Treinstation Utrecht Centraal, foto: Movares

‘Digitalisering is de nummer één trend in transport en logistiek’

Digitalisering is de nummer één trend in transport en logistiek, maar slechts dertig procent van de bedrijven in deze sectoren heeft al een bedrijfsbrede digitale strategie. De helft van de bedrijven heeft inmiddels wel een nieuw organisatieonderdeel in het leven geroepen dat zich specifiek met digitalisering en innovatie bezighoudt. Dat blijkt uit het Client Global Insights-programma van CGI. Hans Moonen, expert Transport en Logistiek bij CGI, schrijft hierover in zijn column voor SpoorPro.

COLUMN – CGI voert ieder jaar een serie gestructureerde klant-interviews uit met directievertegenwoordigers voor business of IT bij de belangrijkste klanten – 1.300 interviews in totaal. Binnen het domein van Transport, Post en Logistiek, waar ook de spoorklanten van CGI toe behoren (waaronder NS, ProRail, DB, SNCF, Finish Rail en Via Rail) – is er dit jaar wereldwijd gesproken met 64 klanten.

Cyberveiligheid en IT-landschap

Bij de analyse voor de transport, post- en logistiek-sectoren sprong er een aantal zaken uit: cyberveiligheid staat op alle agenda’s en is al lang niet meer alleen een technisch thema – het heeft ieders aandacht. De twee belangrijkste business-prioriteiten die benoemd worden zijn de nog nadrukkelijkere focus op zowel de optimalisatie van de operatie (84 procent) als op het verbeteren van de klantervaring (81 procent). De resultaten werden vergeleken met een peiling van een jaar geleden.

Iets anders dat opvalt is dat klanten hun IT-systeemlandschappen willen vereenvoudigen – meer dan de helft van de klanten kent een IT-landschap van meer dan 150 verschillende applicaties, bij 7 procent is dat zelfs meer dan 1000 applicaties. Denk je de spaghetti die daarmee realiteit is in, en de bijbehorende beheer- en veranderkosten. Een noodkreet bijna: help ons complexiteit terug te brengen, te vereenvoudigen, en daarmee kosten te reduceren en kwaliteit te verhogen. Spoorklanten benadrukken zonder uitzondering het belang van realtime inzicht in hun assets, bijvoorbeeld door Internet-of-Things toepassingen, om kwaliteit in operaties te kunnen waarborgen en kosten te reduceren.

Digitalisering

Eén ding sprong er echter uit in de analyse van de resultaten: de nummer één trend in de industrie is digitalisering. Meer precies: de wens om een digitale organisatie te worden. Maar liefst 94 procent van de klanten die we spraken noemde deze trend – veel meer dan vorig jaar, en ook meer dan in enige andere sector die binnen het Client Global Insights-programma is beschouwd.

Kijk je echter nader naar de huidige realiteit, dan geeft 30 procent van hen aan dat zij al ook echt een bedrijfsbrede digitale strategie hebben en deze verder aan het invullen zijn. Ongeveer de helft van de bedrijven geeft aan een nieuw organisatieonderdeel in het leven te hebben geroepen dat zich specifiek met digitalisering en innovatie bezighoudt en ruimte krijgt om te experimenteren; digitalisering wordt hier dus expliciet gezien als iets anders dan een reguliere IT-taak en verantwoordelijkheid – zij hebben hun handen vol aan het managen en vereenvoudigen van de bestaande IT-complexiteit zoals hiervoor benoemd. Kortom, grond om te concluderen dat er echt iets aan het veranderen is in de wereld van vervoer en transport.

IT doet ertoe

Een mooie illustratie van deze verandering zijn wat mij betreft twee artikelen die met dertien jaar ertussen in de Harvard Business Review zijn verschenen. In mei 2003 verscheen een artikel dat destijds nogal wat stof deed opwaaien getiteld: ‘Why IT doesn’t matter’, geschreven door Nicholas Carr. Teneur van dat stuk: alle best practices, procesverbeteringen en innovaties die je in IT-systemen realiseert, liggen vanaf dat moment vast.

Zij vinden hun weg naar standaardoplossingen en kunnen daarmee door anderen ook (nagenoeg) direct gebruikt worden. Verkapte boodschap daarbij: pas op dat je niet teveel tijd en moeite stopt in deze innovaties, want zij die nu niet investeren, krijgen straks voor minder geld, pijn en moeite, de beste oplossingen. Daarmee kon je het toentertijd eens zijn of niet. Velen waren het oneens, en wezen op de waarde van het innovatieproces zelf. In essentie was de boodschap dan ook veel te zwart-wit. In retrospectief is het echter ook een illustratie van de tijd waarin we toen leefden.

Leider in data gedreven wereld

Hoe anders is de insteek van het artikel met de titel ‘The problem with legacy ecosystems’ met de subtitel ‘They seperate you from your customers’ dat een jaar geleden (november 2016) in hetzelfde tijdschrift stond. Dit stuk constateert juist dat het maar weinig bedrijven uit de vorige eeuw gegund is om leider te zijn in de data gedreven wereld waarin we momenteel leven. Sterker nog, alle bedrijven die tien jaar geleden al bestonden zijn legacy-organisaties wat hen betreft. Een legacy-systeem is een computersysteem dat, hoewel verouderd, nog steeds in gebruik is.

Systemen, KPI’s, interne processen, recruitment, promotie, etcetera zijn allemaal opgezet om de oude bestaande (niet-digitale) businessmodellen te ondersteunen. De schrijvers – Maxwell Wessel, Aaron Levie en Robert Siegel – constateren terecht dat de succesverhalen van nu gebouwd zijn op het direct bereiken en aanspreken van consumenten. Software wordt hierbij ingezet om gewoonten van gebruikers en bijbehorende gebruikspatronen te doorgronden. Ze benadrukken dat het niet alleen een verhaal van big data is. Maar juist ook een verhaal van small data: uitermate specifieke inzichten over één unieke consument. Die ene consument heeft behoefte aan een taxirit (Uber), wil een aansprekende film of serie bekijken (Netflix) en begeleiding in zijn of haar rijgedrag (Tesla of CGI’s BestDriver-app).

Data gedreven businessmodellen

In de nieuwe businessmodellen ontstaat de waarde vanuit de data. Data gedreven businessmodellen profiteren volgens Wessel, Levie en Siegel namelijk van drie zaken:

  • Data laat je opschalen: heb je een (grotendeels) digitale dienst ontwikkeld op één plek, dan is het relatief eenvoudig deze ook elders toe te passen. Traditionele businessmodellen hebben hier veel meer moeite mee.
  • Data is je verdediging: algoritmes laten zich kopiëren of re-engineeren, de verzamelde gebruikersdata echter niet. Verzamelde gebruikersdata die je hebt opgebouwd heeft en houdt haar waarde (mits goed opgebouwd en opgeslagen uiteraard).
  • Data werkt zelfversterkend: met elke interactie die je met een digitale dienst hebt, wordt de dienst slimmer en voor de gebruiker waardevoller. Concreet geven Wessel, Levie en Siegel het voorbeeld van Netflix: “met elke keuze die iemand maakt, wordt Netflix niet alleen voor deze kijker meer waard, maar ook voor andere kijkers. Netflix kan betere aanbevelingen doen, wordt daarmee steeds waardevoller als dienst én onmisbaarder in het leven van haar klanten.”

Digitalisering

Digitalisering, dat is waar het dezer dagen over gaat binnen de bestuurskamers in transport, post en logistiek. Wat mij betreft ook het enige juiste thema. Een thema om nog nadrukkelijker op in te zetten, strategische keuzes te maken, en gericht te gaan experimenteren. Wordt digitaal in alles wat je doet, waardoor je zowel je operatie, je klanten als je medewerkers beter dan ooit te voren gaat begrijpen.

Denk ook na over het creëeren van volledig nieuwe processen die voorheen (nagenoeg) onmogelijk waren. Dit realiserende doet IT er meer toe dan ooit te voren. Het is echter niet de traditionele IT, maar het zijn de slimme data gedreven businessmodellen die het verschil gaan maken voor de toekomst van je organisatie. Hoe meer ik zie, lees en ervaar, hoe meer ik realiseer: we ain’t seen nothing yet!

Download hier een samenvatting van CGI Client Global Insights 2017.

Auteur: Hans Moonen

Hans Moonen is expert Transport en Logistiek bij CGI en assistent professor aan de Universiteit Twente.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.