Wim Knopperts SpoorProTV

‘ATB voor 2030 vervangen door ERTMS op Noordelijke lijnen is logische stap’

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat neemt dit najaar een besluit over de vraag of de Noordelijke lijnen wel of niet worden toegevoegd aan de lijst met eerste ERTMS spoortrajecten. Volgens Wim Knopperts, directeur Programma ERTMS, zijn er veel voordelen, maar ook nadelen. “Het zouden ideale ‘Early Deployment-lijnen’ zijn waar je rustig kunt testen.” 

Knopperts was afgelopen woensdag te gast in SpoorProTV om het advies voor de uitbreiding van de programmadirectie ERTMS toe te lichten. In 2016 zijn er zeven corridors en een proefbaanvak aanwezen die uiterlijk in 2030 moeten zijn voorzien van ERTMS. Het gaat daarbij om internationale corridors en drukke lijnen in de randstad. De rest van het land en dus ook de Noordelijke lijnen volgen pas daarna. Maar ProRail geeft nu aan dat het voor deze lijnen niet kan wachten tot na 2030.

Verouderd

Het huidige treinbeveiligingssysteem op de lijnen in Groningen en Friesland is dermate verouderd, dat het al voor 2030 moet worden vervangen. Volgens de huidige planning zou dit betekenen dat het oude ATB-systeem moet worden vervangen door een nieuw ATB-systeem om vervolgens na 2030 opnieuw het veld te ruimen, maar dan voor ERTMS. “ProRail heeft aangeven het oude systeem parallel aan het programma te willen vervangen door ERTMS. Daar hebben we een studie naar uitgevoerd en op 16 april het advies gegeven of het toevoegen van die lijnen wel of niet zou kunnen. Het besluit moet door de staatssecretaris worden genomen. Met haar en met het ministerie zijn we nog in gesprek.” Het besluit of er wel of geen uitbreiding komt is volgens Knopperts voorzien voor dit najaar.

Tekst loopt door onder de foto.

SpoorProTV Wim Knopperts

De vraag is wat er op tegen is. Het klinkt immers als de ideale oplossing om meteen over te stappen op de nieuwe techniek. Zonder nog investeringen te hoeven doen in oude techniek die op korte termijn weer moet worden vervangen. “De opdracht van de politiek is om deze zeven lijnen voor 2,5 miljard euro en voor 2030 te voorzien van ERTMS. We moeten die opdracht goed uitvoeren en zorgen dat er geen scope uitbreidingen en geen tijdsoverschrijdingen komen”

“Het is best een pittig programma en de discussie is of het dan verstandig is om er dan een aantal lijnen bij te nemen? Aan de andere kant moet Prorail verder met zijn infrastructuur. Dus mocht je geen ERTMS aanleggen en ga je het bestaande systeem vervangen en vernieuwen met weer hetzelfde systeem. Dan investeer je in oude techniek en dat is nu juist wat we niet willen. We willen investeren in nieuwe techniek en in ERTMS.”

Early Deployment Lines

Naast het voorkomen van een dubbele investering in de vervanging van treinbeveiliging is er volgens Knopperts nog een voordeel om de Noordelijke Lijnen nu al mee te nemen in het programma. “Het zijn rustiger lijnen dan de drukke corridors die we in het westen nemen. Dus het zou ook een ideale opstart zijn voor met name de ontwerpers en de bouwers. Dat heet in het buitenland een ‘Early deployment line’ waarbij je simpel begint met zo min mogelijk functionaliteiten. Het is tenslotte een ICT-systeem, en een van de lessen in ICT is: begin simpel en ga daarna met latere releases naar een complexere uitvoering. Die mogelijkheid hadden we tot nu toe niet in de lijnen die we in de scope hebben zitten.”

Tekst loopt door onder de foto.

ERTMS Strukton in aanleg bij Zevenaar, foto: Tjitske Sluis

De uitbreiding lijkt niet zo zeer het gevolg van een verandering van inzicht, maar meer inspelen op een veranderde situatie. “In 2016 is er al een studie geweest naar wat de omvang zou moeten zijn van de eerste stap. Daar spelen internationale lijnen een grote rol, want uiteindelijk is het een Europees systeem waarbij er op internationale corridors een uniform systeem moet zijn. Er zijn toezeggingen en afspraken met Europa dat we de internationale corridors het eerste doen. Dan zijn er een paar drukke lijnen in de randstad waar een capaciteitsuitbreiding belangrijk is. Bijvoorbeeld de SAAL-corridor van Schiphol naar Lelystad. Verder speelde de vervangingsnoodzaak van ProRail een rol. In 2016 is besloten tot deze uitrol en daar zaten toen de Noordelijke lijnen niet bij.”

Laatste woord

“Bij ProRail monitoren ze continue hun systemen. Gaat het nog vijf jaar mee of tien jaar mee? Nu kwam er uit dat het toch verstandig is om voor 2030 al deze lijnen er bij te pakken. Aan de ene kant is het geen grote opgave, maar aan de andere kant is het wel extra op een best wel pittig programma. Je moet daarbij een serieuze afweging maken. Je krijgt er iets bij, dat is een nadeel, maar je krijgt ook kansen. We hebben daarom positief geadviseerd, maar het besluit moet echt door de staatssecretaris genomen worden.”

De uitzending van SpoorProTV van 1 juli is terug te zien via het YouTube-kanaal van SpoorPro.

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

11 reacties op “‘ATB voor 2030 vervangen door ERTMS op Noordelijke lijnen is logische stap’”

Wiebe Goossen|02.07.20|13:50

Tja, dubbele uitgaven zijn natuurlijk nooit verstandig in tijden dat elk euroduppie er één is. En het lijkt zeker verstandig om ervaring op te doen op wat rustiger lijnen alvorens aan het ‘grote werk’ te beginnen, want op ons drukke spoornet kun je je geen grote miskleunen veroorloven….

Loek van der Heide|02.07.20|13:50

(Uitrol ERTMS op Noordelikke lijnen) De uitrol van ERTMS op de ‘dun-bezettek noordelijke nevenlijnen wat Prorail nu voorstelt is een goed voorbeeld van investeren in ‘remmende voorsprong’.
Een ander goed voorbeeld van investering op ‘low-employmemt lines’ is de aanleg van LaasLos locaties spoorwegbouw, in combinatie met een Weg/WaterRail terminal te Harlingen, loc. Koetille, of Leeuwarden (Zwette-MCS terminal) Ten dienste van
spoorvgoederenvervoer N-Holland Afsluitdijk Harlingen-Duitsland,

Loek van der Heide|02.07.20|13:55

(ERTMS Noordelijke lijnen-2 ) De staatspoorlijn162-b Harlingen-Groningen-Duitsland c.q. Heerenveen-Groningen Duitsland vormt een uitstekend alternatief en aanvulling op de betuweroute, hetzij via Coevorden, Herzij, AF Beendam via Nieuweschans naar Duitsland e.v. In dat licht bezien, is de ERTMS ‘proefneming’ door aprorail op de Noordelijke neven/diesellijnen ook op te nemen in een tweede ronde Langmangeld investeringen 2.0. Hierbíj ook: een spooraansluiting naar de Harlinger Industriehaven.

Ron Swart|02.07.20|14:16

De provincie Friesland kent al enkele jaren geen goederenvervoer meer per spoor, omdat de scheepvaart de facto niets bijdraagt aan het onderhoud/uitbreiding van de natte infrastructuur. De trein kan hier van z’n levensdagen niet tegen concurreren.

Loek van der Heide|02.07.20|14:41

Terecht merkt Ron Swart de scheve concurrentieverhouding op tussen Binnenvaart en het Spoor. Daarom gaat betonfabriek De Meteoor met het transport van -betonnen- dwarsliggers ook over van de weg- naar de binnenvaart als modaliteit…. maar inderdaad, Friesland (en ook Gem. Harlingen, havengebonden bedrijven aldaar) hebben het spoor al sinds 1997 vaarwel gezegd. En daarom investeerde zelfs Friesland met subsidiegelden (niet duidelijk vr spoor ge-oormerkt) in een Binnenvaart-Containerterminal

Roel Nak|02.07.20|16:09

In Nederland werkt men met ATB. In het noorden met ATB-NG (nieuwe generatie). Kan iemand uitleggen waarom men in het noorden wil beginnen omdat het zo verouderd is, en niet bij de al veel oudere systemen?

Jan Koning|02.07.20|16:38

@Roel Nak: ATB EG is op oude, maar zeer veilige relaistechniek gebaseerd. Die relais zijn nog altijd goed verkrijgbaar. ATB NG is een elektronisch systeem en elektronica veroudert veel sneller. Daar zijn over een aantal jaar geen onderdelen meer voor te krijgen.
En die onderdelen apart voor jou als enige laten maken, is erg duur.

ERTMS werkt nu nog met GSM-R. Dat zal nog vóórdat het in het hele land is aangelegd al een keer zijn vervangen door 4G- of 5G-systemen. Nieuwe techniek veroudert snel!

R Coveen|03.07.20|10:25

Voor 2,5 miljard kun je 25 jaar lang 400 seinposten in 5 ploegendiensten bemensen. In Noord Nederland zijn maar 48 stations/stopplaatsen.

Mark Roozekrans|03.07.20|20:34

“ATB NG is een elektronisch systeem en elektronica veroudert sneller. Daar zijn over een aantal jaar geen onderdelen meer voor te krijgen.” Mee eens.
Als je een relaissysteem ombouwt zal je ook de complete bedrade circuits, dus alles moeten vervangen. Maar ATB-NG werkt met encoders die met vier boutjes op een achtergrond plaat zitten en verder met D-connectors is aangesloten. Nieuwe encoder ontwikkelen, boutjes los, boutjes vast, stekkers er weer in en alles werkt weer. Dat kost geen 2,5 miljard

Arco Sierts|06.07.20|23:23

@ Jan Koning: mooi verkooppraatje maar het klopt niet. Feit: electronica slijt niet en veroudert amper. Het is een belangen-gedreven verhaal. Alstom heeft gewoon geen zin in maatwerk en ‘dwingt’ de belastingbetaler tot kapitaalsvernietiging. Prima, dan sluit je ze toch gewoon uit bij de ERTMS-aanbesteding? Moet je es opletten wat er dan ineens kan.
En als dat toch net wat te hoog spel is: begin met opruimen van NG op Maaslijn, Zl-Es, Aml-Mrb en Apd-Zp-Hgl. Dan heb je zat genoeg onderdelen.

Arco Sierts|06.07.20|23:36

Het wordt steeds duidelijker dat beveiliging anno 2020 niks meer met veiligheid en doelmatigheid te maken heeft, zoals in de goeie ouwe NS-tijd. Toen zat er nog een strenge en onderlegde directie+staf boven die de focus had op toegevoegde waarde voor de exploitatie. Nu lijkt alles & iedereen slechts uit te zijn op het maximaal leegtrekken van de belastingbetaler. Verzin een verhaaltje en cash XXL miljoenen. Spoorveiligheid als jackpot. Mag ik dat ziek vinden en Bouwfraude++ noemen?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.