploitatiesubsidie nam in deze periode met 3 procent licht toe tot 0,75 miljard euro.

Kijk voor meer cijfers over reizigersvervoer op zustersite OVPro.

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.