Trein en vrachtwagen botsen bij spoorovergang, Nijverdalsestraat in Wierden, foto: ANP

‘Schade slalommende vrachtwagenchauffeur kan tot in de miljoenen lopen’

Een vrachtwagenchauffeur die tussen de slagbomen probeerde te slalommen, veroorzaakte eind oktober flink wat opschudding. Wat voor straf kan zo iemand krijgen en hoe zit het met de schade? We vragen het Viola Sütö, advocaat bij LegalRail, een advocatenkantoor dat gespecialiseerd is in spoorrecht.

In het Twentse Wierden stak op zondag 24 oktober een vrachtwagenchauffeur een gesloten overweg over en probeerde zich door de slagbomen door te manoeuvreren, die al gesloten waren. Daarbij werd hij geraakt door een aanstormende trein. Er vielen geen gewonden. De machinist kwam met de schrik vrij.

Materiële schade

De incidentenongevallendienst sprak met de chauffeur, die bekende dat hij probeerde om de bomen heen te slalommen. Ook op camerabeelden zou dat te zien zijn. Er is sprake van materiële schade, die volgens ProRail beslist verhaald zal worden op de bestuurder en zijn werkgever. Hoe groot de schade is, is nog niet bekend.

“Een akelige, maar interessante casus”, noemt advocaat Viola Sütö deze zaak. “Het komt vaker voor dat voertuigen in botsing komen met een trein, maar meestal is er geen opzet of bewuste roekeloosheid in het spel.” Op basis van de informatie van nu, lijkt het erop dat er sprake was van bewust roekeloos en verwijtbaar gedrag. De bestuurder van de vrachtwagen bekende immers tegenover de politie dat hij dacht wel even tussen de spoorbomen door te kunnen glippen, met alle gevolgen van dien.

“Civielrechtelijk kan iemand in zo’n situatie voor het volle pond worden aangesproken”, zegt ze. Als er schade is aan bijvoorbeeld de infrastructuur of spoorvoertuigen, kunnen de kosten enorm zijn. “Dit kan in de miljoenen lopen.” Schade kan worden verhaald op de bestuurder zelf of op het transportbedrijf waarvoor hij werkzaam is. Civielrechtelijk is het zo geregeld dat de werkgever tegenover derden aansprakelijk is voor fouten van zijn werknemer als er verband bestaat tussen de fout en de taak van de werknemer.

Werkgever of werknemer aansprakelijk?

De werkgever is dus in beginsel aansprakelijk voor de schade die een werknemer tijdens het vervullen van de werkzaamheden veroorzaakt. Na de vraag wie de derde voor de schade kan aanspreken, komt de vraag op wie de schade uiteindelijk moet dragen als een werknemer aan een derde schade toebrengt: de werkgever of de werknemer? Meestal is dat de werkgever en hoeft de werknemer in de onderlinge verhouding met de werkgever niet aan de schadevergoeding mee te betalen, legt Sütö uit.

Dit kan anders zijn als de werknemer door opzet of bewuste roekeloosheid de schade heeft veroorzaakt, waarbij opzet zwaarder weegt dan roekeloosheid. Bewust roekeloos is een werknemer als hij over gaat tot risicovol gedrag, terwijl hij zich bewust is van de risico’s die hij met dit gedrag neemt. In deze zaak, waarin de chauffeur de gesloten spoorbomen zag, deze negeerde en al slalommend alsnog de overweg probeerde over te steken, is het goed mogelijk dat dit gedrag als bewust roekeloos wordt aangemerkt.

Het is echter lastig om af te gaan op eerste berichten. Sütö herinnert zich een zaak uit 2019, waarin in de media in eerste instantie ook gesproken werd over een vrachtwagenchauffeur die slalommend een overweg bij Raalte overstak. Een botsing met de trein werd toen op het nippertje voorkomen. Uit nader onderzoek bleek dat de slagbomen toch nog niet dicht waren toen de chauffeur de overweg opreed. De vrachtwagen was zwaar beladen, waardoor hij niet snel genoeg kon oversteken en de overgangsbeveiliging kapot ging door de traag overstekende vrachtwagen. Sütö: “Die chauffeur is niet strafrechtelijk vervolgd. Voor het verhalen van schade is overigens geen strafrechtelijke vervolging nodig. Dat is een zelfstandige civielrechtelijke vordering.”

Wegenverkeerswet

Het incident in Wierden doet haar denken aan een zaak waarbij een scooterbestuurder met een vriend achterop een overweg overstak, terwijl de bellen rinkelden en de slagbomen naar beneden waren. De trein raakte de scooter. De vriend die achterop zat, kwam om het leven. De officier van justitie koos ervoor de bestuurder artikel 6 van de Wegenverkeerswet ten laste te leggen.

De rechtbank oordeelde dat de scooterrijder zich zodanig heeft gedragen, dat er een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval heeft plaatsgevonden, door roekeloos met zijn scooter geen gevolg te geven aan de veiligheidsinstallaties en – signalen, maar toch de spoorweg over te rijden, waardoor de trein in botsing kwam met de scooter en zijn vriend werd gedood. De scooterrijder werd een taakstraf opgelegd en een ontzegging van de rijbevoegdheid voor drie jaar.

“Dat was het strafrechtelijke verhaal”, besluit Sütö. “Waarschijnlijk is er in dat geval ook schade aan de trein en de infrastructuur. Deze kan civielrechtelijk verhaald worden op de dader. De strafrechtelijke veroordeling kan dit vergemakkelijken omdat daarmee de fout van de bestuurder al een keer juridisch is vastgesteld.”

Botsing hoogwerker en trein

Botsingen met voertuigen hebben vaak verstrekkende gevolgen. Vorig jaar mei vond een tragische gebeurtenis plaats in de buurt van het Drentse Hooghalen, waarbij een botsing tussen een personentrein en de kiepkar van een tractor, het leven heeft gekost aan de machinist. De voorkant van de trein was volledig weggevaagd.

In 2016 kwam in Dalfsen een machinist om het leven bij een botsing tussen een hoogwerker en trein. De 23-jarige bestuurder van de hoogwerker stak het spoor over en kwam in botsing met de passerende trein, die ontspoorde. De rechtbank verweet hem met name dat hij niet naar de dienstregeling heeft gekeken. Bij het ongeluk kwam de machinist van de trein om het leven en raakten de conducteur en een passagier gewond. De man zelf overleefde het ongeluk door uit de hoogwerker te springen. Hij werd veroordeeld tot een taakstraf van honderd uur.

Welke straf voor de slalommende vrachtwagenchauffeur?

Terug naar de slalommende vrachtwagenchauffeur: wat voor straf zal hij krijgen? “Als hem artikel 5 van de Wegenverkeerswet ten laste wordt gelegd kan hij een hechtenis van maximaal zes maanden of een geldboete van de derde categorie (ongeveer 8.700 euro, red.) krijgen”, zegt Süto. Bij tenlastelegging van artikel 3 Spoorwegwet, gevaar op een spoorweg veroorzaken, is de duur van de hechtenis maximaal drie maanden.

“Naast de bovengenoemde straffen kan de man bij tenlastelegging van artikel 5 Wegenverkeerswet ook nog ontzegging voor de rijbevoegdheid krijgen, voor maximaal twee jaar. De man is dan zijn job kwijt natuurlijk, maar een rechter kan oordelen dat de maatschappij bescherming verdient tegen iemand die zo lichtvaardig (levens)gevaar voor anderen creëert.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Hendriëlle de Groot

1 reactie op “‘Schade slalommende vrachtwagenchauffeur kan tot in de miljoenen lopen’”

Wiebe Goossen|12.11.21|11:32

Natuurlijk moet hiertegen ten strengste worden opgetreden! De man heeft niet alleen zichzelf, maar in potentie ook tientallen anderen mensen in (levens-)gevaar gebracht, nog afgezien van de verdere schade. Men moet beseffen welk een impact dit heeft op toeschouwers, als daar tenminste de treinbestuurder is! Geen geklets over ‘baan misschien kwijt’, dat is wel het minste waarover men zich zorgen zou moeten nmaken.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.