ATO-webinar 15 september 2020

‘Traject rondom Schipholtunnel geknipte kandidaat voor ATO’

Automatic Train Operation is een uitkomst voor spoorknelpunten als de Schipholtunnel. Het spoortraject waar de Schipholtunnel deel van uitmaakt is om die reden kansrijk om ATO in de praktijk toe te passen. Nader onderzoek is hiervoor nog wel nodig. Dat zei Karin Hoekstra, Beleidsmedewerker Innovatie bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dinsdag in het SpoorPro ATO-webinar.

“De Schipholtunnel is een bottleneck voor het treinverkeer en is dus heel interessant voor ATO. Maar het is tegelijkertijd een hele complexe situatie waar veel speelt en veel bij elkaar komt”, zegt Hoekstra. ATO zou hier volgens het ministerie echt uitkomst kunnen bieden. “Daarnaast zou je ook kunnen kijken naar gebieden waar je de verschillende verkeersstromen kunt ontvlechten. Rangeerterreinen bijvoorbeeld.”

Vervoerdersvraagstuk

Ook Karel van Gils, directeur innovatie bij ProRail ziet mogelijkheden voor ATO in het gebied rondom de Schipholtunnel. Maar vindt dat het bepalen van de eerste trajecten waar ATO zou moeten worden toegepast een vraagstuk is dat samen met de vervoerders aangewezen en opgelost moet worden. “Gedreven vanuit capaciteit en de mogelijkheden.”

Bij het toepassen van ATO in de Schipholtunnel ligt een vergelijking met de Theemslink in Londen voor de hand. Hier neemt de techniek de besturing over in de tunnel zodat er meer treinen tegelijk door de tunnelbuis kunnen. “Ik denk dat dit het voorbeeld is waar Karin het over heeft als je kijkt naar de situatie rondom de Schipholtunnel. Maar in Londen zie je ook dat er een aantal randvoorwaarden gecreëerd moest worden op het gebied van techniek en aansluitingen om het voor elkaar te krijgen. Maar de ontwikkelingen met ATO gaan zeer snel op Europees niveau, er worden veel ervaringen uitgewisseld en daar gaan wij ook in mee.”

Toekomstbeeld OV

De Schipholtunnel is een van de trajecten die naar voren komen als kandidaat voor ATO in het Toekomstbeeld OV. Het ministerie van IenW werkt op dit moment samen met de decentrale overheden en OV-sector aan de uitwerking hiervan. Deze ontwikkelagenda voor het OV in 2040 zal eind 2020 worden vastgesteld en daarna worden uitgewerkt tot projectvoorstellen. In het Toekomstbeeld OV worden onder meer trajecten genoemd waar systeeminnovaties kunnen helpen. Zo wordt de toepassing van ATO genoemd als innovatie die kan helpen om de capaciteit in de Schipholtunnel te verhogen.

Vijf jaar

Zowel Hoekstra als Van Gils zijn er van overtuigd dat ATO over vijf jaar kan worden toegepast op het Nederlandse spoor. “De techniek is tegen die tijd zeker zo ver om op bepaalde locaties toe te passen in Nederland”, zegt Van Gils. “Voor die tijd moeten we nog wel wat hobbels nemen, maar er zullen dan zeker een aantal trajecten zijn waar het kan”, aldus Hoekstra.

Naast de Schipholtunnel en emplacementen zouden ook de Noordelijke lijnen een optie kunnen zijn volgens Van Gils. De kans bestaat dat deze worden toegevoegd aan de scope van het programma ERTMS en dat biedt ook mogelijkheden voor ATO. “Wij denken dat je ERTMS en bijbehorende aanpassingen in systemen trackside en ATO kunt combineren. Zeker in een gebied waar een eagerness is om te ontwikkelen en innoveren. Dat zien we bij de vervoerders, maar ook bij de provincies en we denken dat die combinatie op een early deployment line zeker kan gaan helpen bij de stap naar definitieve invoering.”

Early deployment lines

Hoekstra ziet ook mogelijkheden in het noorden, maar wijst er wel op dat er al een programma ERTMS ligt, waar ATO niet in is opgenomen. Ook over de toevoeging van de Noordelijke lijnen is nog discussie. “Maar op het moment dat je ATO gaat installeren is het zeker handig als je ERTMS hebt.”

Voor ATO is nog geen planning of budget gereserveerd bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. “We zijn nog bezig met het programma ERTMS. ATO heeft nog geen programmatisch karakter. We zijn wel bezig met een innovatie-agenda waar ATO zeker een plek gaat krijgen en waar ook budgetten aan gekoppeld zullen worden. Maar het is nu nog te vroeg om daar wat over te zeggen.”

Seminar

Het webinar was een vooruitblik op het ATO-seminar van SpoorPro en ProRail dat op 10 december plaatsvindt in de Jaarbeurs. ProRail en de betrokken partners, Arriva en de provincie Groningen, gaan tijdens dat evenement dieper in op de ATO-test in Groningen begin dit jaar. Dinsdag verscheen het eindrapport van deze test. Tijdens het webinar gaf Karel van Gils al aan dat er een vervolg komt in Groningen met dezelfde partners waarbij energiebesparing en punctualiteit centraal staan.

Lees ook:

U las zojuist één van uw gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Stap nu in en profiteer van de introductieaanbieding.

Bekijk de introductieaanbieding

Onderwerpen: , , ,

Auteur: Paul van den Bogaard

Paul van den Bogaard is redacteur van SpoorPro.

1 reactie op “‘Traject rondom Schipholtunnel geknipte kandidaat voor ATO’”

Pat Rick|18.09.20|12:26

Het traject mag dan wel geschikt zijn voor ATO, maar de treinen niet. Er rijden vele soorten: sprinters, ICs, internationale treinen, HSLs, die men moet aanpassen om voordelen van ATO echt te benutten in de dienstregeling. Het is beter te beginnen op een traject met maar 1 soort materieel. Overigens zou men tzt de sprinters moeten vervangen door metro (met ATO), zodat men deze treinen niet hoeft aan te passen en er meer plaats is voor HSLs en ICs.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.