Machinist, NS

NS: alertheid machinist neemt niet af door ORBIT

NS zegt dat de alertheid van machinisten met de installatie van het waarschuwingssysteem ORBIT op treinen niet zal afnemen. ORBIT geeft de machinist een extra waarschuwing als deze te snel op een rood sein afrijdt. “Onze machinisten worden op meerdere manieren getraind en hebben het vakmanschap om goed op de bok te ziten. ORBIT is een extra hulpmiddel om de machinist erop te wijzen dat er iets verandert op de route. Machinisten die hebben meegewerkt aan de proef, zijn positief over het systeem”, aldus NS.

Uit een onderzoek van de Inspectie Leefomgeving en Transport blijkt dat de menselijke factor een belangrijke rol speelt in het ontstaan van rood sein-passages. De installatie van onder meer ORBIT moet ertoe bijdragen dat het aantal passages wordt teruggedrongen. Ook wordt het beveiligingssysteem ATB Vv verder uitgerold in aanloop naar de invoering van ERTMS.

De kritiek dat een machinist door het nieuwe systeem ‘op de automatische piloot’ gaat rijden is volgens NS onterecht. Spooradviseur Arco Sierts wees eerder op de risico-homeostase-theorie van Wilde die stelt dat extra veiligheidssystemen kunnen leiden tot ander risicogedrag, waardoor het beoogde veiligheidseffect kan verminderen of zelfs teniet kan worden gedaan. Woordvoerder Martijn Kamans van NS: “De machinist kijkt steeds naar de seinen en de spoorkaart. Daarnaast blijven de personele aanwijzingen om ze scherpt te houden ook allemaal bestaan.”

Theorie

Senior adviseur Peter Musters van Movares wijst in een reactie op SpoorPro.nl erop dat de risico-homeostase-theorie door diverse deskundigen stevig ter discussie wordt gesteld. “Lees bijvoorbeeld het rapport Beleving van verkeersonveiligheid van SWOV. Hierin staat over de door Sierts aangehaalde theorie dat onderzoekers vermoeden dat er alleen sprake is van risicohomeostase bij bestuurders die voortdurend de grenzen opzoeken en die een kick krijgen van risicovol gedrag. Voor elke machinist is het door rood rijden een doodzonde.”

NS gaat begin 2015 het waarschuwingssysteem ORBIT in vijftig treinen inbouwen. De werking van het systeem wordt daarna gemonitord. Op basis van de resultaten daarvan wordt het gehele materieelpark van NS met het waarschuwingssysteem uitgerust.

Waarschuwing

De kritiek dat ORBIT incorrecte waarschuwingen geeft, omdat het op basis van satellietgegevens informatie geeft is volgens NS onterecht. “De uitkomsten van de eerste test geven aan dat het systeem goed werkt”, aldus Kamans. NS voerde onder meer een proef uit op het traject Venlo-Den Haag, waar de treinen onder meer door de spoortunnel van Rotterdam Blaak gaan.

Kamans: “ORBIT wordt in de opmaat naar ERTMS geïnstalleerd. Omdat het enige tijd duurt voordat het Nederlandse spoor met dit Europese systeem is uitgerust, is ORBIT een van de maatregelen die wordt genomen om het aantal STS-passages voor die tijd terug te dringen.”

Kwiteerfunctie

In 1995 werd de zogenaamde ‘kwiteerfunctie’ in treinen afschaft. De kwiteerfunctie stuurde aan op alertheid van de machinist in bepaalde gebieden, ook als zij niet op een rood sein afreden. Omdat machinisten erg vaak op een bevestigingsknop moesten drukken om aan te geven dat ze alert waren, werd dit systeem afgeschaft.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu zegt in een reactie op basis van een onderzoek van Safe weinig te zien in een herintroductie van de kwiteerfunctie. “Save concludeert weinig effect te verwachten van eventuele herintroductie hiervan. Deze kwiteerfunctie verhoogde wellicht de algemene alertheid, maar veroorzaakte daardoor het ‘automatisch’ uitvoeren van routinematige handelingen met beperkte toegevoegde waarde in het terugdringen van STS-passages. Een grotere bijdrage aan het terugdringen van STS-passages verwacht Save van een bijzonder attentiesignaal in het 40 km/u-gebied en van situatie-specifieke alertering, die de machinist specifiek en redelijk betrouwbaar en éénduidig alerteren op een specifiek gevaar”, aldus een woordvoerder.

Overleg Tweede Kamer

De woordvoerder wijst erop dat staatssecretaris Mansveld in een algemeen overleg van de Tweede Kamer over spoorveiligheid vragen over ORBIT zal beantwoorden. Het is nog onbekend wanneer dit overleg gaat plaatsvinden. 

Marieke van Gompel

Lees ook:

Onderwerpen: , , ,

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

6 reacties op “NS: alertheid machinist neemt niet af door ORBIT”

Arco Sierts|26.06.14|17:27

Uiteraard is het zo dat risico-homeostase niet altijd even sterk optreedt. Het gaat immers om menselijk gedrag, en dat is nooit precies te voorspellen! Het effect is echter duidelijk waarneembaar bij de ATB-EG en nog sterker bij -NG, en is bekend onder de aanduiding ‘rinkelrijden’, oftewel ‘leunen op de ATB-rinkel’. De gedachte dat machinisten dit niet zal gebeuren is dus een illusie. Sterker nog: bij ETCS level 2 wordt het rijden op de auditieve remcurvesgnalering zelfs de standaard-methode…

Henk-Jan Wormgoor|26.06.14|23:09

De Nederlandse goederentreinmachinist in Wetteren 4 mei 2013 beging een doodzonde: rood sein gepasseerd en tevens te snel gereden. De gevolgen waren rampzalig en inderdaad dodelijk. Welke straf kreeg de machinist en welke straf kreeg de vervoerder? Denk dat deze heer nog gewoon in dienst is en de vervoerder rijd nog steeds op het traject en …wie betaald de schade? Hoe groot is de kans op herhaling? Welke waarschuwing ging uit van hun bestraffing?

Frederick Gerards|02.07.14|08:17

@Arco Sierts, nu ben ik al jaren machinist maar ik heb nog NOOIT van ‘rinkeltijden’ of ‘de ATB-rinkel’. Wel van de ATB Bel of Gong en van ATB rijders. ATB-EG kent geen remcurvebewaking. Slechts de toevoeging ‘Vv’ kent een snelheidsbewaking na het passeren van een geactiveerd baken.
Een auditieve remcurvesignalering bestaat niet bij ETCS.
Als zelfgeprolongeerde Spoorspecialist zou ik toch zorgen dat je wat méér niet hobbyist-zaken weet voordat je dit soort dingen bralt op een professioneel forum.

Arco Sierts|17.07.14|13:00

@Frederick: je wint geen discussies met terminologie-muggezifterij (rinkel versus bel) of door knetterhard op de man te spelen (‘hobbyist-zaken’, ‘bralt’).

Arco Sierts|17.07.14|13:07

@Frederick: en ook niet door anderen uitspraken in de mond te leggen die ze niet gedaan hebben (ik beweer nergens dat EG remcurvebewaking heeft).

Last-but-not-least: ETCS heeft naast de optische remcurvesignalering op de DMI wel degelijk een auditieve remcurvesignalering (auditief = geluidssignaal).

Arco Sierts|17.07.14|13:24

@Henk-Jan Wormgoor: de Nederlandse machinist bij Wetteren reed niet door rood, maar negeerde de middels baanseinen gegeven opdracht tot het verminderen van de snelheid tot 40 km/u. Sterker nog, de machinist zou de snelheid ondertussen juist verhoogd hebben tot 87 km/u.
In Nederland zou zo’n besturingsfout door de ATB-cabineseingeving auditief gesignaleerd worden (middels continu rinkelende bel), en bij het uitblijven van een reactie zonodig afgedwongen worden (middels een remingreep).

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.