Metro Noord/Zuidlijn op station Noord (Foto: Gé Dubbelman)

2,5 miljard euro uit Nationaal Groeifonds gaat naar spoorprojecten

Er gaat 1,5 miljard euro van het Nationaal Groeifonds naar het doortrekken van de Amsterdamse Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp. Daarnaast haalt het demissionaire kabinet 1 miljard euro uit het fonds voor de verbetering en uitbreiding van de Oude Lijn tussen Schiedam en Delft. In beide gevallen gaat het om uitzonderingen voor delen van projecten, die net als alle andere ingediende spoorprojecten werden afgewezen.

Op advies van een commissie onder leiding van Hoekstra’s voorganger Jeroen Dijsselbloem wordt een bedrag van 646 miljoen euro direct toegekend, deels onder voorwaarden. De overige 3,5 miljard wordt wel opzij gezet, maar de aanvragers moeten nog extra onderbouwing geven voordat het geld definitief wordt toegekend. In deze eerste ronde waren projecten voorgedragen ter waarde van in totaal ruim 25 miljard euro.

Uitzonderingen

Van de vier infrastructuurprojecten die door de eerste selectie van groeifonds kwamen, kreeg er geen enkele een positief advies van de Commissie. Het doortrekken van de Noord/zuidlijn maakt deel uit van het voorstel: ‘Schaalsprong Metropolitaan OV-systeem MRA en verstedelijking’. Het bestaat naast het doortrekken van het Noord/Zuidlijn metrotracé van Amsterdam Zuid naar Schiphol en Hoofddorp ook uit het sluiten van de Amsterdamse metroring van de Isolatorweg naar Amsterdam Centraal.

De commissie adviseerde het kabinet om niet in dit voorstel te investeren, maar wel een uitzondering te maken voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn en hiervoor maximaal 1,5 miljard euro voor te reserveren (50% van de
geschatte kosten).

Station Zuid, Noord/Zuidlijn, werkzaamheden, spoor

De verbetering en uitbreiding van het spoortraject tussen Schiedam en Delft, de ‘Oude Lijn’ maakte deel uit van het voorstel: ‘Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking Zuidelijke Randstad’. Dit voorstel bestaat uit het  investeren in hoogwaardig OV in de regio’s Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer (aanleggen van bus-, tram-, metro- en lightrailinfrastructuur), capaciteitsuitbreiding van het hoofdspoor Leiden-Dordrecht en de bouw van nieuwe stations. De totale investering en gevraagde bijdrage vanuit het Nationaal Groeifonds is 8,6 miljard euro. Ook hier adviseerde de commissie het kabinet om dit project niet te bekostigen met uitzondering van het onderdeel ‘Oude Lijn’ en hiervoor maximaal 1 miljard euro te reserveren (50% van de geschatte kosten).

Prematuur

Uitzonderingen waren er niet voor delen van het afgewezen voorstel voor de regio Utrecht: ‘Schaalsprong OV en verstedelijking in de Metropoolregio Utrecht.’ Dit voorstel voorziet in twee nieuwe lightrailverbindingen en het dubbelstation Lunetten-Koningsweg te Utrecht. De totale investering en gevraagde bijdrage vanuit het Nationaal Groeifonds is 2,4 miljard euro. Anders dan bij de twee andere twee schaalsprongprojecten lijken er volgens de commissie geen deelprojecten te zijn die een positief effect kunnen hebben en is er onvoldoende sprake van een randvoorwaardelijke ingreep. Verder constateert de commissie dat “het voorstel nog in een prematuur stadium verkeert (vooral wat betreft de kwantitatieve onderbouwing) in vergelijking met de andere voorstellen voor
schaalsprongen in het OV.”

Treinen op station Utrecht, foto: NS

Het vierde voorstel voor een infraproject is geen spoorproject maar een autonome busverbinding in de regio Eindhoven. Ook hier werd een uitzondering gemaakt voor een deel van het project. Van de gevraagde 1,2 miljard euro, adviseert de commissie 30 miljoen euro te investeren in het innovatieprogramma van deze Brainportlijn Eindhoven.

20 miljard euro

De ministers Wopke Hoekstra van Financiën en Bas van ’t Wout van Economische Zaken hebben in totaal 4,1 miljard euro toegekend aan tien projecten die de Nederlandse economie op een duurzame manier moeten versterken. Ze zorgen bijvoorbeeld voor een hogere productiviteit of creëren nieuwe bedrijvigheid. De komende vijf jaar is vanuit het groeifonds 20 miljard euro beschikbaar voor dit soort investeringen.

Vanuit de markt wordt enthousiast gereageerd op de keuzes van het kabinet voor de eerste financieringsronde.  Volgens de Mobiliteitsalliantie, waarin naast de OV-bedrijven ook de transportsector en de autobranche zijn vertegenwoordigd, is de investering in het ov “een erkenning van het kabinet van het belang van het blijven investeren in de bereikbaarheid van ons land en economisch herstel”, stelt voorzitter Steven van Eijck.

“Laat de investering uit het Groeifonds het startkapitaal zijn, waarna er in een formatie structureel meer middelen vrijgemaakt worden voor zowel OV, wegen, fiets en andere tweewielers, verkeersveiligheid en maatregelen om de flexibiliteit van ons vervoerssysteem te bevorderen. Hiervoor moet ook gekeken worden naar een systeem van betalen naar gebruik, vervoershubs voor reizigers en goederen, en Mobility as a Service (MaaS).”

Woningbouw

De investeringen in de Noord-Zuidlijn en Oude Lijn zijn van groot belang voor de toekomstige OV ontsluiting van de grote woningbouwprojecten die in deze regio staan gepland en voor de versterking van het economisch potentieel van deze twee regio’s. Ook zijn de verbindingen van belang voor de luchthaven Schiphol.

Lelylijn

Voor het Nationaal Groeifonds werden veel plannen voor spoorprojecten ingediend. Naast de eerder genoemde plannen in Eindhoven en de randstad, werd voor de aanleg van de Lelylijn tussen Lelystad, Drachten en Leeuwarden ook een beroep gedaan op het Groeifonds. Maar dit project werd in een vroeg stadium al afgewezen. Dat geldt ook voor de aanleg van nieuwe Europese spoorverbindingen. Deze twee voorstellen voldeden niet aan de vooraf vastgestelde gestelde criteria.

Volgende ronde

Het ontbreken van de Lelylijn en Europese spoorverbindingen zegt alleen iets over de compleetheid van de voorstellen en niet over het belang van deze projecten, benadrukten de ministers van Economische Zaken en Klimaat en van Financiën destijds. Vooral het draagvlak voor de Lelylijn groeide afgelopen jaar. Zo namen veel politieke partijen de verbinding op in hun verkiezingsprogramma. Na verdere uitwerking en aanvulling kunnen in een volgende ronde opnieuw voorstellen worden ingediend.

Lees ook:

Onbeperkt lezen?

Ontwikkel jezelf met vakblad SpoorPro.nl.

Krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

1 maand gratis proefabonnement

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

6 reacties op “2,5 miljard euro uit Nationaal Groeifonds gaat naar spoorprojecten”

Pat Rick|09.04.21|16:17

Wordt er nu 1 miljard uitgetrokken voor de verdubbeling Delft-Schiedam, een PHS-project wat al lang op de rol staat? Nu gaat eigenlijk een bestaand initiatief, dat eigenlijk al vrij zeker van funding was, geld opeten voor projecten die een grotere doorbraak kunnen betekenen, zoals de Lelylijn of busleidingstraat R’dam -Limburg. Meer groei kan verkregen worden door te investeren buiten de randstad.

Pat Rick|09.04.21|16:44

Teleurstellend is het woord voor Hoekstra en zijn groots aangekondigde investeringsfonds. Als hij een groot leider zou zijn geweest had hij er 50 miljard van gemaakt (maar electoraal wil hij blijkbaar meer gezien worden als zuinige boekhouder, wat niet klopt omdat hij al miljarden spendeert en dus geen duidelijk verhaal heeft). voor het hele bereikbaarheidspakket voor Schiphol heeft men 3 miljard gevraagd, dit is excl de 1 miljard van NS+NH+andere partijen. Dus is er nog een put van 1,5 miljard

asierts|10.04.21|06:17

Moet ik hier nog woorden aan v…….. ?

Marc Busio|10.04.21|11:30

Spoorverdubbeling tussen Delft en Schiedam bekostigd uit een groeifonds: wat zou daar toch achter zitten? Zou het te maken hebben met die 650 miljoen die o.a. de TU Delft krijgt om er kwantumcomputers van te bouwen? En heeft de commissie gedacht dat al die kwantumcomputers in de toekomst over dat spoor naar de Rotterdamse haven vervoerd gaan worden om ze van daaruit over de hele wereld te verschepen? Ja, dat moet het zijn, dat is wat de ‘commissie van 20 miljard’ voor ogen staat.

Victor Coolman|10.04.21|17:58

De aannames uit eerdere reacties zijn niet helemaal correct. Er is geld gereserveerd voor de NZ-verlenging en de verdubbeling van Delft-Schiedam. De bedragen zijn nog niet toegekend (in tegenstelling tot sommige andere projecten). Om de reservering om te zetten in toekenning moet meer & betere motivatie aangeleverd worden. De reservering is dus geen garantie dat het geld er komt.

Ir. Arie Overbeeke|12.04.21|13:52

Mooi begin om op te starten en ambities waar te maken.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.