Thalys in coronatijd

Geen duizenden kilometers extra hsl nodig om te concurreren met vliegtuig

Mobiliteitsexpert Carlo van de Weijer van de Technische Universiteit Eindhoven stelde onlangs in een video dat je realistisch gezien hooguit 5 procent van het huidige aantal vluchten kan vervangen door de (hogesnelheids)trein. Alles daarboven zou te kostbare en weinig duurzame investeringen in hogesnelheidslijnen vergen. Vincent Wever, adviseur Duurzame Mobiliteit bij Goudappel, zegt in de uitzending van SpoorProTV dat er ook op en met het bestaande spoor nog genoeg mogelijk is.

Van de Weijer brak onlangs een lans voor de trein, want daarmee stoot je tot wel 10 keer minder CO2 uit dan met het vliegtuig. Zeker naar steden als Brussel, Parijs en Londen zou je altijd voor de trein moeten kiezen. Maar daarna wordt de spoeling dun. Wil je meer steden bereikbaar maken, dan ben je volgens Van de Weijer aangewezen op hogesnelheidslijnen, die in veel gevallen nog aangelegd moeten worden. Dat is niet alleen kostbaar, maar heeft ook een grote CO2-voetafdruk, gezien de hoeveelheid beton en staal die er nodig is.

Hij wijst daarbij naar het gegeven dat wanneer je punten met elkaar wilt verbinden, het aantal verbindingen exponentieel toeneemt ten opzichte van het aantal punten. Zo zou je voor 50 steden op papier 1.225 (nieuwe) verbindingen nodig hebben.

“Wiskundig klopt dat, maar vervoerskundig niet”, reageert Wever. “Je hoeft niet perse een nieuwe HSL aan te leggen om sneller in Berlijn te komen. Door niet meer te stoppen in Stendal ben je ook sneller op het traject Hannover-Berlijn. Hetzelfde geldt voor de boog om Parijs, zodat je in een keer van noord naar zuid kan. Je hebt echt geen duizenden kilometers hogesnelheidslijn nodig. Je kan heel goed de bestaande infrastructuur slim uitbouwen zodat je meer treinen kan laten rijden en aantrekkelijkere verbindingen krijgt.”

Verminderen, veranderen en verduurzamen

Wat Wever betreft draait de toekomstige vervoersvraag sowieso niet om de vraag of je de hogesnelheidstrein of het vliegtuig moet pakken, maar om het verminderen, veranderen en verduurzamen van ons reisgedrag in algemene zin. “Het liefst in die volgorde”.

“Elke kilometer die je niet aflegt hoef je ook niet te schoner te maken. We moeten met z’n allen kritisch naar ons reisgedrag kijken, zowel op de korte als op de lange afstand. Duurzamer reizen is allereerst jezelf de vraag stellen of het wel noodzakelijk is. Zo ja, welke keuzes heb je dan? De trein gaat het nooit winnen op afstanden groter dan 750 kilometer, dus die kun je wegstrepen. Maar voor alles daaronder zou je een alternatief moeten hebben. In dat geval zou het fijn zijn als er een slimmer Europees netwerk ligt dat dankzij relatief kleine ingrepen aantrekkelijker is. En het zou dan bovendien mooi zijn als de kaartjes voordeliger en eenvoudiger te boeken zijn.”

Bekijk hier de uitzending terug:

Lees meer:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Nick Augusteijn

8 reacties op “Geen duizenden kilometers extra hsl nodig om te concurreren met vliegtuig”

Marc Busio|26.08.21|10:34

Hogesnelheidstreinen hebben hun belofte als vervoermiddel voor internationale reizen, en daarmee concurrent voor het vliegtuig, niet waargemaakt. Dat is niet vreemd, want oorspronkelijk waren ze bedoeld als intercity’s in grote landen als Frankrijk, Duitsland en Spanje. Het idee van een Europees netwerk van hogesnelheidslijnen is later ontstaan, vooral in kleine landen als Nederland, maar het ontbreken van een verbinding met Duitsland illustreert dat dit nooit realistisch is geweest.

Illya Vaes|26.08.21|11:42

@Marc Busio:
Je doet net alsof hogesnelheidslijnen (+ diensten erover!) “spontaan” ontstaan vanuit een of andere natuurwet. Daar gaat echter een bewuste keuze aan vooraf (in NL om het achterwege te laten terwijl de “HSL-Oost” eigenlijk nodig was vanwege overbelasting van de lijn Utrecht – Arnhem in het binnenlands verkeer).
Als er in 1953 niet bewust voor de Deltawerken was gekozen, zou het nu ontbreken ervan ook “illustreren dat het niet realistisch was”. De keuze MAAKTE het realistisch!

Robin Vervoorn|26.08.21|12:42

Na 20 jaar onderzoek vormen Sustainable Aviation Fuels (SAF) nog maar 0,2% van de energiemix. Ik stel voor dat Carlo eerst de lange afstandsvluchten duurzaam laat voltanken, dan kan de spoorsector ondertussen de korte afstanden oplossen.
De kans voor de spoorsector is snelheidsverhogingen op bestaande trajecten – met niet al te veel CO2-verslindende nieuwbouw. Onze uitdaging is om de vliegtuigbranche to overtstijgen als het gaat om aansluitende dienstregelingen en eenvoud van boeken.

Pat Rick|26.08.21|13:50

Voor ProRail geldt nog steeds het mantra: meer geld voor het spoor (naast geld voor de andere duurzame modaliteiten). Begrijpelijk, want uit het spoorbudget wordt het salaris betaald van onze Bas. Terwijl Carlo zegt dat je het geld het effectiefst moet investeren, en meestal is dat NIET spoor (zeker niet met een dure organisatie als ProRail). Daarom zouden de kosten van infrastructuur en de beheerorganisaties zoals ProRail omlaag moeten gaan.

Pat Rick|26.08.21|14:06

ProRail is een topzware organisatie die veel platter moet worden. Het is nu te veel geldgedreven (aansturing vooral via budgetten, wat voor ProRail dus NIET werkt). In de plaate organisatie moeten specialisten meer invloed krijgen ipv de matra’s van geld van het management over te nemen. Dan komen er ook betere voorstellen voor HSLs in Nederland (ook more value for money) en kan er een echte veiligheidscultuur ontstaan. Nu zien we veel incidenten, waarop de PR afdeling weer brandjes moet blussen

Pat Rick|26.08.21|14:19

Volgens William Todts van Transport & Environment is HSL niet de oplossing voor het luchtvaartprobleem. Zie: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/03/07/wat-als-we-allemaal-de-trein-zouden-nemen-in-plaats-van-het-vlie/

Er is gewoon te weinig capaciteit op het spoor en HSL bedient nog te weinig bestemmingen. Biedt meer HSL bestemmingen aan zodra het kan. In Zwitserland zijn de basistunnels gereed, dus kan men ook vanuit Basel doorrijden naar Zurich/ Milaan.

Pat Rick|26.08.21|14:34

@Robin: Hoelang duurde het voordat Londen werd aangeboden met de HSL? Ruim 25 jaar na de opening van de Chunnel! Met diezelfde stroperigheid gaat HSL in 20 jaar echt niet het korte afstandenprobleem als ze niet versnellen. Er moet een mentaliteisverandering komen. Want SAF gaat nu veel sneller dan 20 jaar opgeschaald worden, want TNO heeft e-Fuels als bestempeld als de beste kortetermijnoplossing (alle technologie is nu beschikbaar). En Nederland kan hier ook veel aan bijdragen en verdienen!

Pat Rick|27.08.21|15:15

Het is moeilijk te verkopen wat Vincent voorstelt, “we moeten minder reizen, maar wel meer geld naar spoor” is moeilijk te verkopen. Het moet anders, zoals uit een Europawijde enquête over mobiliteit waar 2 punten uitkomen: we willen meer met de auto EN we willen meer elektrisch rijden. De oplossing ligt dus in de richting van (verdere) elektrificatie van vervoer. Korte termijn: meer laadpalen en elektrische auto’s, waterstoftreinen met groene waterstof, e-Fuels voor schepen, vliegtuigen

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.