Gevaarlijke stoffen, goederentrein

Twijfels over rechtsbescherming spoorvervoerders in wet Basisnet

Met de wet Basisnet wordt de omgeving van het spoor beschermd en tegelijkertijd blijft het transport van gevaarlijke stoffen mogelijk. Daarmee is er een goed evenwicht tussen ruimtelijke ordening en het spoorgoederenvervoer. Wel zijn er twijfels over de rechtsbescherming die de wet vervoerders biedt. Zo is het vrijwel onmogelijk voor vervoerders om tegen de vaststelling van risicoplafonds in beroep te gaan. Dat zegt advocate Viola Sütő van Legal Rail.

In de wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen staat vastgelegd wat de infrastructuur is van het basisnet en welke risicoplafonds daarvoor gelden. Daarbij is vastgelegd dat er geen kwetsbare objecten zoals woningen gebouwd mogen worden binnen een bepaalde afstand van het spoor.

Risicoplafonds

Sütő: “Het is eerder wel voorgekomen dat er bijvoorbeeld een discotheek dicht naast een bestaand spoor werd gebouwd. Achteraf werd er dan geklaagd over de veiligheid van de bezoekers. Nu is het nauwelijks meer mogelijk dat er op zo’n locatie wordt gebouwd.”

De risicoplafonds maken het spoor wel minder flexibel voor de vervoerders stelt Sütő. “Door de risicoplafonds dient er wel extra gepuzzeld te worden bij de keuze voor routes. Met name als er onverwachte herroutering moet plaatsvinden bij een stremming op het spoor.” Of dit in de praktijk altijd goed zal gaan is volgens de advocate nog maar de vraag. Niettemin is de duidelijkheid die de plafonds scheppen, op zichzelf winst.

Beroep

Daarnaast is het voor vervoerders vrijwel onmogelijk om tegen de risicoplafonds in beroep te gaan. “Beroep bij de bestuursrechter is uitgesloten. Vervoerders zouden dit in theorie via de besluitvorming van de ruimtelijke ordening van gemeenten kunnen doen, bijvoorbeeld door op te komen tegen bestemmingsplannen, maar dit is voor hen een moeilijk begaanbare weg”, aldus Sütő. Verder is het nog even afwachten of het spoor met deze risicoplafonds voldoende ruimte biedt voor een toename van het spoorgoederenvervoer als de de economie weer aantrekt.

Nieuw aan de wet is dat de minister de bevoegdheid heeft om een bepaalde routering voor het vervoer van gevaarlijke stoffen vast te stellen. Tegen zulke routeringsbesluiten kunnen belanghebbenden wel in beroep gaan. Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden voor goederenvervoerders om ontheffing aan te vragen voor routering beperkter geworden.

Maatregelen

In het kader van de nieuwe wetgeving is er extra Automatische Treinbeïnvloeding (ATB) geïnstalleerd op plekken waar veel vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Dit moet treinbotsingen voorkomen.

Daarnaast is hotbox-detectie geïnstalleerd op risicovolle spoorlocaties, zoals grensovergangen. Hotbox-detectie registreert of de assen van treinen te warm zijn. Bij overhitting kunnen ze vastlopen of breken waardoor treinen kunnen ontsporen. Als de assen te heet worden, dan worden de treinen door het systeem automatisch tot stilstand gebracht.

Samenstelling wagons

Verder is in wet vastgelegd dat wagons met brandbare gassen en wagons met brandbare vloeistoffen niet meer aan elkaar gekoppeld mogen worden. Daarmee wordt de kans op een explosie verkleind. 

ProRail houdt de samenstelling van goederentreinen bij in een systeem zodat hulpdiensten bij calamiteiten direct kunnen worden ingeschakeld. Treinen mogen niet vertrekken voordat aan de infrastructuurbeheerder is doorgegeven welke stoffen worden vervoerd.

In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 81 miljoen ton gevaarlijke stoffen vervoerd. Hiervan gaat 67,8 miljoen ton over het water, 9,5 miljoen ton over de weg en 3,5 miljoen ton over het spoor. Over het Nederlandse spoor rijden dagelijks duizenden treinen. Ongeveer tien procent daarvan zijn goederentreinen. Circa tien procent van de goederen die per spoor worden vervoerd valt in de categorie gevaarlijke stoffen.

Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen gaat op 1 januari 2014 in.

Marieke van Gompel

Lees ook:

Eerste Kamer stemt in met Wet Basisnet spoor
Wet Basisnet spoor kan treinramp voorkomen

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.