Stationsgebied Breda, bron: Arcadis

Onderzoek Breda: giftige stoffen isoleren bij treinramp

Om een ramp met een goederentrein met giftige stoffen te voorkomen, gaat Breda het riool rondom het stationsgebied aanpassen. Daarbij worden afsluitkleppen geplaatst die op afstand bestuurbaar zijn en ervoor zorgen dat giftige stoffen zich niet verder verspreiden. De gemeente Breda volgt hiermee aanbevelingen op uit een verkennend onderzoek dat zij samen uitvoerde met ingenieursbureau Arcadis en waterschap Brabantse Delta. Onderzoeker Vincent van der Vlies van Arcadis: “Na de treinramp in Wetteren werd er door diverse gemeenten hard geroepen dat ze maatregelen zouden gaan nemen, maar tot nu toe is Breda de enige gemeente die hiertoe actie heeft ondernomen. Inmiddels lijkt iedereen weer in slaap te zijn gesukkeld.”

Een van de aanbevelingen in het rapport is het plaatsen van een afsluitklep die de giftige stoffen isoleert als een ramp plaatsvindt. Van der Vlies: “Op een bepaalde plek rondom het stationsgebied in Breda is er een bundeling van rioolinfrastructuur. Op die plek is het mogelijk om afsluitkleppen te maken. Daardoor blijven de gevaarlijke stoffen geconcentreerd in het stationsgebied. De mensen in het gebied zullen bij een ramp worden geëvacueerd.”

Breda is de eerste gemeente in Nederland die een dergelijke verkenning heeft laten uitvoeren. Door het stationsgebied van Breda komen, net als door veel andere steden, veel goederentreinen met gevaarlijke stoffen. Van der Vlies: “De goederentrein die in Wetteren ontspoorde, ging ook via Brabant naar België. Deze ramp had dus ook hier kunnen gebeuren. Maar dit geldt niet alleen voor Breda, maar voor bijna alle stationsgebieden in Nederland”, zo vervolgt hij.

Maatregelen

Martijn Klootwijk van de gemeente Breda: “Wij zijn op dit moment met de voorbereidingen van een aantal projecten bezig. Zo komt er een elektrische afsluitklep in de spoorzone. Daarnaast heeft het onderzoek geleid tot het goed vormgeven van het incidentenplan riolering. Regionaal wordt dit ingebed in de crisisorganisatie en de veiligheidsregio.”

“De praktische aanpassingen die op dit moment voor het riool gepland zijn, zoals het plaatsen van de afsluitkleppen, kosten enkele tienduizenden euro’s. Wat de kosten hiervan zijn voor andere gemeenten is moeilijk te zeggen, omdat dit afhangt van het rioolstelstel. Daarnaast heeft Breda in de afgelopen jaren al een aantal voorinvesteringen gemaakt om de stromingen van het riool beter te beheersen. Daar is al zo’n 10 tot 15 miljoen euro in geïnvesteerd”, aldus Klootwijk.

Treinramp Wetteren

In het Belgische Wetteren vond in mei 2013 een groot treinongeluk plaats met gevaarlijke stoffen. Na een ontsporing van een goederentrein stroomde de giftige lading van een wagon gedeeltelijk via bluswater het riool in. In huizen in de omgeving werden daarna zo’n hoge giftige waarden gemeten dat vijfhonderd mensen moesten worden geëvacueerd. Tientallen mensen kwamen in het ziekenhuis terecht en een man kwam om het leven. Vermoedelijk is hij overleden nadat acrylnitril, omgezet in het giftige blauwzuurgas, in de riolering in zijn huis omhoog was gekomen.

Het ongeval maakte pijnlijk duidelijk dat er nog veel verbeterd kan worden rondom de bestrijding van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Van der Vlies: “In Wetteren is er met water gespoten. Het verontreinigde water heeft zich vervolgens via de riolering onder de stad verspreid. Het was beter geweest als de brandweer met schuim had gespoten, omdat dit zich niet zo snel via het riool verspreidt.”

Rioolsysteem

Het risico dat een giftige stof via het riool de huizen in komt, speelt vooral bij oude gemengde rioolsystemen. Daarin worden regenwater en afvalwater niet apart, maar via hetzelfde rioolsysteem afgevoerd. In veel stationsgebieden ligt nog gemengde riolering, zoals in Breda. Dat betekent dat het bluswater van een ramp direct in verbinding staat met het water van toiletten en afvoerputten op straat. Een andere aanbeveling uit het rapport is daarom om de foutaansluitingen in risicovolle, gescheiden gerioleerde gebieden te verhelpen.

“Wij hebben elektronische tracers de stroming van het afvalwater gevolgd. Deze nieuwe moderne techniek leidde tot een beter inzicht in de daadwerkelijke stroming. Op basis van de stroming hebben we berekend hoe snel het water zich via het riool kan verspreiden”, aldus Van der Vlies. “Verder is het niet per definitie zo dat giftige stoffen moeten worden geïsoleerd. Met een regelbare schuif heeft de commandant de keuze het te isoleren of zo snel mogelijk uit het gebied af te voeren”, zo vervolgt hij.

Actie

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu vindt dat gemeenten zelf actie moeten ondernemen. “In potentie zijn er veel type incidenten of calamiteiten met gevaarlijke stoffen denkbaar die gerelateerd zijn aan het rioleringssysteem. Niet alleen op het spoor, maar ook op andere plekken zoals de weg of op en langs het water. Het is aan de verantwoordelijke overheden, gemeenten en veiligheidsregio’s na te gaan welke mogelijke incidenten en calamiteiten denkbaar zijn en welke maatregelen zij nodig achten.” De ChristenUnie pleitte er eerder juist voor om eisen voor de aanleg van riolering in stationsgebieden in landelijke wetgeving op te nemen.

Breda gaat na de zomer starten met het nemen van diverse veiligheidsmaatregelen aan het riool in de spoorzone. Deze werkzaamheden zijn naar verwachting aan het einde van dit jaar afgerond.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

1 reactie op “Onderzoek Breda: giftige stoffen isoleren bij treinramp”

Arco Sierts|01.05.14|13:16

Zo’n treinramp kan je voorkomen door…

Juist: door ‘em te voorkomen! Dit heeft niks te maken met voorkomen, maar met het indammen van de gevolgen als het al *dramatisch* is foutgegaan. Ogenschijnlijk best leuk, maar me dunkt dat het dramatisch effectiever is om je meer op het daadwerkelijk “voorkomen van” te richten. De feiten zijn simpel: met ERTMS zou Wetteren nooit gebeurd zijn (!!!) en met meer warmloopdetectoren (‘hotboxdetection’) kan je de veiligheid nog veel verder vergroten.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.