Europese Unie

EU: gescheiden boekhouding voor activiteiten spoorbedrijven

Het Europees Parlement wil dat spoormaatschappijen en infrastructuurbeheerders een gescheiden en transparante boekhouding gaan bijhouden voor hun afzonderlijke activiteiten, ook als ze deel uitmaken van dezelfde holding. Daarmee wil het Parlement illegale geldstromen van publieke middelen voorkomen en concurrentievervalsing tegengaan. Om dit te realiseren heeft het Europees Parlement dinsdag de mededingingsregels voor spoormaatschappijen en infrastructuurbeheerders verduidelijkt.

De regels moeten het aanbod van het internationale goederenvervoer en personenvervoer stimuleren en de kwaliteit verbeteren. Ook wordt gecontroleerd of er eerlijke marktwerking plaatsvindt.

Transparante boekhouding

Spoormaatschappijen en infrastructuurbeheerders moeten een gescheiden en transparante boekhouding gaan bijhouden voor hun afzonderlijke activiteiten zoals het personen- en goederenvervoer, het onderhoud van het spoor en de aanleg van infrastuctuur. Dat moeten ze zelfs doen als ze deel uitmaken van dezelfde holding. Daarnaast moeten publieke en private spoormaatschappijen een gelijke toegang tot treinpaden en onderhoudsvoorzieningen krijgen.

Onafhankelijke toezichthouders gaan controleren of er eerlijke marktwerking plaatsvindt. Bij geschillen moeten zij er voor zorgen dat de regels worden gehandhaafd. De Europese Commissie controleert de samenwerking tussen toezichthouders. Na twee jaar oordeelt de Commissie of het nodig is om een Europese toezichthouder aan te stellen.

Stimuleren Europees veiligheidssysteem ETCS

Verder wordt het gebruik van treinen die met het Europees veiligheids- en signalatiesysteem ETCS werken gestimuleerd. Dat geldt ook voor treinen die uitgerust zijn met systemen die de geluidsoverlast beperken.

Zodra de Raad van ministers de nieuwe richtlijn heeft goedgekeurd, kan de nieuwe wetgeving ingaan.

Liberalisering spoorvervoer

Van oudsher waren vrijwel alle grote spoorondernemingen in Europa staatsbedrijven. Ook de aanleg en het onderhoud van de infrastructuur lagen bij de overheid. De Europese Unie heeft in de jaren negentig het spoorvervoer geliberaliseerd. Er werd een richtlijn vastgesteld die een scheiding voorschrijft van beheer en vervoer op het spoorwegnet.

Nederland heeft de Europese richtlijnen geïmplementeerd in de nationale wetgeving. De infrastructuur is in handen van de staat gebleven. ProRail is de beheerder van het spoorwegnet.

Nog niet alle richtlijnen doorgevoerd

Het personenvervoer is in naam geprivatiseerd. De Nederlandse Spoorwegen zijn een zelfstandige onderneming, met de staat als enige aandeelhouder. Er zijn enkele regionale personenvervoerders, maar op het hoofdnet rijden alleen de reizigerstreinen van de NS.

Nog niet iedere lidstaat heeft de EU-richtlijnen volledig doorgevoerd in de nationale wetgeving. Frankrijk heeft de concurrentie op het spoor lang tegengehouden, maar laat nu langzaam maar zeker andere vervoerders toe.

De Europese richtlijnen moeten ervoor zorgen dat een eerlijke marktwerking op het spoor plaatsvindt. Alle publieke en private spoormaatschappijen moeten een gelijke toegang krijgen tot treinpaden en onderhoudsvoorzieningen.


Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van SpoorPro en algemeen hoofdredacteur van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.