Inspecteurs van ILT op rangeerterrein Kijfhoek

ProRail riskeert tonnen boetes vanwege staat infra Kijfhoek

ProRail riskeert boetes van honderdduizenden euro’s, omdat het risicomanagement op Kijfhoek niet op orde is. Daardoor is de veilige berijdbaarheid van het rangeerterrein in gevaar. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft ProRail een last onder dwangsom opgelegd, waarmee de inspectie de spoorbeheerder dwingt om binnen een half jaar de veiligheid op orde te brengen.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven heeft donderdag de Tweede Kamer hiervan in een brief op de hoogte gesteld. De ILT lichte de beweegredenen tot het opleggen van een Last onder dwangsom voorafgaand hieraan SpoorPro toe tijdens een technische briefing.

Naast het ontbreken van zicht op de staat van de infrastructuur en onvoldoende aandacht voor risicomanagement, concludeert de ILT dat afspraken over veilig werken aan het spoor niet altijd worden nageleefd. “Ondanks dat medewerkers signalen afgaven van onvoldoende veiligheid is dit onvoldoende omgezet in maatregelen”, aldus Karen Schouten, senior-inspecteur en accounthouder ProRail.

Infra in kaart brengen

Om onder de boetes uit te komen moet ProRail binnen een half jaar tijd op drie verschillende punten verbeteringen hebben doorgevoerd. Voor januari 2021 moet de spoorbeheerder het zicht op twintig belangrijke infra-elementen, waaronder wissels, railremmen en relaiskasten in kaart hebben gebracht. “Deze infra-elementen moeten worden opgenomen in het programma SpoorData. Daarin worden configuratiedata en sturingsdata vastgelegd. Daarmee wordt in kaart gebracht welke elementen er allemaal op Kijfhoek liggen, maar ook wanneer er voor het laatst onderhoud op is gepleegd en wat de prestaties zijn”, aldus Schouten.

De reden dat de infra-elementen niet eerder in SpoorData zijn opgenomen is volgens Schouten dat het contract sinds maart van dit jaar is veranderd. “ProRail heeft niet voor alle facetten de contracten willen openbreken. Maar eigenlijk had ProRail deze data twee jaar geleden al op orde moeten hebben”, vindt ze.

Risicobeheersing op orde

Het tweede verbeterpunt betreft dat ProRail de risicobeheersing bij wijzigingen moet verbeteren. Bij een contractwisseling in maart van dit jaar, waarbij het spooronderhoud werd verdeeld onder aannemers Strukton Rail en VolkerRail ontstonden problemen. ProRail besloot het onderhoud, dat voorheen nog in het geheel werd uitgevoerd door Strukton Rail, in twee delen op te splitsen. Het onderhoud van het heuvelsysteem bleef in handen van de huidige onderhoudspartij Strukton Rail. De bijbehorende spoorinfra werd vanaf die tijd door VolkerRail gedaan.

Schouten: “Omdat ProRail de kennis over het heuvelsysteem wilde behouden, besloot de spoorbeheerder dit ook in de toekomst door Strukton Rail uit te laten voeren. Maar de grens voor het onderhoud werd over het heuvelsysteem gelegd. Dat bracht risico’s met zich mee. We hebben er bij ProRail op aangedrongen om dit beter te beleggen.”

Veilig werken

Het derde punt dat ProRail voor 30 juli in gang moet hebben gezet, is dat alle medewerkers die op Kijfhoek werken een opleiding voor veiligheidsgerelateerde taken moeten volgen en afronden. Naar aanleiding van het verscherpt toezicht in 2018 is er een ‘Spelregelkader’ voor veilig werken aan de infrastructuur op Kijfhoek opgesteld.

Uit gesprekken die de ILT met medewerkers van de nieuwe aannemer VolkerRail voerde, bleken zij onvoldoende op de hoogte te zijn van de afspraken die hier in staan. De ILT stelt dat de spoorbeheerder als verantwoordelijke partij voor Kijfhoek verantwoordelijk is voor de naleving van het Spelregelkader. “Wij waren na incidenten in 2018 veelvuldig op en rond Kijfhoek en constateerden toen implicaties rondom de contractwissel”, aldus Margriet van der Goot, teamleider Rail afdeling Veilige Mobiliteit van de ILT. Een vervolgonderzoek heeft er volgens haar toe geleid dat de ILT ProRail de last onder dwangsom oplegde.

Tekst loopt verder onder foto.

Goederentreinen op rangeerterrein Kijfhoek, foto: ProRail

Uitvoering ontbreekt

“ProRail is heel goed in het maken van verbeterplannen, maar een goede uitvoering ontbreekt. Ik denk dat de stok achter de deur van de last onder dwangsom hierin gaat helpen”, aldus Harald Vissenberg, senior-inspecteur bij de ILT. De ILT heeft volgens hem zelf ook de werkwijze veranderd. “In het verleden constateerden wij zaken in de infrastructuur, waarop we de verantwoordelijke manager aanspraken. Die zei vervolgens ermee aan de slag te gaan. We gaan nu het gesprek met de bestuurder aan, waardoor we denken hierin een beter resultaat te boeken.”

De sporen, wissels en het heuvelsysteem van rangeerterrein Kijfhoek zijn op het einde van de technische levensduur. Het was de bedoeling dat het heuvelsysteem al in 2018 vernieuwd zou worden, maar de vervanging is uitgesteld naar de periode tussen tussen 2021 en 2023. Vanwege de verouderde staat van de infrastructuur, vergt Kijfhoek volgens de ILT verhoogde aandacht van ProRail. Iets was volgens de Inspectie nog onvoldoende gebeurt.

Incidenten

In de zomer van 2018 gebeurden er twee incidenten op Kijfhoek, waarna de ILT een verscherpt toezicht instelde. Op vrijdag 15 juni 2018 botste tijdens onderhoudswerk aan de sporen een lege ongereinigde ketelwagen tegen een lorrie van aannemer Strukton Rail. Door de botsing raakten de ketelwagen, de lorrie en de rails licht beschadigd. Uit het onderzoek van de ILT blijkt dat de leider werkplekbeveiliging zich niet hield aan de werkplekbeveiligingsinstructie. De ILT stelt vast dat afwijken van veiligheidsprocedures vaker voorkomt.

Op zondag 15 juli 2018 raakte een set spoorkranen aan het rollen binnen een buitendienststelling te Zwijndrecht. Daarbij passeerde deze set spoorkranen een werkplek waar baanwerkers aan het werk zijn, rolde vervolgens de buitendienststelling uit en kwam na 3,5 kilometer op het goederenemplacement Kijfhoek tot stilstand. De rollende set spoorkranen beschadigde twee wissels. De baanwerkers konden zich op tijd in veiligheid brengen. De ILT stelde vast dat aannemer VolkerRail en de vervoerders te weinig rekening hebben gehouden met de veiligheidsregels.

In mei van dit jaar bleek bij een inspectie van alle 160 wissels op het terrein, negentien niet aan de onlangs aangescherpte eisen te voldoen. Zeven wissels moesten direct buiten dienst worden gesteld voor onderhoud. Het treinverkeer op Kijfhoek moest worden stilgelegd, wat tot veel frustratie onder spoorvervoerders heeft geleid.

Reactie ProRail

ProRail zegt in een reactie dat Kijfhoek zijn volste aandacht heeft en met man en macht te werken aan verbetering. De spoorbeheerder laat weten te hebben ‘kennisgenomen van de LOD en de resultaten van het onderzoek’ en hierover met de ILT in gesprek te zijn. “We zijn volop bezig met een verbetertraject. Ook is het onderhoudscontract op Kijfhoek geactualiseerd. Sinds april werken we samen met de aannemer keihard aan het verbeteren van de kwaliteit van de spoorinfrastructuur op het goederenemplacement.”

Volgens ProRail zal het voor de spoorbeheerder en de aannemers de komende jaren ‘veel extra inspanningen vergen’ om de situatie rondom het emplacement Kijfhoek op orde te brengen. De spoorbeheerder verwacht dat het onderzoek en de gesprekken hierover hieraan zullen bijdragen.

Kijfhoek

Op Kijfhoek worden onder meer goederentreinen samengesteld. De goederenwagens komen vanuit het Rotterdamse havengebied en worden automatisch gesorteerd op een eindbestemming in Nederland of elders in Europa. Bij dit sorteren gebruikt ProRail een heuvel, waarbij wagens over de heuveltop worden geduwd en automatisch via verschillende wissels naar het spoor van een bepaalde eindbestemming rollen.

Op Kijfhoek vertrekken en passeren jaarlijks tienduizenden goederentreinen van en naar diverse bestemmingen in Nederland en Europa. Met 50 hectare, 43 verdeelsporen, 14 aankomstsporen en 12 opstelsporen is Kijfhoek het grootste goederenemplacement van Nederland. Kijfhoek ligt tussen Barendrecht en Zwijndrecht en verbindt de Nederlandse havens met en grote industriële gebieden in Nederland en Europa.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.