Staatssecretaris Heijnen na werkbezoek Achterhoek: “Het is ook een optie dat de Noordtak er niet komt”

“Er is nog geen besluit genomen over een mogelijke Noordtak en het is dus ook een optie dat die Noordtak er niet komt.” Dat zei staatssecretaris Vivianne Heijnen dinsdag bij een werkbezoek aan de Achterhoek en Twente. Ze sprak met inwoners over de onrust die is ontstaan over een mogelijke noordelijke vertakking van de Betuweroute. 

Staatssecretaris Heijnen zei het ‘heel waardevol’ te vinden om met inwoners te spreken die zich zorgen maken over de komst van een noordelijke vertakking van de Betuweroute. “Ik vind het belangrijk dat er geluisterd wordt naar hun zorgen en dat die zorgen mee worden genomen in de onderzoeken die wij laten doen. Op dit moment wordt er heel breed gekeken naar de knelpunten die er op het spoor zijn, zowel voor personen- als goederenvervoer. Er is nog geen besluit genomen over een mogelijke Noordtak en het is dus ook een optie dat die Noordtak er niet komt.”

Verzet tegen aanleg Noordtak

Het verzet tegen de mogelijke aanleg van een Noordtak van de Betuweroute door de Achterhoek groeit. Na protest in de Achterhoek, willen ook in Twente tien maatschappelijke- en bewonersorganisaties zich verzetten tegen deze ‘Rotterdamse’ spoorlijn.

Daarnaast hebben de zeven Achterhoekse gemeenten het kabinet laten weten fel tegen een noordelijke aftakking van de Betuweroute te zijn. Volgens de gemeenten is er ‘geen enkel draagvlak’ voor de Noordtak, schrijven ze aan de Tweede Kamerfracties en het kabinet. Tien Twentse organisaties schreven in januari al een brief aan de Tweede Kamercommissie Infrastructuur en Waterstaat, waarin staat dat ze ‘met verbijstering’ kennis hebben genomen van het voornemen van het Rijk om onderzoek te doen naar de maatschappelijke en economische meerwaarde van de Noordtak van de Betuweroute.

Kamervragen Pieter Omtzigt

Kamerleden Pieter Omtzigt en Lisa van Ginniken (D66) hebben Kamervragen gesteld naar aanleiding van het verzet tegen de aanleg van een ‘Noordtak’ van de Betuweroute en het verzoek van de initiatiefnemers om ter plaatse het traject te zien en het gesprek aan te gaan. De vragen zijn beantwoord door staatssecretaris Heijnen.

Specifieke overleggen over de Noordtak Betuweroute hebben niet plaatsgevonden, wel loopt er een breder onderzoekstraject, het ‘Toekomstbeeld OV20240’, waarin wordt gezocht naar een langetermijnoplossing voor goederentreinen die vanuit Nederland naar Noordoost-Europa rijden. Het onderzoek, dat moet leiden tot een beter inzicht in de problematiek van het spoorgoederenvervoer, is in oktober 2021 in gang gezet en wordt in het voorjaar van 2022 afgerond. Vervolgens wordt er ook een besluit genomen over de Noordtak van de Betuweroute.

Achtergrond van de aftakking van de Betuweroute

Plannen voor de Noordtak zijn niet nieuw. Het is sinds de jaren negentig van de vorige eeuw de vierde keer dat de noordelijke aftakking op tafel ligt. Bedrijven in de haven van Rotterdam willen graag een rechtstreekse treinverbinding naar Noordoost-Europa. In het najaar van 2021 besloot het Rijk om opnieuw onderzoek te doen naar nut en noodzaak van zo’n verbinding.

Het idee achter de Noordtak is om de huidige route tussen Arnhem en Zutphen te ontlasten omdat dit dwars door dichtbevolkt gebied loopt dat veel overlast ervaart van het spoorgoederenverkeer. Omwonenden en politiek in Achterhoek vrezen hetzelfde in hun gebied en willen dat alle alternatieven onderzocht worden.

Vrees voor aantasting van het landschap

“Niet inpasbaar en dus onacceptabel”, zo schrijven ze op de in het leven geroepen website Geennoordtak.nl. Een nieuwe goederenspoorlijn zal het “karakteristieke kleinschalige en hoogwaardige Twentse landschap aantasten en plaatselijk zelfs vernietigen”. Bovendien draagt een goederenlijn volgens de critici op geen enkele manier bij aan de leefbaarheid in en de bereikbaarheid van de regio.

Een nieuwe route noemen de gemeenten “rampzalig voor onze kwaliteit van leven in de regio”. Een nieuwe discussie over de Noordtak zou ontwikkelingen op het gebied van onder meer huisvesting, economie en ziekenzorg onacceptabel lang stilleggen. Organisaties en de betreffende gemeenten zien voldoende mogelijkheden voor alternatieven, zoals duurzamere binnenvaart, het beter benutten van de Betuwelijn en snel zorgen voor een goede aansluiting daarvan in Duitsland. Transport van gevaarlijke stoffen kan beperkt worden door productieketens slimmer te organiseren.

Kosten noordelijke tak Betuweroute

Er bestaan geen recente ramingen van de kosten van een noordelijke tak van de Betuweroute, laat Heijnen weten als antwoord op de vragen van Omtzigt. De laatste ramingen dateren uit 2014. ProRail bekeek vier tracévarianten over bestaand spoor, waarvan de kostenschattingen uitkwamen tussen de 300 en 800 miljoen euro. Daarnaast is toen ook een kostenonderzoek uitgevoerd voor een nieuw tracé parallel aan het N18 tracé. Een enkelsporig tracé is toen geschat op 1,7 miljard euro; een dubbelspoor tracé op 2,1 miljard euro.

Bij de totstandkoming van de Landelijke Netwerkuitwerking Toekomstbeeld OV zijn in 2020 ongeveer 100 mogelijke maatregelen op het Nederlandse spoornetwerk onderzocht. In dit kader zijn toen ook enkele zeer globale kostenindicaties opgesteld door ProRail over mogelijke tracé-varianten van goederentreinen naar Noordoost Europa. De schattingen liepen uiteen van 500 miljoen euro tot 20 miljard euro.

Duitsland: aanleg derde spoor

Duitse partners zijn volop bezig met de aanleg van het zogenoemde ‘derde’ spoor: dat houdt in dat Duitsland een extra spoor aanlegt bij de aansluiting op de Betuwelijn tussen de grens bij Zevenaar / Emmerich en Oberhausen, zodat er straks drie sporen liggen in plaats van twee. Met het gereedkomen van het ‘derde’ spoor is het mogelijk de Betuweroute beter te benutten.

Momenteel kunnen zo’n 100 goederentreinen per dag via de grensovergang Zevenaar – Emmerich rijden. Met het gereedkomen van het ‘derde spoor’ kan dit aantal stijgen naar ongeveer 160 goederentreinen per dag. De capaciteit van de Betuweroute is echter groter.

Lees hier de Kamervragen van Pieter Omtzigt.

Lees hier de Kamervragen van Lisa van Ginniken.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen.

Wilt u onbeperkt lezen? Sluit nu een actie abonnement af en 

krijg onbeperkt toegang tot vakinformatie over de spoormarkt.

start actie abonnement

Auteur: Hendriëlle de Groot

2 reacties op “Staatssecretaris Heijnen na werkbezoek Achterhoek: “Het is ook een optie dat de Noordtak er niet komt””

Marc Busio|24.02.22|10:40

Een goed verstaander heeft genoeg aan een woord: die Noordtak gaat er niet komen en daar kunnen de Achterhoekers gerust op zijn. Politiek Den Haag gaat niet een paar miljard euro uittrekken voor de maximaal vijf a tien goederentreinen die per dag bij Oldenzaal de grens overgaan.

Illya Vaes|24.02.22|13:28

Zo apart dat niemand moeilijk doet over aanleg van A15/18, N18 en andere landschapvernietigende wegen waar men zelf over rijdt (“natuur? boeiuh”) maar dat een spoorlijn erlangs (zonder direct eigenbelang) als omgevingsramp (en nutteloos) wordt gekaderd.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.