Ongeluk, treinen, Tilburg

NS zet ‘minder veilige’ treinen nog steeds in op risicotrajecten

Spoorvervoerder NS zet reizigerstreinen met slechte botseigenschappen nog steeds in op trajecten waar ook goederentreinen met gevaarlijke stoffen rijden. Daarmee zijn de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar aanleiding van een treinongeluk in Tilburg in 2015 onvoldoende opgevolgd. Dat concludeert de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in een rapport.

Volgens de Inspectie moet NS meer doen om de kans op een botsing met treinen met slechte botseigenschappen zo klein mogelijk te maken. Een van de aanbevelingen van de Onderzoeksraad was om dit type treinen niet in te zetten op routes die zijn aangewezen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. De inspectie vindt dat goederenvervoerder DB Cargo en ProRail aanbevelingen van de Onderzoeksraad goed hebben opgevolgd.

Treinbotsing

In Tilburg botste in 2015 een NS-reizigerstrein achterop een stilstaande goederentrein van DB Schenker (nu DB Cargo). De machinist had een rood sein niet opgemerkt. Door de botsing ontstond een lekkage aan de achterste ketelwagen van de goederentrein. Enkele inzittenden van de reizigerstrein raakten lichtgewond en enkele politieagenten werden onwel door inademing van het vrijgekomen gas.

Uit nader onderzoek bleek dat de reizigerstrein tijdens de botsing omhoog is gegaan en tegen de ketel terechtkwam. Het ging om het ouder type treinmaterieel Mat ’64 was dat geen buffers heeft. De Mat ’64 is inmiddels van het spoor gehaald. De Onderzoeksraad adviseerde NS Reizigers naar aanleiding van het ongeluk om onderzoek te doen naar botscompatibiliteit van reizigerstreinen ten opzichte van goederentreinen.

Botscompatibiliteit

De NS heeft in 2017 een uitgebreide analyse uit laten voeren naar de botscompatibiliteit van de bestaande treinvloot. Daaruit blijkt de meeste bij de NS gebruikte treintypes compatibel zijn met de buffers van goederenwagens. Als het aantal treinkilometers in beschouwing wordt genomen, werd 34 procent daarvan in 2017 met botsbestendig materieel gereden.

Meer dan de helft van het totaal aantal kilometers werd in 2017 gereden met de slecht botscompatibele materieeltypen VIRM en ICM. De NS verwacht dat tussen 2024 en 2045 beide materieeltypen gaan verdwijnen.
Daarnaast stroomt er nieuw botscompatibel materieel in. Het materieeltype Sprinter Nieuwe Generatie (SNG) is in december vorig jaar in gebruik genomen.

Daarnaast worden in 2019 de locomotieven het type 1700 vroegtijdig (eerder was dit 2021) buiten gebruik genomen. Daarmee verdwijnen de  slecht botscompatibele materieeltypen DDAR en DDM1. De Inspectie geeft aan deze beslissing van NS positief te vinden.

Dienstregeling

NS heeft in 2018 samen met ProRail de dienstregeling onderzocht waarbij de kans op een botsing met slecht botscompatibel materieel zo klein mogelijk is. Daarbij hebben zij op detailniveau gekeken naar de mogelijkheden die er zijn op basis van materieelinzet op specifieke trajecten, netwerk ontwerp, bijsturing, verschillende momenten van de dag, trajecten met gevaarlijke stoffen uit het Basisnet.

De analyse heeft zich volgens ILT beperkt tot de structurele stromen op trajectniveau en niet tot wijzigingen door omleidingen en calamiteiten. De NS en ProRail constateren op basis van de analyse dat er weinig tot geen ruimte in de dienstregeling is om het risico van een botsing met slecht botscompatibel materieel zo klein mogelijk te maken.

Andere maatregelen

NS zet zich met andere maatregelen in om de kans op een botsing te verkleinen. Dat doet de vervoerder met het systeem ORBIT dat de machinist informeert over het naderen van een stoptonend sein. Bij het treinongeluk in Tilburg was de reizigerstrein door een rood sein gereden. Verder worden er tijdelijke maatregelen getroffen in de automatische treinbeïnvloeding (ATB) vanwege de lange implementatietijd van ERTMS.

De Inspectie geeft aan nog over onvoldoende informatie te beschikken “om een conclusie te trekken over de mogelijkheden in de dienstregeling om het risico te verkleinen”. ILT wil dat NS in een schriftelijke onderbouwing ingaat op de “uitgangspunten, overwegingen, randvoorwaarde en analyse van risicoverlagende maatregelen in de dienstregeling en materieelinzet”.

DB Cargo en ProRail

ILT heeft eerder vastgesteld dat ProRail en DB Cargo ervoor moeten zorgen dat goederentreinen met gevaarlijke stoffen zoveel mogelijk gebruik maken van trajecten voorzien van automatische treinbeïnvloeding verbeterde versie (ATB Vv). Daarnaast moet de dienstregeling conflictvrij zijn en voor vertrek mogen er geen wijzigingen meer worden aangebracht die het (potentiële) risico voor de trein of voor andere treinen verhoogt. Daarbij valt te denken aan extra rood sein-naderingen of het berijden van extra wissels in een afleidende stand.

In navolging daarop heeft DB Cargo de planningstool DONNA van ProRail in gebruik genomen, deze ondersteunt medewerkers om treinpaden te kiezen die conflictvrij zijn. Verder moeten medewerkers als de trein is samengesteld uiterlijk één uur voor vertrek de trein administratief gereed melden. De medewerker controleren daarbij onder meer de treinlengte in een systeem van ProRail. De medewerkers herhalen deze controle ongeveer vijf minuten voor vertrek, om tussentijdse wijzigingen in de samenstelling van de trein te ondervangen.

Basisnetgoederenpaden

Daarnaast is ProRail basisnetpaden gaan vaststellen. Dit zijn goederenpaden bestemd voor de afhandeling van goederentreinen beladen met gevaarlijke stoffen. De routes van deze basisnetpaden voor goederentreinen zijn op emplacementen en stations zo gepland dat ze een zo hoog mogelijke beveiligde route hebben. Met deze goed beveiligde routes wordt de kans en het effect, van een treinbotsing na een stoptonend seinpassage zo klein mogelijk gehouden.

ProRail past jaarlijks de goederenpaden aan vanwege wensen van goederenvervoerders of nieuwe of gewijzigde infrastructuur. De spoorbeheerder heeft na de treinbotsing bij Amsterdam Westerpark in 2012 de applicatie Risicoregister rijwegen ontwikkeld. Met deze applicatie kan een dag-specifieke dienstregeling worden vastgesteld. Daarnaast gaat ProRail diverse tools en methodes ontwikkelen die de treindienstleider ondersteunt bij het uitvoeren van een conflictvrije dienstregeling.

De inspectie heeft vastgesteld dat DB Cargo de diverse maatregelen goed heeft ingebed in de procedures van het veiligheidsbeheersysteem. Ook is de toezichthouder positief over de ingebruikname van de applicatie Risicoregister Rijwegen door ProRail.

Lees hier het volledige rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Lees ook:

NS moet ‘minder veilige treinen’ niet inzetten op routes gevaarlijke stoffen

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

7 reacties op “NS zet ‘minder veilige’ treinen nog steeds in op risicotrajecten”

Henk Angenent|06.06.19|12:14

Bla, bla, bla. Hebben ze bij ILT niets beters te doen?
Laat ze eens vrachtwagens gaan controleren…

Michel Saarloos|06.06.19|12:45

Straks moeten we nog valhelmen gaan dragen in dubbeldekstreinen….

Wil van den Hurk|06.06.19|13:09

Waar mensen werken zijn fouten niet ver weg, je kunt van alles blijven onderzoeken, maar het wordt nooit 100%!! Op de wegen is het precies hetzelfde. Wat zullen we daar noch aan moeten doen??
Jaarlijks zoveel doden en zwaargewonden. MENSENWERK!!

John rdam|06.06.19|20:09

Kan de ILT zich niet beter gaan richten op de veel grotere risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen in niet-geleide systemen, dus het vervoer per vrachtauto en binnenvaartschip? In plaats van dit geneuzel op de vierkante millimeter.

John rdam|06.06.19|20:13

Dankzij de ILT moeten treinreizigers nu ook al genoegen nemen met onhandige kleine tafeltjes in de treinen omdat andets bij de minimale kans op een botsing een minimale kans op verwonding bestaat. Als dergelijke normen op het wegverkeer worden losgelaten moet dat morgen meteen verboden worden.

Herman van Doorn|06.06.19|23:01

Stadler & Waldorf op hun best !

Eric Horst|31.07.19|10:38

Zo langzamerhand echt een lachwekkende organisatie aan het worden,die ILT.Wanhopig op zoek naar de meest onzinnige dingetjes met als enige doel hun ‘beroep’ een beetje interessant te maken.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.