Pieter van Vollenhoven, oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, foto: ANP

Van Vollenhoven: meer eenheid nodig bij inspecties

Er moet meer eenheid bij de inspecties komen. Dat zei voorzitter Pieter van Vollenhoven van de Stichting Maatschappij en Veiligheid woensdag bij het jaarcongres van KIVI in Gorinchem. “Ze moeten het publieke belang dienen en dat gebeurt op dit moment niet. De inspecties zitten te dicht tegen de overheid aan.” Volgens de veiligheidsexpert kunnen ze daardoor niet onafhankelijk handelen ten opzichte van het ministerie waar ze onder vallen. Het thema van het congres was ‘Leven met Risico’s’.

Om de veiligheidscultuur binnen de bedrijven te veranderen, moeten medewerkers volgens Van Vollenhoven open kunnen communiceren. “Sommige bedrijven zeggen tegen een medewerker die het ergens niet mee eens is: daar is het gat van de deur. Dit komt in alle sectoren voor.”

Misstanden melden

“De meeste inspecteurs zijn een verlengstuk van het OM”, stelde Van Vollenhoven. Dit werkt volgens hem contraproductief, omdat bedrijven daarom angst hebben om misstanden op het gebied van veiligheid te melden bij de inspectie. “Als men de veiligheid binnen bedrijven wil veranderen dan moet men open kunnen communiceren. Medewerkers moeten vrijuit kunnen praten over fouten.”

“Bij een onafhankelijk onderzoek kan justitie alles in beslag nemen”, gaf de veiligheidsexpert als voorbeeld. “Je bent als bedrijf verplicht om dingen te melden maar dit kan ook tegen je werken.”

Onderzoeksraad voor Veiligheid

Van Vollenhoven is oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en deed in die hoedanigheid onder andere onderzoek naar het dodelijk treinongeluk in Amsterdam Westerpark in 2012. “Bij de Onderzoeksraad zijn de spelregels helder. De Raad is onafhankelijk en heeft niet verschillende petten op, zoals de inspecties. Het dient bij de inspecties duidelijk te zijn of bedrijven vrij zijn om dingen te melden. Als er angst bestaan, dan melden partijen dit niet.” De Onderzoeksraad maakt een duidelijk onderscheid tussen het streven naar de schuldvraag en het onderzoek om lering te trekken uit incidenten. Bij de inspecties is dit niet helder geformuleerd, legde Van Vollenhoven uit.

De veiligheidsexpert pleitte voor de vorming van een opleiding voor toezichthouders. “Het is dringend nodig het aanzien en de kwaliteit ervan te verhogen, want toezicht is niet geliefd, maar wel heel hard nodig.” Ook zou van Vollenhoven graag zien dat er een Veiligheidsinstituut komt. Volgens hem kan een dergelijk instituut duidelijkheid geven over waar de grenzen liggen tussen de verantwoordelijkheden van de bedrijven en de overheid.

Risico’s

Directeur Micaela dos Ramos van KIVI benadrukte tijdens het congres dat met het steeds verder doordringen van nieuwe technieken en technologieën “de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ingenieurs steeds groter wordt”. “We moeten leren leven met risico’s”, vertelde ze.

“Robots en big data brengen kansen met zich mee. Deze moeten aan de ene kant onze levens ondersteunen, maar aan de andere kant niet tot rampen leiden. Daarom moeten we open en transparant zijn over nieuwe technologiën. Angst mag niet de reden zijn om niet te innoveren.”

Lees ook:

ProRail-topman wil af van ‘veiligheidsradicalisme’

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.