Matthias Landgraf

RTE’ 2024: duurzaam aanbesteden voor het spoor

Matthias Landgraf Landgraf/ Hoffmann

Tijdens de 2024-editie van de RailTech Europe Conference zullen Sven Schirmer en Dr. Matthias Landgraf het hebben over het verduurzamen van het aanbestedingsproces binnen de spoorwegindustrie. RailTech.com, een zusteruitgave voor SpoorPro.nl, sprak met dr. Landgraf over dit onderwerp en over hoe de samenwerking tussen onderzoeksinstellingen en bedrijven kan worden versterkt om duurzame praktijken te bevorderen.

Reizen per trein blijft over het algemeen de meest milieuvriendelijke vorm van gemotoriseerd personenvervoer in Europa wat de uitstoot van broeikasgassen betreft, maar er moeten nog steeds inspanningen worden geleverd om de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Unie (EU) voor 2050 te halen. Namelijk: netto nul broeikasgasemissies en klimaatneutraliteit in de komende 26 jaar. Matthias Landgraf, CEO en oprichter van Evias Rail: “We mogen niet stoppen met het optimaliseren van het spoor. Dit is vooral belangrijk als je denkt aan de zogenaamde ‘scope 3’-uitstoot van broeikasgassen,” – uitstoot die ontstaat in de waardeketen, maar buiten de activiteiten van een bedrijf.

Spoor optimaliseren voor een duurzame toekomst

Landgraf benadrukt drie belangrijke gebieden waarop het spoor vooruitgang kan boeken op het gebied van duurzaamheid. Het eerste heeft betrekking op de uitstoot die gepaard gaat met de productie van spoorvoertuigen en infrastructuur. “Ik denk dat het cruciaal is, vooral in de context van producten die in spoorwegsystemen worden gebruikt, om prioriteit te geven aan producten met een lagere koolstofintensiteit tijdens de productie. Bovendien kan de keuze voor herbruikbare producten de weg vrijmaken voor een meer circulaire economie, door het hergebruik van materialen te bevorderen,” zegt hij.

“Een ander belangrijk aspect draait volgens mij om het verlengen van de levensduur van producten. Dit betekent effectief activabeheer en onderhoudsplanning om de efficiëntie van producten te verbeteren. Ga maar na: door de levensduur te verdubbelen, kunnen we de uitstoot halveren. Dit onderstreept het substantiële potentieel van zorgvuldige onderhoudsplanning en goed activabeheer,” voegt hij eraan toe.

Tot slot: “Het derde aspect dat er voor mij uitspringt is de noodzaak om de capaciteit van spoorwegsystemen te vergroten. Door gebruik te maken van digitalisering om het gebruik van de infrastructuur te verbeteren en de capaciteit op te voeren, kunnen we een aanzienlijke efficiëntiewinst boeken. En wat belangrijk is: deze verschuiving draagt aanzienlijk bij aan het terugdringen van de uitstoot per reizigerskilometer,” merkt hij op. Dit zijn drie belangrijke aandachtspunten voor het verbeteren van de duurzaamheid van het spoorwegsysteem.

Train on track (Photo: TU Graz, Institut f. Eisenbahnwesen)
Trein op Australisch spoor (Lunghammer)

Model voor duurzaam aanbesteden

Rekening houden met ecologische, sociale en economische kosten gedurende de hele levenscyclus van een product vormt de kern van het verduurzamen van het aanbestedingsproces. “Alle drie de pijlers in aanmerking nemen en niet alleen de economische, is een verandering die nu begint en al aan de gang is in Europa,” stelt Landgraf.

Sven Schirmer en Dr. Matthias Landgraf ontwikkelden een CO2-boekhoudmodel voor aanbestedingen, dat sinds 2021 standaard is bij de Oostenrijkse Federale Spoorwegen (ÖBB). In 2024 gaat de tool over op een web-based, volledig gedigitaliseerd formaat, waarbij emissies in de hele toeleveringsketen worden bijgehouden en gerichte leveranciersontwikkeling voor decarbonisatie- en Green Deal-doelstellingen wordt ondersteund. Hoewel het niet bij alle aanbestedingen wordt gebruikt vanwege de beperkte middelen, is het succesvol gebleken, en dat zonder ontevredenheid bij leveranciers. Deze industrie-overstijgende methodologie kan ook buiten de spoorwegsector worden toegepast op aanbestedingsprocessen, in een groot aantal sectoren.

AI illustration
AI-illustratie (Landgraf)

Data delen van het grootste belang

Dit model van Schirmer en Landgraf, geïmplementeerd door ÖBB, benadrukt het belang van het bevorderen van uitwisselingen tussen onderzoekers en bedrijven, met name op het gebied van data. “In Oostenrijk moet ik de uitstekende samenwerking met ÖBB benadrukken. Ze hebben onderzoeksinstituten consequent hun vertrouwen gegeven, en stimuleren de bereidheid tot samenwerking en het delen van gegevens. Toegang hebben tot echte, actuele gegevens is essentieel om de kloof tussen theoretische concepten en praktische toepassingen te overbruggen,” legt Landgraf uit.

“Historisch gezien is het niet altijd makkelijk geweest om de samenwerking met onderzoeksinstituten in deze sector te bevorderen, en het gemak waarmee gegevens worden gedeeld verschilt van land tot land. Ik denk dat er een aanzienlijke mate van openheid en bereidheid nodig is om gegevens en informatie te delen, vooral in de spoorwegindustrie, in het bijzonder onder grote bedrijven, infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen,” legt hij uit. Dit aspect wordt steeds belangrijker, aangezien de spoorwegindustrie te maken heeft met steeds grotere en complexere datasets.

“Om dit te bereiken moet er een gezamenlijk doel zijn, een open mentaliteit en een commitment om niet alleen gegevens te delen, maar ook de financiële aspecten aan te pakken,” voegt Landgraf toe. “Uit mijn observaties en gesprekken met collega’s in heel Europa, vooral in grote spoorweglanden, blijkt dat overheden en spoorwegentiteiten echt enthousiast zijn om vooruitgang te boeken. Om te investeren in onderzoek en nieuwe producten te ontwikkelen om de capaciteiten te vergroten. Over het algemeen geloof ik dat er in Europa een positief momentum is om de spoorwegindustrie vooruit te helpen en te verbeteren,” zegt hij.

Railway in Austria (Photo: TU Graz, Institut f. Eisenbahnwesen)
Spoorweg in Oostenrijk (Lunghammer)

De Atlantische Oceaan over

Naast zijn ervaring in onderzoek en onderwijs aan het Instituut voor Spoorwegtechniek en Vervoerseconomie van de Technische Universiteit Graz (TU Graz), was dr. Landgraf ook onderzoeker aan UC Berkeley, Californië, in de Verenigde Staten. Daar stelde hij, in vergelijking met Europese universiteiten, een significant verschil vast in de academische benadering. Terwijl in Europa de samenwerking tussen de academische wereld en het bedrijfsleven een meer praktische en toepassingsgerichte onderzoeksaanpak mogelijk maakt, gaat de “sterke nadruk op fundamentals en theoretische aspecten (…) in Berkeley ten koste van een directe verbinding met de spoorwegindustrie”, aldus Landgraf.

Hij geeft het volgende voorbeeld: “Tijdens ons onderzoek aan UC Berkeley, specifiek naar de levenscyclusanalyse van spoorweginfrastructuur, was het verkrijgen van de benodigde gegevens en informatie een uitdaging. In Europa daarentegen, vooral in de academische wereld, hebben we als voordeel dat we meer connecties hebben met de industrie. Als ik bijvoorbeeld specifieke informatie nodig had, kon ik gemakkelijk contact opnemen met professionals in relevante bedrijven, en zij gaven me onmiddellijk de benodigde informatie. Deze gezamenlijke aanpak is minder gebruikelijk op universiteiten in de VS.”

Landgraf stelt dat “focussen op de fundamenten en theorie weliswaar cruciaal is, maar dat praktische inzichten uit de industrie de toepasbaarheid en impact van het onderzoek vergroten. De Europese aanpak, die fundamenteel en toegepast onderzoek integreert, biedt in dit opzicht een duidelijk voordeel.” Hij concludeert: “Het optimale scenario bestaat volgens mij uit een evenwichtige combinatie van beide benaderingen.”

Evias Rail opgericht

Dr. Langraf heeft nu besloten over te stappen naar meer toepassingsgericht werk in de academische wereld, door een consultancybedrijf voor spoorwegen op te richten: Evias Rail. “Terwijl de academische wereld vaak uitgebreide projecten en samenwerkingsverbanden nastreeft, is het mijn doel om wendbaarder te zijn en nauw aan te sluiten bij praktische toepassingen”, zegt hij. Deze aanpak is in het eerste jaar succesvol gebleken en heeft een grotere impact op de toepassing mogelijk gemaakt, door samen te werken met bedrijven zoals de Oostenrijkse federale spoorwegen en tegelijkertijd gebruik te maken van een sterke onderzoeksachtergrond.

Matthias Landgraf (Photo: Hoffmann)
Matthias Landgraf (Hoffmann)

“De primaire focus van mijn werk ligt op het uitvoeren van studies en projecten om de milieueffecten van verschillende takken transparant te berekenen en te verminderen, met name in de spoorweginfrastructuur en -onderhoud.” De diensten van Evias Rail bestaan uit berekeningen, onderzoek en advies, waarbij vragen over efficiëntieverbetering, optimalisatie van de levensduur en duurzaam asset management worden beantwoord met data-analyse van de spoorweginfrastructuur.

De uitdagingen waar Evias Rail bedrijven bij helpt, draaien vaak om richtlijnen voor milieurapportage, zoals de EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). “Het juiste evenwicht vinden tussen top-down rapportage en operationele details van onderaf, levert problemen op, en er is vaak onzekerheid over de diepgang van de vereiste rapportage”, legt hij uit. “Daarnaast kan het selecteren van geschikte softwaretoepassingen voor milieurapportage overweldigend zijn. Er ontstaan ook problemen bij het implementeren van berekeningen of softwaretoepassingen wanneer gegevens binnen bedrijven niet uniform gestructureerd zijn. Het doel is om bedrijven te helpen bij het overwinnen van deze uitdagingen en het implementeren van effectieve milieubeheerpraktijken”, aldus Landgraf.

Schirmer en Landgraf zullen in meer detail spreken over hun model en hun inzichten tijdens de 15e editie van de RailTech Europe conferentie. Hun presentatie, getiteld ‘Environmental impacts and sustainable tendering in railways’ vindt plaats op donderdag 7 maart 2024 van 13:25 tot 13:55 uur, in de Utrechtse Jaarbeurs.

Het conferentieprogramma van de 15e editie van RailTech Europe, die plaatsvindt op 6 en 7 maart 2024, omvat een reeks discussies over innovaties, diensten en producten die een grote impact hebben op de toekomstige spoorweginfrastructuur. Een speciale focus ligt op de toekomst van het spoor in termen van duurzaamheid, in Sessie 3 van de conferentie. Meer informatie over het conferentieprogramma vindt u hier en u kunt zich hier registreren.

(Dit artikel verscheen ook op zusteruitgave RailTech.com)

Lees ook:

Auteur: Emma Dailey

Bron: RailTech.com

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.