Seksuele intimidatie in het OV

Seksuele intimidatie op de werkvloer: hoe gaan spoorbedrijven daarmee om?

De uitzending over seksueel grensoverschrijdend gedrag bij The Voice door het BNN-VARA programma BOOS, heeft veel losgemaakt in de maatschappij. Veel vrouwen durfden eindelijk naar buiten te treden met hun verhaal. Ook intern is het onderwerp gaan leven bij bedrijven. Dit blijkt ook uit een rondgang van SpoorPro onder diverse spoorbedrijven. 

Talpabaas John de Mol reageerde live in de studio op de onthullingen van het programma BOOS. Meerdere vrouwen deden hun verhaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag achter de schermen. De verhalen betroffen bandleider Jeroen Rietbergen, coaches Ali B en Marco Borsato en een regisseur. De Mol zei ‘behoorlijk in de war’ te zijn van wat hij gezien had. Hij zei dat er veel mogelijkheden waren om aan te bel te trekken. “Blijkbaar hebben al die loketten en maatregelen niet het gewenste effect gehad.”

Volgens De Mol was er kandidatenbegeleiding ingezet, werkten ze met vertrouwenspersonen en werd het ‘vier-ogen-principe’ toegepast, wat inhoudt dat een kandidaat in principe niet alleen wordt gelaten met een medewerker. Klachten kwamen niet alleen van oud-kandidaten, maar ook van medewerkers. De ongelijke machtspositie van de vermeende daders zou een rol spelen, ze waren mensen met ‘aanzien’.

Presentator Hofman schreef op LinkedIn dat er echt iets in beweging is gekomen na de uitzending. “We zien bedrijven, universiteiten, verenigingen en andere instituten hun beleid aanpassen om een veiligere omgeving te creëren, een kabinet (incl. minister president) zich uitspreken. Mannen met elkaar praten, vrouwen met elkaar delen.” Hofman zegt dat een “waardevolle” ontwikkeling te vinden, maar: “we zijn er nog niet.”

NS: alert zijn op signalen

Een hand op een bil, een dubbelzinnige opmerking. We zien het in de media- en muziekwereld, maar overal om ons heen vindt (seksueel) grensoverschrijdend gedrag plaats. Ook in de spoorsector. Dit heeft vaak een enorme impact op de mensen die het overkomt.

Naar aanleiding van de berichtgeving in de media, is binnen NS ook intern aandacht gegeven aan het omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag, laat NS-woordvoerder Anita Middelkoop weten in een schriftelijke reactie. Via het Intranet en berichtgeving van leidinggevenden werd hier aandacht voor gegeven.

Weet dat als het gebeurt, er plekken zijn waar je terecht kunt

“Seksuele intimidatie, in welke vorm dan ook, accepteren we niet in onze treinen, niet op onze stations en niet bij ons bedrijf!” schreef Marjan Rintel, president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen in een bericht op LinkedIn. Leidinggevenden wordt gevraagd alert te zijn op signalen en ruimte te geven binnen de teams voor het bespreken van dit thema. “En te stimuleren dat zorgen, vragen en meningen uitgesproken en besproken worden. Er wordt duidelijk aangegeven waar de grens ligt, wat acceptabel is en wat niet, zodat de norm bij NS duidelijk is: seksuele intimidatie is ontoelaatbaar”, aldus de NS.

Marjan Rintel, NS

Medewerkers die te maken hebben met ongewenste intimiteiten, kunnen terecht bij leidinggevenden en vertrouwenspersonen, bij de afdeling integriteit en een speciaal meldpunt. Marjan Rintel: “Weet als het gebeurt dat er plekken zijn waar je terechtkunt. Collega’s, overkomt dit je of zie je iets dat niet acceptabel is, meld je bij je leidinggevende, een vertrouwenspersoon of doe een integriteitsmelding.”

ProRail: beleid en netwerken als ‘Trainbow’

ProRail heeft in 2019 een beleid Sociale Veiligheid ontwikkeld. “Sociale veiligheid is er niet vanzelf. Om die reden willen wij ervoor zorgen dat het thema op de agenda komt van alle teamoverleggen van alle managers en alle teamleiders’, laat een woordvoerder weten. “We hebben een duidelijke gedragscode en hebben daar ook diverse e-learnings en workshops voor die hiervoor kunnen worden ingezet.”

Daarnaast zijn er diverse medewerkersnetwerken zoals Trainbow, Tussen de Oren en CultuRail. “De kracht van deze netwerken is dat zij een veilige omgeving creëren waarbinnen ervaringen gedeeld kunnen worden met collega’s die hetzelfde of vergelijkbare situaties ervaren (hebben).”

Zowel bij de afdeling Integriteit, Risicomanagement en Compliance (IRC) als bij de vertrouwenspersonen komen meldingen binnen over sociale veiligheid. “Dan helpen wij de slachtoffers, doen wij onderzoek en nemen passende maatregelen.” Het behandelen van meldingen vindt onafhankelijk plaats. Alle meldingen resulteren in adviezen en maatregelen en worden gedocumenteerd en verantwoord.

ProRail registreert ongeveer honderd meldingen en vraagstukken per jaar over niet-integer gedrag. Daarbij wordt nauwkeurig bijgehouden om welk soort ongewenst gedrag het gaat: van fraude tot discriminatie. Bij ProRail wordt relatief weinig melding gemaakt van ongewenste intimiteiten. Uit een enquête blijkt dat ongeveer 2 procent bij vrouwen en mannen aangeven dit zelf te hebben geadresseerd. “Maar we weten ook dat niet iedereen het meldt en dat het ‘echt weten’ wat er speelt een laag dieper gaat. Maar elk geval is er 1 te veel”, zegt ProRail.

Arriva: diverse regelingen en loketten

Vervoersmaatschappij Arriva laat weten het belangrijk te vinden dat personeel met een goed gevoel hun werk kan doen. “Dat staat voorop. Als dit, om wat voor reden dan ook, niet zo is dan gaan we daar mee aan de slag”, zegt woordvoerder Nikkie Smits. “Binnen Arriva zijn er verschillende regelingen en loketten, zoals een ‘Algemene Klachtenregeling’, het Protocol Ongewenst Gedrag en de Klokkenluidersregeling.” Daarnaast is er een klachtenmeldpunt en een klachtencommissie. Ook zijn er externe vertrouwenspersonen waar personeel altijd terecht kan.

Naast deze ‘randvoorwaarden’ geeft Arriva aan veel aandacht te besteden aan een positief werkklimaat en continu te werken aan een bedrijfscultuur waarin open en transparant met elkaar wordt gecommuniceerd. “Daarnaast schenken we veel aandacht aan het onderwerp diversiteit en inclusie, hier communiceren we intern en extern vaak over.”

GVB: “voorkomen is beter dan genezen”

Belangrijkste kenmerk van de aanpak van vervoersmaatschappij GVB is ‘voorkomen is beter dan genezen’. Ruim twee jaar geleden is GVB gestart met een programma over omgangsvormen en professioneel gedrag op de werkvloer waarin bewustwording en training een belangrijk onderdeel is. “Het lijkt zo simpel om op een prettige en respectvolle manier met elkaar om te gaan, maar hoe doe je dat dan. In een omgeving waar we leven en werken met zoveel verschillende mensen en culturen kan dat soms een uitdaging zijn”, laat de woordvoerder in een schriftelijke reactie weten.

“Het lijkt zo simpel om op een prettige en respectvolle manier met elkaar om te gaan, maar hoe doe je dat dan?”

Er zijn trainingen opgetuigd voor iedereen, van management tot werkvloer. “Vanwege de coronamaatregelen hebben deze wat vertraging opgelopen maar inmiddels is de boel weer goed op stoom. De trainingen worden goed ontvangen.”

GVB geeft aan klachten en incidenten zeer serieus te nemen en een zero-tolerance beleid te hanteren. De medewerker die te maken heeft met ongewenste omgangsvormen van andere collega’s, kan terecht bij een vertrouwenspersoon en / of de klachtencommissie. GVB heeft vijf vertrouwenspersonen: vier internen en één externe. Dit zijn personen met verschillende achtergronden, leeftijd, sekse etc.

“We streven naar een zo laag mogelijke drempel om klachten te melden en dat mensen zich te allen tijde gehoord en veilig voelen. We zullen hier continu actie op moeten zetten, omdat we beseffen dat je als werkgever nooit voldoende inspanning kunt doen, gegeven dat ‘melden’ voor mensen altijd een drempel is. Het is work in progress, we zetten goede stappen maar er is nog werk aan de winkel.”

OV-NL: mogelijk apart meldpunt

OV-NL, een branchevereniging voor openbaar vervoersbedrijven in Nederland, laat in een reactie weten dat zij zich aansluit bij de reactie van Arriva. “Landelijk worden incidenten bijgehouden. Incidenten rondom seksuele intimidatie worden niet apart geregistreerd, maar er wordt wel naar gekeken om dit alsnog te gaan doen.” Verder geeft OV-NL aan dat er veel wordt gedaan aan de sociale veiligheid voor zowel reizigers als medewerkers, bijvoorbeeld door personeelstrainingen aan te bieden.

Rijksoverheid (KiM): integriteitsweek

Peter Bakker, onderzoeker bij het KiM (Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, onderdeel van de Rijksoverheid) gaf in de uitzending van SpoorProTV aan dat er jaarlijks een ‘integriteitsweek’ is, waarin ook voor dit soort aspecten openheid gevraagd wordt. “Ook via het intranet wordt hier aandacht voor gevraagd, om het zoveel mogelijk bespreekbaar te maken bij je leidinggevende of, als dit niet de goede plek is, bij een vertrouwenspersoon.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Hendriëlle de Groot

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.

Seksuele intimidatie op de werkvloer: hoe gaan spoorbedrijven daarmee om? | SpoorPro.nl
Seksuele intimidatie in het OV

Seksuele intimidatie op de werkvloer: hoe gaan spoorbedrijven daarmee om?

De uitzending over seksueel grensoverschrijdend gedrag bij The Voice door het BNN-VARA programma BOOS, heeft veel losgemaakt in de maatschappij. Veel vrouwen durfden eindelijk naar buiten te treden met hun verhaal. Ook intern is het onderwerp gaan leven bij bedrijven. Dit blijkt ook uit een rondgang van SpoorPro onder diverse spoorbedrijven. 

Talpabaas John de Mol reageerde live in de studio op de onthullingen van het programma BOOS. Meerdere vrouwen deden hun verhaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag achter de schermen. De verhalen betroffen bandleider Jeroen Rietbergen, coaches Ali B en Marco Borsato en een regisseur. De Mol zei ‘behoorlijk in de war’ te zijn van wat hij gezien had. Hij zei dat er veel mogelijkheden waren om aan te bel te trekken. “Blijkbaar hebben al die loketten en maatregelen niet het gewenste effect gehad.”

Volgens De Mol was er kandidatenbegeleiding ingezet, werkten ze met vertrouwenspersonen en werd het ‘vier-ogen-principe’ toegepast, wat inhoudt dat een kandidaat in principe niet alleen wordt gelaten met een medewerker. Klachten kwamen niet alleen van oud-kandidaten, maar ook van medewerkers. De ongelijke machtspositie van de vermeende daders zou een rol spelen, ze waren mensen met ‘aanzien’.

Presentator Hofman schreef op LinkedIn dat er echt iets in beweging is gekomen na de uitzending. “We zien bedrijven, universiteiten, verenigingen en andere instituten hun beleid aanpassen om een veiligere omgeving te creëren, een kabinet (incl. minister president) zich uitspreken. Mannen met elkaar praten, vrouwen met elkaar delen.” Hofman zegt dat een “waardevolle” ontwikkeling te vinden, maar: “we zijn er nog niet.”

NS: alert zijn op signalen

Een hand op een bil, een dubbelzinnige opmerking. We zien het in de media- en muziekwereld, maar overal om ons heen vindt (seksueel) grensoverschrijdend gedrag plaats. Ook in de spoorsector. Dit heeft vaak een enorme impact op de mensen die het overkomt.

Naar aanleiding van de berichtgeving in de media, is binnen NS ook intern aandacht gegeven aan het omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag, laat NS-woordvoerder Anita Middelkoop weten in een schriftelijke reactie. Via het Intranet en berichtgeving van leidinggevenden werd hier aandacht voor gegeven.

Weet dat als het gebeurt, er plekken zijn waar je terecht kunt

“Seksuele intimidatie, in welke vorm dan ook, accepteren we niet in onze treinen, niet op onze stations en niet bij ons bedrijf!” schreef Marjan Rintel, president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen in een bericht op LinkedIn. Leidinggevenden wordt gevraagd alert te zijn op signalen en ruimte te geven binnen de teams voor het bespreken van dit thema. “En te stimuleren dat zorgen, vragen en meningen uitgesproken en besproken worden. Er wordt duidelijk aangegeven waar de grens ligt, wat acceptabel is en wat niet, zodat de norm bij NS duidelijk is: seksuele intimidatie is ontoelaatbaar”, aldus de NS.

Marjan Rintel, NS

Medewerkers die te maken hebben met ongewenste intimiteiten, kunnen terecht bij leidinggevenden en vertrouwenspersonen, bij de afdeling integriteit en een speciaal meldpunt. Marjan Rintel: “Weet als het gebeurt dat er plekken zijn waar je terechtkunt. Collega’s, overkomt dit je of zie je iets dat niet acceptabel is, meld je bij je leidinggevende, een vertrouwenspersoon of doe een integriteitsmelding.”

ProRail: beleid en netwerken als ‘Trainbow’

ProRail heeft in 2019 een beleid Sociale Veiligheid ontwikkeld. “Sociale veiligheid is er niet vanzelf. Om die reden willen wij ervoor zorgen dat het thema op de agenda komt van alle teamoverleggen van alle managers en alle teamleiders’, laat een woordvoerder weten. “We hebben een duidelijke gedragscode en hebben daar ook diverse e-learnings en workshops voor die hiervoor kunnen worden ingezet.”

Daarnaast zijn er diverse medewerkersnetwerken zoals Trainbow, Tussen de Oren en CultuRail. “De kracht van deze netwerken is dat zij een veilige omgeving creëren waarbinnen ervaringen gedeeld kunnen worden met collega’s die hetzelfde of vergelijkbare situaties ervaren (hebben).”

Zowel bij de afdeling Integriteit, Risicomanagement en Compliance (IRC) als bij de vertrouwenspersonen komen meldingen binnen over sociale veiligheid. “Dan helpen wij de slachtoffers, doen wij onderzoek en nemen passende maatregelen.” Het behandelen van meldingen vindt onafhankelijk plaats. Alle meldingen resulteren in adviezen en maatregelen en worden gedocumenteerd en verantwoord.

ProRail registreert ongeveer honderd meldingen en vraagstukken per jaar over niet-integer gedrag. Daarbij wordt nauwkeurig bijgehouden om welk soort ongewenst gedrag het gaat: van fraude tot discriminatie. Bij ProRail wordt relatief weinig melding gemaakt van ongewenste intimiteiten. Uit een enquête blijkt dat ongeveer 2 procent bij vrouwen en mannen aangeven dit zelf te hebben geadresseerd. “Maar we weten ook dat niet iedereen het meldt en dat het ‘echt weten’ wat er speelt een laag dieper gaat. Maar elk geval is er 1 te veel”, zegt ProRail.

Arriva: diverse regelingen en loketten

Vervoersmaatschappij Arriva laat weten het belangrijk te vinden dat personeel met een goed gevoel hun werk kan doen. “Dat staat voorop. Als dit, om wat voor reden dan ook, niet zo is dan gaan we daar mee aan de slag”, zegt woordvoerder Nikkie Smits. “Binnen Arriva zijn er verschillende regelingen en loketten, zoals een ‘Algemene Klachtenregeling’, het Protocol Ongewenst Gedrag en de Klokkenluidersregeling.” Daarnaast is er een klachtenmeldpunt en een klachtencommissie. Ook zijn er externe vertrouwenspersonen waar personeel altijd terecht kan.

Naast deze ‘randvoorwaarden’ geeft Arriva aan veel aandacht te besteden aan een positief werkklimaat en continu te werken aan een bedrijfscultuur waarin open en transparant met elkaar wordt gecommuniceerd. “Daarnaast schenken we veel aandacht aan het onderwerp diversiteit en inclusie, hier communiceren we intern en extern vaak over.”

GVB: “voorkomen is beter dan genezen”

Belangrijkste kenmerk van de aanpak van vervoersmaatschappij GVB is ‘voorkomen is beter dan genezen’. Ruim twee jaar geleden is GVB gestart met een programma over omgangsvormen en professioneel gedrag op de werkvloer waarin bewustwording en training een belangrijk onderdeel is. “Het lijkt zo simpel om op een prettige en respectvolle manier met elkaar om te gaan, maar hoe doe je dat dan. In een omgeving waar we leven en werken met zoveel verschillende mensen en culturen kan dat soms een uitdaging zijn”, laat de woordvoerder in een schriftelijke reactie weten.

“Het lijkt zo simpel om op een prettige en respectvolle manier met elkaar om te gaan, maar hoe doe je dat dan?”

Er zijn trainingen opgetuigd voor iedereen, van management tot werkvloer. “Vanwege de coronamaatregelen hebben deze wat vertraging opgelopen maar inmiddels is de boel weer goed op stoom. De trainingen worden goed ontvangen.”

GVB geeft aan klachten en incidenten zeer serieus te nemen en een zero-tolerance beleid te hanteren. De medewerker die te maken heeft met ongewenste omgangsvormen van andere collega’s, kan terecht bij een vertrouwenspersoon en / of de klachtencommissie. GVB heeft vijf vertrouwenspersonen: vier internen en één externe. Dit zijn personen met verschillende achtergronden, leeftijd, sekse etc.

“We streven naar een zo laag mogelijke drempel om klachten te melden en dat mensen zich te allen tijde gehoord en veilig voelen. We zullen hier continu actie op moeten zetten, omdat we beseffen dat je als werkgever nooit voldoende inspanning kunt doen, gegeven dat ‘melden’ voor mensen altijd een drempel is. Het is work in progress, we zetten goede stappen maar er is nog werk aan de winkel.”

OV-NL: mogelijk apart meldpunt

OV-NL, een branchevereniging voor openbaar vervoersbedrijven in Nederland, laat in een reactie weten dat zij zich aansluit bij de reactie van Arriva. “Landelijk worden incidenten bijgehouden. Incidenten rondom seksuele intimidatie worden niet apart geregistreerd, maar er wordt wel naar gekeken om dit alsnog te gaan doen.” Verder geeft OV-NL aan dat er veel wordt gedaan aan de sociale veiligheid voor zowel reizigers als medewerkers, bijvoorbeeld door personeelstrainingen aan te bieden.

Rijksoverheid (KiM): integriteitsweek

Peter Bakker, onderzoeker bij het KiM (Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, onderdeel van de Rijksoverheid) gaf in de uitzending van SpoorProTV aan dat er jaarlijks een ‘integriteitsweek’ is, waarin ook voor dit soort aspecten openheid gevraagd wordt. “Ook via het intranet wordt hier aandacht voor gevraagd, om het zoveel mogelijk bespreekbaar te maken bij je leidinggevende of, als dit niet de goede plek is, bij een vertrouwenspersoon.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Hendriëlle de Groot

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.