Dekra Rail Floris Manni en Gerrit van Middelkoop

‘Tijdig mensen aannemen en opleiden is cruciaal voor kennisbehoud spoorsector’

De enige manier om verlies van kennis in de spoorsector tegen te gaan is om tijdig nieuwe mensen aan te nemen en te investeren in onderwijs, zegt onderzoeker Gerrit van Middelkoop van Dekra Rail. Van Middelkoop gaat binnenkort met pensioen en is zijn opvolger Floris Manni aan het opleiden in het vakgebied tribologie. In de spoorsector wordt dit onder meer toegepast om de levensduur van bewegende onderdelen van treinmaterieel en het spoor te verlengen.

Van Middelkoop is gespecialiseerd in tribologie. Dat is het vakgebied dat zich bezighoudt met wrijving en smering van bewegende onderdelen die met elkaar in contact komen. De hoofdvraag daarbij is telkens: hoe kunnen gesmeerde systemen zo goed mogelijk lopen? Het doel is om storingen te voorkomen en minder vaak onderhoud te plegen. Er wordt daarbij gekeken naar de gesmeerde systemen, maar ook naar de smeermiddelen zelf.

Zo heeft Dekra Rail met onderzoek aangetoond dat wielenlagervet niet elk jaar hoeft te worden ververst. “Als je de specificaties van de fabrikant zou opvolgen, dan kan je er een jaar mee doen en dan moet je het lager demonteren om dat vet te vernieuwen of aan te vullen. Maar die termijn kan opgerekt worden tot eens in de zeven of zelfs tien jaar, mits grondig onderzocht. En dat onderzoek doet Dekra dus, samen met haar railklanten.”

Opvolger

Van Middelkoop is nu 63 jaar oud en over vier jaar gaat hij met pensioen. Het was daarom tijd om een opvolger te vinden. Dekra maakt veel gebruik van stagiaires en enkele jaren geleden kwam zo Floris Manni langs. Hij ging voor zijn studie Chemie aan de Hogeschool Utrecht stage lopen bij Dekra Rail.

“Werken in de spoorsector was geen vooropgezet plan,” zegt Manni. “Ik was eerlijk gezegd gewoon op zoek naar een stagebedrijf waar ik heen kon fietsen vanuit de Uithof in Utrecht. Het was dus een praktische keuze, maar het werk en het bedrijf bleek veel interessanter te zijn dan ik had gedacht.”

Als tribologen bij Dekra werken Manni en Van Middelkoop nauw samen met ingenieurs die het treinmaterieel onderhouden. “Er is dus een sterk technische onderhoudscomponent. Je werkt op deze manier als chemicus niet alleen met reageerbuisjes en scheikundige analysemethodes. Het heeft veel meer facetten en het werk biedt veel uitdaging.”

Eigenwijs en mondig

Het was gelijk een goeie match, zegt Van Middelkoop. “Je moet als onderzoeker eigenwijs en mondig durven zijn. Telkens doorvragen waarom iets zo is. Dat doet Floris goed.” Daarom bood Dekra hem twee jaar geleden, na zijn afstudeerstage, een vast contract aan.

Nu is het zaak om hem zoveel mogelijk bij te brengen, zodat een deel van Van Middelkoop’s veertig jaar ervaring in stand blijft. Het is een interessante zoektocht naar de juiste methodes voor zo’n overdracht. “Er is geen blauwdruk voor. Onze insteek is dat het belangrijk om dit gezamenlijk te doen. Hoe kan ik mijn kennis zo overbrengen dat Floris het ook kan oppakken en er het zijne mee gaat doen?”

Werkwijze

Dat gaat met vallen en opstaan. “Floris is hierin belangrijker dan ikzelf. Aftasten welke werkwijze het beste bij hem past.” Het is belangrijk om Floris het vertrouwen te geven om zélf keuzes te maken. “Ik moet hem inzichten bijbrengen. Dat betekent dat ik ook moet loslaten, maar dat is niet altijd even makkelijk.”

Manni: “Dat is inderdaad precies waar ik behoefte aan heb. Niet de kennis, maar: hoe vlieg ik een project of een vraagstuk aan?” Van Middelkoop: “Gelukkig zijn we op tijd begonnen. Er is genoeg tijd om de inzichten bij te brengen, zodat hij daarna zelf weer nieuwe dingen kan leren. Ik heb zelf ook constant bijgeleerd, want het vak verandert continu.”

“Er lijkt bij bedrijven wel steeds minder ruimte voor opleiding,” zegt Van Middelkoop. “Terwijl het nodig is om te investeren in kennis, het bestaansrecht van een bedrijf dat drijft op experts.” Een aantal spoorbedrijven doen dat goed en zijn bewust bezig met het opleiden van nieuwe werknemers. “Zij realiseren zich dat je niet alle kennis kunt inkopen, dat kennis strategisch is voor de organisatie. Ze zorgen dat daar genoeg budget voor is.”

Relativeren

“Overigens, de wereld vergaat niet als ik weg ben. Je moet het relativeren. Mensen zijn niet onmisbaar. Succession planning (plannen van doorstroming van personeel, red.) is niet de enige maatregel die we nemen. Ik werk zelf in een zelfsturend team, waarin de kennis verspreid is over meerdere experts. Dat team stopt niet met werken als ik weg ben.” Dat is een andere werkwijze die Dekra nastreeft. “Het moet onderdeel zijn van je visie, van je strategie. Wij zijn heel bewust bezig met kennismanagement.”

Daar put Manni ook vertrouwen uit: “Ik ben straks niet alleen. Ook als Gerrit hier niet meer werkt, heb ik een team om me heen. We werken ook altijd samen, als een team. Elk teamlid heeft kennis waar ik gebruik van kan maken.”

Nieuwe vaardigheden

De volgende generatie brengt ook weer nieuwe vaardigheden met zich mee. Van Middelkoop houdt zich al jaren bezig met digitale data-analyse. Juist op dat punt plukt Dekra de vruchten van het hebben van een jongere werknemer: Manni is opgegroeid met computers en met tooling voor data-analyse.

Van Middelkoop: “Ik heb mij met de statistiek van onze meetgegevens beziggehouden, maar de nieuwe ingenieur hou je niet bij, dat is gewoon een generatieverschil. Soms moet er een grote hoeveelheid data worden bewerkt. Hij doet dat vijf keer zo snel als ik, dat zit helemaal in zijn systeem. Daarom gaat het ook lang niet alleen om de overdracht van veertig jaar kennis. Het werk verandert snel.”

Lees ook:

‘Beter voorspellend spooronderhoud door analyse historische data’

Onderwerpen: ,

Auteur: Carlijn Kruidhof

Carlijn Kruidhof is redacteur bij SpoorPro, RailTech en RailFreight. Ze schrijft ook voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.