Een Siemens Vectron-locomotief in Servië

Railinfrastructuur pan-Europese Corridor X laat op zich wachten

In Zuidoost-Europa zijn verschillende projecten aan de gang om de pan-Europese Corridor 10 (wat wordt aangeduid met de Romeinse ‘X’) te verbeteren. Deze corridor (in de vorm van een X) verbindt Salzburg en Boedapest in Midden-Europa met Thessaloniki en Sofia in Zuidoost-Europa via onder andere Servië. De snelweg van deze corridor is zo goed als af, behalve nog een gedeelte in Servië (Nis-Sofia). In de railinfrastructuur moet echter nog een hoop worden geïnvesteerd, vooral in Servië.

De sporen waarover eens de beroemde Oriënt-Expressen reden liggen er slecht onderhouden bij. De gemiddelde snelheid ligt nog erg laag in vergelijking met West-Europa: een gemiddelde goederentrein mag in Servië vaak niet harder dan 60 tot 80 kilometer per uur, maar vaak ligt de snelheid nog lager met 30 tot 40 kilometer per uur. De verbinding is voor Nederlandse transporteurs toch interessant omdat het de kortste route is per spoor naar Turkije (Istanboel) en Griekenland (Thessaloniki & Athene).

Corridor

Verschillende partijen met verschillende belangen zijn inmiddels flink aan het investeren in de weg-en spoorverbindingen van deze corridor. Tijdens een bijeenkomst met leiders uit China en 16 Centraal- en Oost Europese landen in december 2014 werden er al diverse intentieverklaringen en overeenkomsten getekend door de Servische en Hongaarse autoriteiten voor de modernisering van de infrastructuur van deze corridor. Een belangrijke schakel van Corridor X is onder andere de spoorlijn Boedapest-Belgrado die volledig gemoderniseerd zal worden.

Recentelijk hebben de Hongaarse autoriteiten een contract getekend van 1,84 miljard euro voor de modernisatie van het Hongaarse gedeelte tussen Budapest en Kelebia bij de Servische grens. Het 150 kilometer lange traject zal geschikt worden gemaakt voor een baanvaksnelheid van 160 km per uur en er zal ECTS-level 2 worden geïnstalleerd.

Tekst loopt verder onder afbeelding.Corridor XCorridor X verbindt Salzburg en Boedapest met Thessaloniki en Sofia.

Consortium

De modernisatie zal worden uitgevoerd door het een consortium van lokale bedrijven en het ‘Chinese Tiejiuju Engineering & Construction’ en de ‘China Railway Electrification Engineering’ groep. Er is een lening afgesloten door de Hongaarse overheid met de Chinese export-importbank (Exim) voor 85 procent van de kosten van dit project, de rest financiert de Hongaarse overheid zelf. De Hongaren verwachten dat de werkzaamheden binnen vijf jaar klaar zijn.

Ook het 183 kilometer lange Servische gedeelte tussen Belgrado en de Hongaarse grens zal worden gemoderniseerd met behulp van een Chinese lening. Er is inmiddels al wel gestart met de werkzaamheden, maar ook hier liep de planning flink uit: in 2014 vertelde Aleksander Vucic, de premier van Servië (inmiddels president), dat de spoorlijn in 2017 volledig gemoderniseerd zou zijn, maar pas in 2018 werd daadwerkelijk begonnen met de werkzaamheden. Het spoor tussen Belgrado en Novi Sad (de twee grootste steden in Servië) is inmiddels gesloten voor de modernisatie: goederentreinen worden omgeleid via een enkelsporige diesellijn, wat een aanzienlijke vertraging oplevert van een paar uur. Deze situatie zal zeker nog duren tot 2021.

Chinese leningen

De Chinese leningen en investeringen passen allemaal binnen de Chinese plannen voor ‘de Nieuwe Zijderoute’ die in dit deel van Europa zal bestaan uit een verbinding van de Griekse haven van Piraeus (al in Chinese handen) naar Boedapest in het hart van Centraal-Europa. De voorwaarden van deze leningen zijn echter niet publiek. Overigens zal niet alleen het goederenvervoer per spoor sneller gaan, ook het reizigersvervoer zal flink profiteren van deze gemoderniseerde verbinding: de geprojecteerde reistijd tussen Boedapest en Belgrado zal 3.5 uur bedragen tegen 8 uur voor de aanvang van de werkzaamheden.

Naast deze spoorverbinding investeren de Chinezen in ook in een autosnelweg naar de Montenegrijnse havenstad Bar, welke onderdeel is van de corridor 11 die loopt van het Roemeense Timisoara naar Bar. Niet alleen de Chinezen bouwen aan deze snelweg, ook partijen uit Azerbaijan bouwen en financieren eraan mee.

Brug-Novi-Sad-3

Voorwaarden lening

De Russische spoorwegen RZD begonnen in 2014 al met investeringen in de Servische spoorwegen waarbij er ook technische assistentie wordt verleend. Voor Corridor X is RZD inmiddels bezig met de bouw van een nieuw viaduct, een nieuwe verkeersleidingspost en de her-elektrificatie van de lijn tussen Novi Sad en Belgrado. In januari van dit jaar werd hiervoor een overeenkomst getekend van 230 miljoen euro, de verwachting is dat de werkzaamheden in 2021 afgerond is. Ook hier zijn de voorwaarden van de leningen niet openbaar.

De Europese unie kan en wil niet achterblijven met investeringen in deze regio. De meeste landen zijn inmiddels kandidaat EU-lidstaat (Servië en Montenegro bijvoorbeeld) of hopen dat snel te worden (Bosnië-Herzegovina en Macedonië) en Corridor X die is daarom ook al eerder aangeduid als een strategische pan-Europese corridor.
Essentiële schakel

De in 1999 door de NAVO gebombardeerde spoor- en weg brug over de Donau bij Novi Sad is met behulp van een EU-financiering weer volledig opnieuw gebouwd, om de bestaande noodbrug te kunnen vervangen. De EU financierde 35,5 miljoen euro, de Servische overheid financierde de rest, wat neerkwam op een bedrag van 19 miljoen euro. De brug vormt een essentiële schakel in de spoorverbinding Boedapest-Belgrado en werd vorige jaar september door de Europese commissaris van transport, Violeta Bulc, geopend.

Een ander modernisering project van de Corridor X waar de EU financiële steun aan verleent is de verbetering van de spoorverbinding richting Noord-Macedonië en Griekenland. De EU neemt 44,07 miljoen euro voor haar rekening en de Servische overheid financiert de rest voor een bedrag van 15,78 miljoen euro. Ook voor de andere tak van corridor X richting Sofia in Bulgarije (met aansluiting naar Turkije) heeft de EU al financiële steun verleent in de vorm van een lening van 134 miljoen euro via de Europese Investeringsbank. Tenslotte financiert de EU voor 13,78 miljoen euro (Servië draagt 2.9 miljoen euro bij) voor een intermodale terminal in Batajnica bij Belgrado welke aan de Corridor X zal komen te liggen.

Goederenvervoerder

Ondertussen is de goederenvervoerder van Servië, ‘Serbia Cargo’, er inmiddels al klaar voor: in juni heeft ‘Serbia Cargo’ acht nieuwe Vectron locomotieven van Siemens in dienst genomen en daar komen er in december van dit jaar nog eens acht bij. De locomotieven zijn geschikt voor 160 kilometer per uur, zijn voorzien van ECTS en zullen worden toegelaten voor Oostenrijk, Bulgarije, Kroatië, Duitsland, Hongarije, Roemenië en Slovenië. De Servische goederenvervoerder hoopt hiermee ook mee te kunnen profiteren van de verwachte groei van het goederenvervoer op deze corridor.

Auteur: Fabian Vendrig

Meer weten over de kansen en mogelijkheden van de Nieuwe Zijderoute? Neem deel aan de European Silk Road Summit op 26 en 27 november in Venlo. Het programma, sprekers, informatie over de site visits en de registratiepagina zijn te vinden via www.silkroadsummit.eu

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.